Vrijdag 18/10/2019

Europa

Niemand controleert de bonnetjes van Europarlementsleden

Beeld Photo News

Europarlementsleden krijgen naast hun maandelijks brutosalaris van meer dan 8.000 euro nog elke maand een onkostenvergoeding van 4.300 euro. Maar Europa controleert niet of ze dat geld correct besteden. Dat leert een onderzoek waar Knack aan meewerkte.

Wie in het Europees Parlement zetelt, krijgt boven op zijn salaris ook een forfaitaire onkostenvergoeding, die dient voor 'kosten direct gelinkt aan hun mandaat'. Ze mogen die gebruiken voor onder meer kantoormateriaal, abonnementen, representatiekosten en boekhouding. Of de parlementairen dat ook daadwerkelijk doen, wordt echter niet gecontroleerd. Ze hoeven geen onkostenvergoedingen binnen te leveren. Daarom hebben onderzoeksjournalisten uit heel Europa, waaronder iemand van Knack, nu zelf uitgezocht hoe het werkelijk zit.

Er blijkt heel wat onduidelijkheid te zijn. Over kantoorkosten bijvoorbeeld. Alle parlementsleden beschikken over een eigen kantoor in de gebouwen van het parlement, maar met hun onkostenvergoeding mogen ze elders nog een of meerdere ruimtes huren. Van de 21 Belgische parlementsleden doen er 11 dat. Maar, hier bestaat geen register van. Of de prijs marktconform is, wordt niet nagegaan. Europa gaat ervan uit dat alle parlementsleden aan strikte zelfcontrole doen. In de praktijk blijkt dat niet altijd evident.

Verdoken sponsoring

Als een parlementslid bijvoorbeeld een kantoor huurt op zijn partijhoofdkwartier, mag dat alleen dienen voor zichzelf: anders sponsort de EU indirect een nationale politieke partij. Het onderzoek van Knack leert dat de grens soms flinterdun is. Zo huren Kathleen van Brempt (sp.a), Maria Arena (PS) en Philippe Lambrechts (Ecolo) een kantoor bij hun partij, maar telkens gaat het om 'landschapsbureaus met clean desks', een bureau zonder afscheidingen of eigen zitplaatsen dus. Strikt genomen lijkt dit een overtreding van de Europese regels.

Van Brempt heeft dit, naar aanleiding van het artikel in Knack, dan ook nagevraagd bij Europa. Blijkbaar mag het wel omdat de prijs die zij betaalt voor haar kantoor - 500 euro per maand - marktconform is. Dat is inderdaad niet veel. Ter vergelijking: Gerolf Annemans huurt in Brussel één Europees kantoor en één privékantoor voor samen liefst 3.700 euro per maand (wel met alle kosten inbegrepen).

50 extra krachten

Alleen wanneer er sterke aanwijzingen zijn dat de forfaitaire vergoeding fout wordt besteed, zal het Europees Parlement dit onderzoeken. In 2015 zijn zo acht onderzoeken uitgevoerd, waarvan er vier ook hebben geleid tot een terugvordering van het geld. De reden dat er geen permanente controle is op de uitgaven is nogal pragmatisch. Als alle bonnetjes van de 748 Europarlementsleden constant nagekeken moeten worden, zouden er minstens vijftig extra personeelsleden nodig zijn. "En dat kost nogal wat", klinkt het bij het parlement.

Toch: de eis voor meer klaarheid in de boekhouding van Europarlementsleden gaat intussen jaren mee. Om de zoveel tijd duiken er wel kleine of grote schandalen op over politici die iets te gretig in de Europese geldpot graaien. Om maar één voorbeeld te geven: in 2015 kwam het Deense Europarlementslid Morten Messerschmidt in opspraak nadat hij zo'n 16.000 euro ten onrechte besteedde aan een politieke zomercruise van tien dagen. Messerschmidt moest dat bedrag toen volledig terugbetalen, hoewel hij volhield dat hem totaal niets te verwijten viel.

"Ik begrijp waarom men vroeger heeft beslist om niet te veel controle op te leggen. Europarlementsleden kunnen zo vrij en onafhankelijk hun werk doen. Je hoeft niet te weten met wie een politicus luncht", zegt Europaspecialist Hendrik Vos (UGent). "Ik ben ervan overtuigd dat de overgrote meerderheid van de parlementsleden correct omgaat met onkostenvergoedingen. Toch denk ik dat Europa wat meer regels moet opleggen. Want de aanhoudende heisa schaadt het Europese imago. Dat dit extra administratie met zich meebrengt, is spijtig maar noodzakelijk."

Eigen revisor

Volgens Vos staat financiële transparantie ook bovenaan op de Europese agenda. "Je merkt dat de gevoeligheid hiervoor steeds verder groeit. Bij de media en het brede publiek. Al kijkt niet iedereen hier op dezelfde manier naar. Voor politici uit Scandinavië betekent meer transparantie iets anders dan voor hun collega's uit Zuid- of Oost-Europa. Je ziet ook dat het meestal de eurosceptische partijen zijn, zoals UKIP, die er de kantjes vanaf lopen. Als ze dan gepakt worden, is dat voor hen alleen een kans om te tonen hoe 'rot' Europa eigenlijk is."

De meeste Belgische parlementsleden laten ondertussen, in afwachting van strenger Europees toezicht, hun onkostenvergoeding al storten op een aparte rekening en houden al hun bonnetjes bij. Van Brempt laat haar onkosten al nakijken door een eigen revisor. De groenen zullen dit vanaf 1 juli doen. 

Europarlementsleden die hun onkostenvergoeding niet opgebruiken, kunnen het resterende bedrag trouwens aan het einde van hun mandaat terugstorten. Dat gebeurt echter zelden, ook niet door de Belgen. Toeval of niet: alles is altijd helemaal op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234