Zondag 22/09/2019

Duitse politiek

Neonazi verkozen als burgemeester van Duits dorpje: niemand anders wilde de baan

Stefan Jagsch. Beeld AP

Deelburgemeester Stefan Jagsch (34) van Walsiedlung, een vakwerkstadje in de Duitse deelstaat Hessen, werd vorige week unaniem verkozen. Maar dezelfde negenkoppige deelgemeenteraad (met leden van CDU, SPD en FDP) wil nu alweer van hem af. Stefan Jagsch is namelijk ook een neonazi.

Jagsch is actief lid van de extreemrechtse splinterpartij NPD, die zichzelf als navolger van Hitlers NSDAP ziet, en postte onlangs op zijn Facebook-account de tekst ‘migratie is dodelijk’.

De deelgemeente Walsiedlung telt maar zo’n 2.600 inwoners en de functie van burgemeester is er voornamelijk symbolisch. Toch is een extreemrechtse gezagsdrager in Duitsland best verwonderlijk, omdat er vanwege het naziverleden een taboe rust op samenwerking met alle partijen rechts van Merkels CDU. Maar het meest opmerkelijke aan het verhaal van Stefan Jagsch is dat hij vorige week unaniem werd verkozen – door dezelfde negenkoppige deelgemeenteraad die hem nu af wil zetten, met leden van de CDU, SPD en FDP.

Ali Risa Agdas, een sociaal-democratisch raadslid met Turkse wortels, zei tegen de Süddeutsche Zeitung dat hij Jagsch al jaren kent “en nog nooit een probleem met hem heeft gehad”. Volgens CDU’er Norbert Szielasko heeft hij een hart voor de stad en gedraagt hij zich in de deelgemeenteraad “absoluut collegiaal en rustig”. De CDU’er zei ook: “Wat hij bij de partij doet en privé, dat is mijn zaak niet, onze zaak niet.”

Daar dachten de hogere echelons van de grote partijen anders over. Nadat het nieuwtje uit Altenstadt tot de landelijke kranten was doorgedrongen, ontstond er ophef. Lars Klingbeil, secretaris-generaal van de SPD, twitterde: “Wij werken niet samen met nazi’s! Nooit!” Een vergelijkbaar geluid kwam van de secretaris-generaal van de CDU, Paul Ziemiak: “Ik ben geschokt, een burgemeester van de NPD, een partij die doelen nastreeft die in strijd zijn met de grondwet.”

Gered door vluchtelingen

Dat dit in Hessen gebeurt in des te pijnlijker, omdat hier in april dit jaar CDU-politicus Walter Lübcke in zijn tuin werd doodgeschoten door een neonazi. Lübcke was een groot pleitbezorger van Merkels vluchtelingenpolitiek.

Jagsch is geen neonazi in het geniep. Hij bekleedde talloze functies in het regionale bestuur en wordt daarom genoemd in de jaarverslagen van de binnenlandse veiligheidsdienst in Hessen. Ook was hij volop in de media toen hij in 2014 een rechtszaak aanspande tegen zijn werkgever, de gemeente Frankfurt, die hem wilde ontslaan vanwege zijn politieke voorkeur. Jagsch haalde zijn gelijk. Omdat hij de Duitse staat volgens de rechter “niet actief” ondermijnde, mocht hij zijn baan als begeleider van werklozen houden.

Twee jaar later verwierf hij opnieuw naamsbekendheid, nu na een zwaar ongeluk waarbij hij aan de dood ontsnapte, met de hulp van twee Syrische vluchtelingen die hem uit het wrak van zijn auto redden. Jagsch trok de hulp van de Syriërs later openlijk in twijfel, noemde het een gerucht uit de media dat hij niet kon bevestigen omdat hij buiten bewustzijn was. Zijn vreugde over zijn verkiezing tot burgemeester uitte hij op Facebook met de spreuk ‘Aus dem Volk, für das Volk’ oftewel ‘uit het volk, voor het volk’ – in het Duits is dat typisch neonazi-jargon.

Betrokken bij de mensen

Het burgemeesterschap van Stefan Jagsch is een symptoom van de toenemende desinteresse van grote partijen in lokale politiek. Jagsch’ voorganger, van de liberale FDP, was voor de zomer opgestapt omdat het baantje inhoudelijk niets zou voorstellen. En van de andere partijen had niemand zin om hem op te volgen.

Daarop zocht Die Zeit uit waarmee de deelraad van Walsiedlung zich het afgelopen jaar had beziggehouden. De krant vond verzakte stoepranden, een hobbelig wegdek en overlast van honden – problemen waarvan de oplossing geen partij-ideologische component kent. Dossiers waar dus weinig te halen valt voor ambitieuze politici van grote partijen, maar wél dossiers waarmee je als politicus ter plaatse veel sympathie kunt winnen.

En dan heeft Jagsch blijkbaar gedaan, getuige de verslagen van verschillende Duitse kranten die verslaggevers naar Walsiedlung stuurden. Allemaal hoorden die burgers vertellen dat Jagsch zo ontzettend betrokken was bij het stadsdeel, dat hij de bevolking echt kende. Het is dezelfde tactiek waarmee de AfD zoveel stemmen wint in Oost-Duitsland.

Ook de politieke vergrijzing speelde Jagsch in de hand, zoals CDU-raadslid Szielasko toegaf: “We hebben geen anderen, vooral geen jongere die wat van computers weet, die e-mails kan schrijven.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234