Zaterdag 08/08/2020

Europese Unie

Na hele nacht vergaderen nog steeds geen akkoord over EU-herstelfonds

Bondskanselier Merkel en de Franse president Macron probeerden de zuinige vier (plus Finland dat zich aansloot) te vermurwen tot 400 miljard euro aan subsidies in het herstelfonds. Beeld AFP

De Europese top is deze ochtend tijdelijk afgebroken na vier dagen van hevig gekibbel over een EU-herstelfonds van zo’n 750 miljard euro. De top is vrijdag begonnen en had eigenlijk zaterdag afgelopen moeten zijn, maar er is nog steeds geen akkoord gesloten. 

De Europese leiders komen maandagmiddag om 14 uur weer bijeen. Zij gaven maandagochtend vroeg geen commentaar toen zij het overleg verlieten.

Alle ogen waren zondagavond gericht op de Nederlandse premier Mark Rutte, die als leider van de ‘zuinige vier’ (Nederland, Oostenrijk, Zweden, Denemarken) het verzet aanvoerde tegen de herstelmiljarden. De voorzitter van de Europese Raad, Charles Michel, riep de leiders op de “onmogelijke missie” alsnog succesvol af te ronden. “Zijn we in staat Europa te bouwen op eenheid en vertrouwen? Of tonen we, met een litteken, het gezicht van een door wantrouwen verzwakt Europa”, zei Michel volgens betrokkenen tijdens het eten.

Nerveus

De ‘club Zuinig’ stelde zondagmiddag een herstelfonds van 700 miljard euro voor, verdeeld over 350 miljard subsidies en 350 miljard aan goedkope leningen voor landen die zwaar getroffen zijn door de coronapandemie. Dat wijkt wezenlijk af van de 750 miljard (500 miljard subsidies, 250 miljard leningen) die de andere lidstaten als wenselijk achten. Zij vrezen dat een kleiner herstelfonds met meer leningen geen effect heeft en de financiële markten nerveus maakt.

Bondskanselier Merkel en de Franse president Macron probeerden eerder op de dag de zuinige vier (plus Finland dat zich aansloot) te vermurwen tot 400 miljard euro aan subsidies in het herstelfonds. Maar Mark Rutte en zijn medestanders hielden hun poot stijf – ze willen eigenlijk überhaupt geen subsidies – waardoor Michel het diner zonder nieuw plan startte.

Een mislukking van de EU-top zou een gezichtsverlies zijn voor Michel en de hele EU. Ook zal het de toch al zware recessie in landen als Italië en Spanje verscherpen omdat ze geen geld krijgen om te investeren. Bij aanvang van de EU-top vrijdagochtend zei voorzitter Von der Leyen van de Europese Commissie dat de “hele wereld toekijkt of de EU eensgezind de coronacrisis de baas kan worden”. Een nieuwe top eind deze maand, behoort tot de mogelijkheden.

Voorwaarden

Naast het herstelfonds steggelden de leiders over de voorwaarden waaronder de EU-miljarden worden verstrekt. De zuinige vier eisen dat de lidstaten in ruil voor het geld hervormingen doorvoeren (pensioen- en ontslagstelsel). Daarbovenop willen ze de garantie dat de subsidies kunnen worden stopgezet als het land zijn hervormingsbeloften niet nakomt. Dat stuitte op zwaar verzet van vooral Spanje en Italië.

Zondagavond werd ook nog een zware discussie verwacht over de breed gedeelde eis dat landen die EU-subsidies krijgen de rechtsstaat respecteren. Orbán, gesteund door zijn Pools en Sloveense collega, wijst deze koppeling van de hand als ongewenste bemoeienis.

Na drie dagen leken de leiders het wel eens te zijn over de omvang van de nieuwe Europese meerjarenbegroting (2021-2027). Die zal naar verwachting worden afgekaart op circa 1075 miljard euro. 

Beeld AFP

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234