Donderdag 12/12/2019

Politiek

N-VA staat niet te springen voor hogere partijdotatie

N-VA-voorzitter Bart De Wever. Zijn partij is niet te vinden voor hogere partijdotaties. Beeld BELGA

Als de spilindex in september wordt overschreden, stijgen niet alleen de uitkeringen en de lonen maar ook de partijdotaties. N-VA - die de meeste centen ontvangt - verzet zich daartegen.

Goed nieuws: het Planbureau verwacht dat in september de spilindex wordt overschreden. Dat betekent dat de sociale uitkeringen en pensioenen in oktober stijgen met 2 procent. Een maand later nemen de weddes van ambtenaren even sterk toe. Net als de middelen van politieke partijen: de dotaties van de politieke partijen groeien namelijk ook mee met de index. Het budget voor de politieke partijen zal met ongeveer 1,19 miljoen euro stijgen. Dat berekenden professor politieke wetenschappen Bart Maddens en politicoloog Jef Smulders (KU Leuven). Dat bedrag komt bovenop de 69 miljoen euro die partijen nu al jaarlijks ontvangen.

De partijdotaties in België zijn hoog. Ter vergelijking: in Nederland krijgen de politieke partijen 'maar' 16 miljoen euro per jaar. Die hoge dotatie in België is een bewuste keuze uit 1989 na de Agusta-affaire en andere corruptieschandalen: het zorgt ervoor dat onze politieke partijen financieel onafhankelijk kunnen zijn van grote bedrijven. Giften aanvaarden van firma's mag dan ook niet. Een financieel duwtje in de rug van privépersonen mag wel. En de verkiezingsuitgaven zijn afgetopt.

Maar de partijen kunnen gerust met minder overheidssubsidies hun organisatie draaiende houden. N-VA slaagde er bijvoorbeeld in om een vermogen op te bouwen van liefst 39 miljoen euro. Met de regelmaat van de klok wordt de partijdotatie dan ook in vraag gesteld, maar er beweegt weinig. Integendeel: zo steeg bij de zesde staatshervorming in 2014 de federale dotatie nog. "N-VA stemde indertijd tegen", zegt Kamerlid Inez De Coninck. 

En nadat de federale dotatie tussen 2012 en 2016 bevroren werd, zette het parlement begin 2017 opnieuw het licht op groen om de dotaties te laten meegroeien met de index. "Er is toen zelfs besloten om een retroactieve indexering voor 2016 toe te passen. Mijn partij pleitte voor een indexsprong, maar de andere partijen zijn ons toen niet gevolgd", aldus De Coninck. Er zijn met andere woorden al twee indexeringen op de overheidssubsidies voor partijen toegepast: in juli 2016 en in juli 2017 nadat er in mei een indexoverschrijding was.

Nu een nieuwe indexering in het verschiet ligt, vraagt het N-VA-parlementslid nog maar eens om de dotatie te bevriezen. "Er vloeit al meer dan voldoende belastinggeld naar de politieke partijen", vindt Inez De Coninck. N-VA heeft gemakkelijk spreken, vezelen enkele andere partijen. Als grootste partij zwemt ze in het meeste geld. De partijfinanciering wordt berekend op basis van het aantal verkozenen in het Vlaamse en het federale parlement. Volgens de meest recente cijfers ontvangt N-VA elk jaar 13,4 miljoen euro. Maar N-VA heeft het systeem waar ze van profiteert niet uitgewerkt: in 1989 bestond ze nog niet.

Hervorming

Spa, Groen, Open Vld en CD&V zijn te vinden voor een indexsprong. Maar bijna allemaal willen ze die koppelen aan een globale hervorming van de partijfinanciering. "Een indexsprong blijft morrelen in de marge. Wij pleiten voor structurele hervorming en vermindering van de partijfinanciering", zegt Kristof Calvo (Groen). "Grotere partijen krijgen meer middelen want ze hebben meer verkozen mensen. Dat is logisch", vindt CD&V-fractieleider Servais Verherstraeten. "Maar op een gegeven ogenblik moeten we dat aftoppen." De MR van premier Michel wilde niet reageren.

Hoe dan ook: een grote hervorming van de partijdotaties is al besproken in de parlementaire werkgroep Politieke Vernieuwing. "Maar er is toen geen akkoord gevonden ", zegt De Coninck. Vraag is of de geesten nu wel gerijpt zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234