Dinsdag 22/10/2019

Gemeenteraadsverkiezingen

N-VA neemt nauwelijks initiatief in Antwerpse gemeenteraad, maar deelt er wel de lakens uit

Gemeenteraad in Antwerpen, in februari vorig jaar. Beeld Illias Teirlinck

De verkozenen van N-VA tonen zich erg passief in de Antwerpse gemeenteraad, maar de partij deelt wel de lakens uit. Oppositiepartij Groen is kampioen vragenstellen, maar weegt niet op het beleid. Betekent dit het failliet van de lokale democratie?

Bijna de helft van de gemeenteraadsleden in Antwerpen heeft de afgelopen zes jaar minder dan tien formele initiatieven genomen. Ze dienden nauwelijks amendementen, moties of resoluties in, stelden amper mondelinge of schriftelijke vragen. Dat blijkt uit een telling die de Burgerlijst heeft uitgevoerd, een initiatief dat pleit voor meer burgerparticipatie en  opkomt bij de lokale verkiezingen volgende maand. 

Daarbij valt op dat de meeste 'passieve' gemeenteraadsleden bij de meerderheid zitten. Zeven N-VA-verkozenen namen geen enkel formeel initiatief, twee CD&V'ers slechts twee.
De meest actieven zijn Wouter Van Besien en Joris Giebens (beiden Groen), met respectievelijk 151 en 142 formele initiatieven. Toon Wassenberg van sp.a vervolledigt de top 3, met 139 initiatieven. 

Ondanks de vele initiatieven van de oppositiepartijen trappen ze amper een deuk in een pakje boter. Zowat elk initiatief wordt afgeblokt, terwijl de meerderheid onverstoord het beleid bepaalt. 

Openbreken

Voor de Burgerlijst bewijst dit het falen van de lokale democratie, en worden echt belangrijke beslissingen achter de schermen genomen. "De gemeenteraad is veel te gesloten", zegt Riynto Simanjuntak, een van de initiatiefnemers. "Dat moeten we openbreken: burgers moeten meer betrokken worden." Zijn beweging pleit bijvoorbeeld voor een permanente burgerraad die de gemeenteraad adviseert, meer transparantie en initiatiefrecht voor burgers.

"Ik volg in grote lijnen hun analyse", zegt Johan Ackaert, professor lokale politiek (UHasselt). "Ook op lokaal vlak neemt de partijpolitiek de overhand, het is eigen aan ons systeem." In Mechelen is het Open Vld bijvoorbeeld die het minste initiatief neemt, en ook Groen is een stuk passiever dan in Antwerpen. Niet toevallig zitten beide partijen daar in de meerderheid.

"Dat wil niet zeggen dat gemeenteraadsleden uit de meerderheid niet wegen op het beleid", legt Ackaert uit. "Ze kunnen hun schepenen rechtstreeks aanspreken of hun punt maken op  interne vergaderingen." Ook N-VA maakt dat punt. "Bij het fractieoverleg krijgen de gemeenteraadsleden al heel wat toelichting van de schepenen, bij de oppositie is dat anders." 

Om burgers beter te betrekken bij het lokale beleid, pleit Ackaert ervoor dat de stads- en gemeentebesturen zelf actief contact zoeken met het middenveld en actiegroepen, en rekening houden met hun stem. N-VA wijst er op dat er al "tientallen formele adviesraden adviesraden en overlegmomenten zijn".

Gemengd beeld bij sp.a

Bij sp.a in Antwerpen zie je overigens een gemengd beeld. Daar heeft de partij, na jarenlang deel te nemen aan de macht, moeten wennen aan de nieuwe rol in de oppositie. Naast de erg bedrijvige Wassenberg, telt de partij heel wat minder actieve gemeenteraadsleden. 

Fractieleider Kathleen Van Brempt wijst de kritiek van de hand. "Monica De Coninck is een van mijn meest waardevolle gemeenteraadsleden", zegt ze. "Ze neemt misschien minder formele initiatieven (slechts tien de afgelopen zes jaar, RW), maar bereidt wel mee onze dossiers voor, komt tussen in debatten en verzet werk achter de schermen en in commissies. Je moet ook niet op elke slak zout leggen."

Rechtzetting

De exacte cijfers over het aantal interpellaties, moties en vragen van de Antwerpse gemeenteraadsleden zijn niet volledig in het artikel. De cijfers kwamen van de Antwerpse Burgerlijst, die zich gebaseerd had op alle openbaar raadpleegbare verslagen van de gemeenteraad. Die brongegevens bleken onvolledig. Het algemene besluit klopt wel: de oppositie is een stuk actiever dan de meerderheid. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234