Donderdag 18/07/2019

FAQ Antwerpen

Moet Antwerpen zelf kunnen kiezen waar de bus rijdt?

Een tram op de Antwerpse Rooseveltplaats. Beeld Photo News

Moet Antwerpen zelf aan de touwtjes van het openbaar vervoer kunnen trekken? Geen partij die daaraan twijfelt, al gaan sommige partijen daar verder in dan andere. N-VA wil zelfs een stedelijk vervoersbedrijf. Heeft de reiziger daar baat bij?

Carla is 81 en woont in een appartement in de Morckhovenlei. Enkele tientallen meters van haar deur staat een bushok, maar sinds een paar maand komt bus 31 niet meer. De bus bracht Carla van deze woonwijk op de grens tussen Borgerhout en Deurne naar het stadscentrum. Nu moet ze veel verder wandelen, naar een andere halte, en ze heeft last van haar voet. 

"De sociale controle is ook weggevallen. Als ik laat thuis kwam, dan stond ik aan mijn voordeur nog voor bus 31 wegreed. 's Avonds moet ik nu alleen dat hele eind wandelen, door een verlaten straat." 

Dit is een woonwijk voor oudere mensen en jonge gezinnen, vertelt Carla. Ze wijst naar het Xaveriuscollege, een lagere school en een muziekacademie. "Waarom kan de stad het openbaar vervoer niet beter organiseren? Ik hoor dat lijn 31 is afgeschaft door personeelstekort, maar er is toch veel werkloosheid?

De Lijn laat weten dat bus 31 overbodig was geworden. "Het deel van het traject waarop de meeste reizigers zaten, werd al bediend door andere bussen en trams", zegt woordvoerder Tom Van de Vreken. "92 procent van de reizigers heeft een alternatief aan dezelfde halte. Daarom zetten we de middelen in op een andere plek."

Carla is niet de enige Antwerpen die voelt dat De Lijn bespaart. Ruim een jaar geleden werd de frequentie op de tramlijnen verlaagd naar één tram om de tien minuten. Op een bepaald moment reden er nog maar 119 toestellen, het laagste aantal ooit. Terwijl de vraag naar alternatieve vervoersmiddelen alleen maar toenam door de knip van de Leien.

Dorre takken

Lijn 31 afschaffen was een logische beslissing, zegt mobiliteitsspecialist Herman Welter. "Openbaar vervoer is per definitie een onvolmaakt systeem. Je kan onmogelijk voor iedereen een aparte bushalte maken. Zeker als je moet bezuinigen. De uitdaging is om dorre takken weg te knippen, zodat de boom elders kan groeien."

Op dit moment heeft het Antwerpse bestuur weinig te zeggen aan de besparingen en de strategie van De Lijn. Daarom wil N-VA een Antwerps Vervoersbedrijf oprichten. Via dat bedrijf zou de stad zelf de lakens kunnen uitdelen aan De Lijn en de NMBS. Een verregaande invulling van de plannen die de Vlaamse regering maakte om De Lijn op te splitsen in vervoersregio's.

Bedoeling is dat trein, tram en bus beter op elkaar worden afgestemd. Dat de stad zelf kan beslissen waarin ze investeert. En dus ook welke buslijnen er worden afgeschaft als dat nodig is. Dat betekent dat ook de budgetten die De Lijn en de NMBS nu investeren in Antwerpen zouden overkomen naar de stad.

Niettemin kan Antwerpen nu ook al veel beslissen. In 2012 riep het stadsbestuur Antwerpen zelfs uit tot tramstad. Of het die ambitie kon waarmaken? "Totaal niet", zegt Welter. "Een tramstad zorgt op z'n minst dat de tram vlot kan doorstromen. In Antwerpen staat hij altijd voor het rode licht. Dat is de voorbije zes jaar niet veranderd."

Tramtunnel

Als er ergens bespaard kan worden, dan is het volgens de mobiliteitsexpert daar. Een tram die sneller van A naar B rijdt, heeft een lagere kostprijs en lokt meer reizigers. Welter: "Kijk naar de tramtunnel die bovenkomt op de Leien. Daar zijn miljoenen euro's in geïnvesteerd. Maar zodra hij bovenkomt, staat hij stil omdat hij de auto's moet doorlaten."

Opmerkelijk: CD&V wil de ongebruikte metrohaltes en - tunnels in Antwerpen snel openen. Daarmee sluit de partij zich aan bij het pleidooi van onder andere sp.a, Groen en PVDA om de premetrohaltes Drink en Zegel op de Turnhoutsebaan in Borgerhout te openen. Onder die baan ligt een tramtunnel, maar de haltes zijn nooit afgewerkt. De tram rijdt er gewoon voorbij.

Buurtbewoners geloven dat het om een politiek steekspel gaat tussen N-VA en het districtscollege van Borgerhout (sp.a, Groen, PVDA+). "Maar door de haltes niet te openen, straf je de hele stad", stelt Welter. "De buurt is een van de meest dichtbevolkte van Antwerpen. Bovendien is de straat verzadigd door bussen, trams, auto's, fietsers en voetgangers. Als je de tram ondergronds legt, creëer je opnieuw ruimte."

Oppositiepartij sp.a ziet de Turnhoutsebaan als een verlengstuk van de Meir en De Keyserlei. In haar kiesprogramma zegt ze de straat tot een autoluwe boulevard te willen omvormen.

Operaplein

Gevraagd naar hun mobiliteitsplannen, verwijst elke politieke partij ook steevast naar de toegankelijkheid van trams en bussen. "Er zijn de voorbije jaren al heel wat toegankelijkere toestellen bijgekomen en perrons heraangelegd", zegt burgemeester Bart De Wever (N-VA). "Maar in de toekomst willen we ook een vlottere toegang tot premetrostations, zoals aan het Operaplein."

Oudere en minder mobiele inwoners klagen al lang over te hoge of te lage perrons. Daarom pleit oppositiepartij Groen voor een drempelvrije stad. "Rolstoelen, buggy's en rollators moeten overal geraken", vindt kopman Wouter Van Besien (Groen). "Als het van ons afhangt, wordt daar ook altijd rekening mee gehouden bij het  plaatsen van banken, fietsenstallingen of perrons."

De raad van Welter? Keep it simple. "Je kan een automobilist enkel overtuigen van het openbaar vervoer als het aantrekkelijk is. Dat betekent: elk uur voldoende bussen en trams en betrouwbare reizigersinformatie."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden