Donderdag 04/03/2021

InterviewVincent Van Peteghem

Minister Vincent Van Peteghem (CD&V): ‘Als we dit verprutsen, winnen de extremen’

Minister van Financiën Vincent Van Peteghem: ‘Iedereen in deze regering moet goed beseffen hoe groot onze verantwoordelijkheid is. Als we deze kans verprutsen, dan winnen de extremen in 2024.’ Beeld Tim Dirven
Minister van Financiën Vincent Van Peteghem: ‘Iedereen in deze regering moet goed beseffen hoe groot onze verantwoordelijkheid is. Als we deze kans verprutsen, dan winnen de extremen in 2024.’Beeld Tim Dirven

Opvallen doet hij niet, maar voor CD&V is vicepremier Vincent Van Peteghem een van de sleutelspelers in de regering. In coronatijden houdt hij mee het budget in de gaten. ‘De steunmaatregelen moeten straks gerichter’, zegt hij.

Vincent Van Peteghem (40) heeft kleine oogjes ’s ochtends bij het interview. De minister van Financiën is voor het eerst blijven slapen op zijn kabinet, na een marathonsessie in het parlement over de begroting. “’s Morgens had ik mijn 3-jarige dochter aan de lijn”, lacht hij. “Ze was boos: ‘Waarom ben je niet bij mama blijven slapen?’” Hij draait lange dagen, is vaak pas na middernacht thuis. Maar door de allesoverheersende coronacrisis trad de CD&V-vicepremier amper op de voorgrond. “Straks zijn er kansen genoeg”, zegt hij.

De begroting gaat diep in het rood, nochtans hamerde CD&V op de nodige discipline tijdens de regeringsonderhandelingen. U moet het rentmeesterschap van de partij waarmaken.

“In de huidige omstandigheden kunnen we niet anders dan onze economie te ondersteunen en beschermen. Let wel: alles wat we vandaag doen moet tijdelijk en gericht zijn. De huidige maatregelen lopen tot 31 maart. Maar van zodra we de stolp boven onze economie kunnen weghalen, zullen we opnieuw naar dat budget moeten kijken.”

Moeten die maatregelen niet gerichter? Volgens studiebureau Graydon komt 10 procent van de steun niet in de juiste handen terecht.

“In de eerste golf moest het snel gaan en was het pakket zeer breed. In de tweede golf zijn we al preciezer gaan werken en kennen we steun toe op basis van de omzetverlies van de bedrijven. Straks moeten die steunmaatregelen beperkter en gerichter. Bepaalde sectoren – ik denk aan de toerisme, horeca en evenementen – zullen het nog lang zeer lastig hebben. Hen moeten we blijven steunen, elders zal het met minder moeten.”

Minister van Werk Pierre-Yves Dermagne (PS) geeft alle tijdelijke werklozen 10 euro per dag extra. Het kan niet op.

“Die maatregel maakt deel uit een pakket van 38 ingrepen ter ondersteuning van bedrijven en de koopkracht van de mensen. Het is een eenmalige maatregel, gericht op een specifieke doelgroep. De relance zal beginnen bij de consumptie van de mensen. Van zodra het vertrouwen er weer is, gaan ze op café, restaurant, en op reis. Dat geeft een dynamiek.” 

Intussen wil Ecolo alle jongeren 460 euro cadeau doen, als een vorm van basisinkomen.

“Dat is net het tegengestelde van waar ik het over heb. Gewoon alle 18- tot 24-jarigen een som geven, is niet gericht en ook niet tijdelijk, maar structureel. Iedereen mag voorstellen op tafel leggen, geen probleem. Maar net daarvoor moeten we opletten: dat we geen kosten maken die ons blijven achtervolgen. Zoiets zal niet passeren. We kunnen ons niet alles veroorloven.”

In uw eerste maand als minister had u een akkoord over de effectentaks. Hebben we nu eindelijk een rijkentaks?

“We wilden vooral op een heel eenvoudige en transparante manier tewerk gaan: alle effectenrekeningen met een bedrag boven de 1 miljoen euro worden belast. Het was niet de bedoeling de discussie over de grote fiscale hervorming op te starten. Wel wilden we snel een signaal geven dat er effectief iets op tafel ligt. We mikken op 428 miljoen euro, dat is niet mis.”

De vorige effectentaks werd vernietigd door het Grondwettelijk Hof. Houdt deze wet wel juridisch stand?

“Elke wet mag juridisch aangevallen worden. Deze regeling zit beter in elkaar dan de vorige. Op het moment dat die gestemd werd, wist je dat die niet zou overleven. Nu hebben we de wet eenvoudiger gemaakt en een aantal misbruikbepalingen ingevoerd. De opmerkingen van de Raad van State zijn niet onoverkomelijk.”

U wil met fraudebestrijding 1 miljard euro ophalen. Onhaalbaar, zegt het Rekenhof.

“Die cijfers geven een ambitie weer. En ja, die ambitie ligt zeer hoog. We ondernemen actie. Tot voor kort werden economische, sociale en fiscale fraude allemaal apart aangepakt. Wij hebben opnieuw een college samengesteld, waar topambtenaren van die verschillende takken samenzitten. Ik denk trouwens dat ze bij de fiscus gevoeld hebben dat er een nieuwe minister was. Ik heb daar, net als hier op het kabinet, ongelooflijk de pees op gelegd.”

En dat terwijl FOD Financiën moet besparen.

“Elke overheidsdienst moet besparen, ook op personeel. Maar laat me duidelijk zijn: op fraudebestrijding wordt er niet geknipt. Iedereen die vertrekt wordt ook vervangen. En met twee à drie zeer goede programmeurs kunnen we via datamining al veel efficiënter zoeken en kunnen we onze controleurs veel gerichter inzetten. De FOD heeft de laatste tien jaar al een gigantische transformatie ondergaan.”

Intussen breekt de regering wel records met 848 kabinetsleden in dienst.

“Dat heeft alles te maken met de samenstelling van de regering. Elke minister heeft gemiddeld genomen een slanker kabinet. Maar omdat er zeven vicepremiers zijn, die elke extra ondersteuning krijgen, neemt het totale aantal toe. Ik besef dat je dit moeilijk uitgelegd krijgt, dat je zo’n debat kan niet winnen. Net daarom moeten we met deze regering verder inzetten op politieke vernieuwing.”

Hoe zit CD&V in deze regering?

“Er zitten duidelijk oranje lijnen in dit regeerakkoord. Er komt een extra inspanning voor geestelijke gezondheidszorg, er komen extra middelen voor veiligheid en justitie, de sociale partners krijgen een grote rol in alle sociaal-economische thema’s. Daarnaast heeft Joachim (Coens, RW/LiD) een aantal gedurfde personeelskeuzes gemaakt.”

Van Peteghem: 'We tonen met CD&V echt onze meerwaarde in deze regering.' Beeld Tim Dirven
Van Peteghem: 'We tonen met CD&V echt onze meerwaarde in deze regering.'Beeld Tim Dirven

U noemt zichzelf gedurfd?

“De keuze was gedurfd. Ik denk dat weinigen deze drie mensen hadden verwacht. Hij heeft twee van zijn tegenstrevers uit de voorzittersverkiezingen in de regering gepiloteerd: hij won nipt van Sammy Mahdi, maar maakt hem wel staatssecretaris. Ik viel al eerder af, maar hij maakte me wel vicepremier. Ik zie dat weinig andere voorzitters doen.”

Hij zat wankel op zijn stoel, zo drukt hij de tegenstand tegen de borst.

“Dan nog, hij doet het maar. Annelies (Verlinden, RW/LiD) toont dat ze er staat in de coronacrisis, Sammy  brengt nuance in het migratiedebat en ik nam een turbostart op financiën. We tonen echt onze meerwaarde in deze regering. Wat iedereen, van elke partij, in deze regering goed moet beseffen is hoe groot onze individuele verantwoordelijkheid is. Die overstijgt het partijbelang. Als we deze kans verprutsen, dan winnen de extremen in 2024. We moeten over die ideologische breuklijnen stappen en hervormen. Het is de enige manier om opnieuw vertrouwen te winnen bij de bevolking. Als we niet samenwerken, zijn we er allemaal aan voor de moeite.”

En toch voert MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez vanuit de meerderheid oppositie tegen zijn eigen regering.

“Dat er rimpelingen zullen zijn, dat is niet meer dan normaal. En ik druk me allicht nog zacht uit. Iedereen moet goed weten waar we naartoe moeten. Dit is een marathon die we aan het lopen zijn. Het heeft geen zin om vanaf de eerste kilometer te demarreren.”

Bestaat die WhatsApp-groep van de burgemeesters nog?

“Maar ja, natuurlijk.”

Er was in die groep veel kritiek op de regeringsdeelname. Nog steeds?

(lacht) “Niet bepaald. We gebruiken het vooral om bepaalde beslissingen op federaal of Vlaams niveau te communiceren naar onze burgemeesters. Zij geven dan ook feedback of stellen vragen. Dat groepje heeft intussen een mythische status gekregen, maar daar moeten we toch content mee zijn? Dat is exact wat Joachim bedoelde toen hij het lokale niveau beter wilde betrekken. Vroeger was die afstand veel te groot.”

Uw voorzitter kwam begin deze maand met zijn kerstmanifest. Bent u tevreden? U leidde destijds de ‘twaalf apostelen’ die de vernieuwing moesten voorbereiden.

“Het is een belangrijk ankerpunt. Joachim heeft een hele weg achter de rug. Hij besliste om mee in een regering te stappen, leidde de onderhandelingen, kwam met een verrassende casting. Wel, nu is het tijd dat we die partijvernieuwing een boost gaan geven. We hebben nog een lange weg te gaan, maar ook daar worden de prijzen pas aan de meet uitgedeeld.”

Wanneer is voor u deze legislatuur geslaagd? Terug naar de 20 procent?

“Met veel plezier, maar pin me hier vooral niet op vast.” 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234