Zondag 21/07/2019

Analyse MR

Michel blijft overeind: ‘De MR is solide en robuust’

Beeld Francis Vanhee

Game over voor Michel II? Wellicht, maar toch was er bij de MR reden tot vreugde: in de onderlinge strijd van de Waalse partijen werden de liberalen niet overspoeld door de groene golf van Ecolo. ‘Na vijf jaar keiharde oppositie blijven we de op een na grootste Waalse politieke familie.’

Op het moment dat Charles Michel eindelijk een klein, maar goedgevuld hoofdkwartier binnenloopt is het al iets over tienen, maar zijn de resultaten nog steeds onvolledig met nog enkele honderden bureaus die moeten binnenkomen. Bijna 5 procent verlies op federaal niveau, zegt de teller. 4,4 procent in Wallonië en 6 procent in Brussel. Toch schreeuwt een ongezien vurige Michel het in de zaal: “We blijven solide en robuust.” “De kiezers hebben hun vertrouwen in deze partij hernieuwd. Na vijf jaar keiharde oppositie blijven we de tweede grootste Waalse politieke familie”, klinkt het bij de liberale leider. 

Het lijkt een dubbeltje op zijn kant. Het verlies voor MR was vooraf dan wel ingecalculeerd, de boodschap blijft daarom niet minder hangen: de partij van Charles Michel is door haar kiespubliek niet echt beloond voor de regeringsdeelname als enige Franstalige partij. Net zoals de andere Vlaamse partners overigens, N-VA, Open Vld en CD&V, waar evenzeer klappen vielen.

De Zweedse coalitie voortzetten lijkt mathematisch onmogelijk. Zélfs met cdH erbij. Ook de klassieke tripartite die her en der gesuggereerd werd, mag Michel vergeten. De zachtjes uitgesproken ambitie om er een ‘II’ aan toe te voegen, was tijdens de speech van Michel totaal afwezig.

Cordon

Toch krijgt een van de hamvragen van deze verkiezingen – “Zakt Michel door het ijs?” – een veeleer geruststellend antwoord voor MR: neen. Het gezichtsverlies voor de uittredende premier blijft in grote mate beperkt, ondanks zijn reputatie bij de aanvang van Michel I: kopman van de kamikazecoalitie, die eind vorig jaar ook neerstortte.

Dat heeft alles te maken met de verhoudingen tussen de partijen onder de taalgrens. “We hadden gedacht dat het een catastrofe zou zijn, dat is het absoluut niet”, zegt militant Jules Hauwaert. MR ging inderdaad lang niet zo genadeloos hard achteruit als in de peilingen vooraf. De eeuwige rivalen van PS deden dat wel. De nieuwe rivalen van Ecolo waren de grote winnaars, maar zelfs in Brussel - waar de liberalen overspoeld leken te gaan worden door een groene golf - bleef de schade beperkt. En in Waals-Brabant, de thuishaven van Michel, blijft MR incontournable met ruim 35 procent.

Op de man wiens reputatie al sinds het begin van de campagne onlosmakelijk verbonden is aan het MR-resultaat, moesten de militanten op het MR-hoofdkwartier in Brussel nochtans lang wachten. Grijze wolken verdringen de namiddagzon al wanneer de eerste blauwe pakken traagjes binnensijpelen, net als de resultaten trouwens - door technische problemen onder de taalgrens. Kopstukken als Didier Reynders houden met uitgestreken gezicht elke boot af. “De eerste signalen zijn beter dan wat ons enkele weken geleden werd gemeld, maar het is nog vroeg”, zegt Reynders bij de collega’s van RTL.

Ondanks de gunstige signalen lijkt er ook bij de militanten lange tijd weinig animo. “Het ziet er niet slecht uit. Voor ons toch”, zegt een oudere man nogal cynisch tegen “een Vlaamse journalist”. Niet MR of Charles maar ‘Vlaams Belang’ rolt in de vooravond veruit het vaakst over de lippen. Bij de overwinningsspeech van Bart De Wever, die Vlaams Belang feliciteert, lijkt er een soort collectieve rilling door de zaal te gaan. “De eerste aanzet is gegeven om het cordon te doorbreken”, zegt een van de militanten. 

De bezorgdheid leeft duidelijk ook bij de kopstukken. Reynders toont zich voordien al bezorgd over “de ruk naar de extremen”. Het verlies van de Belgische centrumpartijen is dan al overduidelijk. Michel zegt bij RTBF dan weer dat de opmars van Vlaams Belang in Vlaanderen “aantoont dat België niet gespaard blijft van de groeiende invloed van extremistische populisten, zoals dat ook in andere Europese landen gebeurt”.

Groene belastingen

Michel herhaalt het meermaals, ook in zijn speech ’s avonds: de hoop dat het land niet onbestuurbaar wordt. “We moeten lucide blijven. Er is extreem en ondemocratisch gestemd.” Besturen met PTB of Vlaams Belang is ook voor Michel duidelijk geen optie. De vraag voor Wallonië lijkt dan even relevant voor België of Vlaanderen: wie wil met wie aan tafel? 

“Ecolo en MR? Dan zie ik liever op federaal niveau een toenadering met De Wever en Vlaams Belang. Waarom niet?”, zegt Hauwaert. Het water tussen de twee partijen, die in dezelfde vijver van de welvarende middenklasse vissen, is diep. Niet onlogisch: de verkiezingscampagne van MR was één grote clash met de ‘groene belastingen’ van Ecolo.

Deels ligt daar ook de verklaring dat het niet catastrofaal afliep voor MR. Tijdens een voorzittersdebat op RTBF haalde Michel een omstreden verkiezingspamflet boven dat een aantal Ecolo-kandidaten in Laken uitdeelden, waarop onder meer stond dat Ecolo geen algemeen verbod op onverdoofd slachten wil. Daarmee leek Michel een deel van het gedeelde publiek opnieuw op liberale gedachten te brengen.

Andere partijen op liberale gedachten brengen, zal wellicht minder evident zijn gezien het kiesgedrag. Maar veel militanten leken wel met een grote zucht huiswaarts te keren: de liberalen hebben tenminste nog iets in de pap te brokken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden