Woensdag 23/10/2019

Verkiezingen PVDA

Met verkozen PVDA’ers zitten voor het eerst in decennia weer ‘partizanen’ in het parlement

Voorzitter Peter Mertens op verkiezingsavond. Hij begon zijn speech op de tonen van ‘Bella Ciao’, het strijdlied van de Italiaanse partizanen. Beeld BELGA

De kiezer stuurt voor het eerst sinds de jaren tachtig opnieuw Vlaamse communisten naar de Kamer. Vijf om precies te zijn. Nog eens vier PVDA’ers zetelen straks in het Vlaams Parlement. Wie zijn ze en hoe extreem zijn ze?

Het viel in het tumult rond zwarte zondag eigenlijk nauwelijks op. Maar een triomferende PVDA-voorzitter Peter Mertens begon zondagavond zijn speech op de tonen van ‘Bella Ciao’, het strijdlied van de Italiaanse partizanen dat een nieuw leven kreeg dankzij de populaire Netflix-serie La casa de papel. Een raak gekozen lied, het was een van de strijdliederen van de studentenbeweging van mei 1968 en wordt vaak gezongen op internationale communistische jeugdbijeenkomsten.

De boodschap van Mertens: voor het eerst sinds de jaren tachtig zullen er weer Vlaamse communisten in de Kamer zetelen. Een dag later, wanneer alle stemmen geteld zijn, blijkt het zelfs om vijf stuks te gaan.

Voorzitter Peter Mertens is veruit de bekendste. Sinds 2008 partijvoorzitter, voordien voorzitter van de Marxistisch-Leninistische Beweging (MLB). Bij het begin van zijn voorzitterschap van PVDA kondigde hij aan dat hij de partij wou herpositioneren. Hij zwoer het maoïsme en stalinisme af en schreef ook enkele boeken over de nieuwe wending.  Zijn boek Graailand, het leven boven onze stand, dat eind 2016 uitkwam, stond meteen op 1 in de top 10 van de non-fictie in Vlaanderen.

Naast Mertens komt ook Maria Vindevoghel (61) in de Kamer. Ze verwierf enige bekendheid als een van de woordvoerders van de Sabena-werknemers bij het failliet van nationale luchtvaartmaatschappij in 2001. Ze wordt vaak ‘de poetsvrouw’ genoemd, omdat ze meer dan 20 jaar in de schoonmaaksector heeft gewerkt. Sinds 2007 is ze ook aan de slag bij het ACV. Ze wil in de Kamer vooral opkomen voor de arbeiders en noemt zichzelf ook een ‘overtuigde feministe’.

Achter haar stond Nabil Boukili (34) op plaats 2 van de Brusselse lijst voor de Kamer. De tweetalige Boukili werkt als beveiligingsbeambte. Hij is ook verbonden aan de Marxistische Universiteit, een soort zomerschool met lezingen over het hedendaagse marxisme.

Steven De Vuyst Beeld BELGA

Steven De Vuyst (32) kreeg in oktober vorig jaar dan weer nationale bekendheid, omdat hij samen met zijn lokale partijvoorzitter toetrad tot het nieuwe gemeentebestuur in Zelzate. Het was de eerste keer dat de partij mee kon besturen. Hij is er schepen van onder andere Jeugd, Wonen en Klimaat. 

Greet Daems (38) uit Geel ten slotte was tot vier jaar geleden niet eens lid van de PVDA. Ze staat bekend als een sociaal bewogen vrouw die in haar jeugd actief was in de scouts. Nadien zette ze zich in voor Hart boven Hard. Ze is naar eigen zeggen na enkele lange gesprekken op café tot de constatering gekomen dat haar sociale bewogenheid het best tot haar recht komt bij de PVDA. 

Specialisten

Naast de Kamer komen er ook vier PVDA’ers in het Vlaams Parlement. Vier partijleden die stuk voor stuk naar voor geschoven worden als specialisten. De 26-jarige Jos D’Haese uit Borgerhout, zoon van PVDA-gemeenteradslid Mie Branders, is bioloog en klimaatspecialist. Hij was ook een van de organisatoren van de Frietrevolutie, het betoog tegen de politieke stilstand nadat ons land het wereldrecord zonder regering haalde.

Lise Vandecasteele (36) uit Antwerpen is huisarts bij Geneeskunde voor het Volk en armoede-expert van de partij. Kim De Witte (41) uit Hasselt geldt dan weer als pensioenspecialist en schreef het boek De grote pensioenroof

Tom De Meester Beeld rv

En Tom De Meester (43) uit Gent mag zich energiespecialist van zijn partij noemen. Hij kreeg ook nationale bekendheid als uitvinder van het woord ‘Turteltaks’.

Een aantal verkozenen mag zich dus partijspecialist noemen en allen hebben ze een grote sociale bewogenheid gemeen. Toch stelden de traditionele partijen, althans voor de verkiezingen, hun veto tegen een samenwerking met PVDA. Voor hen blijven het extremen, met totaal onrealistische partijstandpunten en dus te mijden. “Ze baseren hun voorstellen op het herstel van een ideologie die in het verleden miljoenen slachtoffers heeft gemaakt”, verwoordde Open Vld-voorzitter Gwendolyn Rutten het ooit in een opiniestuk in De Morgen.

Vraag is hoe extreem Mertens en co.  zijn. “Ze noemen zichzelf moderne marxisten”, stelt politicoloog Carl Devos (UGent). Hij bestudeerde ooit het partijprogramma van de PVDA en vond daar geen extremistische passages in. “Ze pleiten niet voor een opheffing van private eigendom, wat toch de essentie is van communisme. Ze vertrekken voor hun maatschappij-analyse duidelijk wel vanuit het marxisme, maar de maatregelen die ze voorstellen zijn radicaal links. Echte communisten zouden hun programma maar soft vinden.”

Goed gescreend

Dat er op de verkozenen weinig aan te merken is, vindt professor Devos normaal. “Die mensen zullen wel goed gescreend worden, want de partij weet natuurlijk dat er met argusogen naar gekeken wordt. Je zal wellicht geen uitspraken van jaren geleden vinden die een van hen kan compromitteren.”

Al blijft het voor de partij wel soms moeilijk om zich te distantiëren van totalitaire regimes, zoals dat in Venezuela. Er is altijd wel een lid dat ergens een steunbetuiging post. Devos: “Je ziet dan wel dat voorzitter Mertens daar openlijk afstand van neemt. Maar het blijft soms wel aan hen kleven.”

Dat de voorzitter zijn speech zondag inzette met een strijdlied dat in communistische middens populair is, versterkt allicht nog dat gevoel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234