Vrijdag 20/09/2019

Interview

Meryame Kitir (sp.a): ‘Voortdoen zoals we bezig zijn, is geen optie: het zal anders moeten’

De socialisten zitten met 10 procent van de stemmen stilaan op een bodemkoers en krijgen de aanhoudende interne strubbelingen maar niet onder controle. Bovendien koos Vlaams informateur Bart De Wever voor een coalitie zonder de sp.a. Maar Kamerfractieleider Meryame Kitir is er de vrouw niet naar om in een hoekje te gaan zitten jammeren: de coming woman van de socialisten recht de rug en overweegt zelfs een gooi naar het voorzitterschap. ‘Heel veel mensen hebben mij gevraagd om mij kandidaat te stellen. Ik denk er ernstig over na.’

We maken eerst een ommetje langs de festivalweide van Pukkelpop, waar Meryame Kitir (39) net als Anuna De Wever onzacht kennismaakte met de aanzwellende verrechtsing van Vlaanderen.

“Op donderdag stond ik aan te schuiven om bonnetjes te kopen toen een man me aansprak. ‘Gij zijt toch die politica?’, vroeg hij. ‘Mag ik iets vragen?’ Natuurlijk mocht hij me iets vragen. Bleek dat hij wilde weten hoe vaak mensen mij al hadden gezegd dat ik – ik citeer – ‘mijn foef met bruine zeep moet wassen, vuile sossenhoer!’ Ik stond aan de grond genageld, maar die man vond het blijkbaar nodig en zelfs grappig om me dat onder de neus te wrijven – hij was overigens bloednuchter. Later heb ik begrepen dat hij verwees naar een filmpje op de website van Humo.”

Dat was satire, een persiflage op de legers trollen die hele dagen de goorste verwensingen uitbraken op Facebook, Twitter en allerlei forums.

“Die man was oprecht verbaasd toen ik zei dat niemand me dat ooit had gezegd: ‘Wij praten zo niet met elkaar in Limburg.’ Het was onwerkelijk, de man bleef ook de hele tijd vriendelijk en beleefd. Hij legde zelfs nog uit dat hij een communicatiebureau runt. Maar hij voelde geen enkele schroom om me dat in mijn gezicht te komen zeggen, en dat heeft wel even nagezinderd. De drempel om mensen ruw en boertig toe te spreken is compleet weggevallen. Ik wil best geloven dat dat filmpje satire was, maar mensen hebben er geen enkel probleem mee om dat over te nemen: zo wordt de satire realiteit.”

U bent de dochter van een Marokkaanse mijnwerker: bent u al vaak het slachtoffer geworden van racisme?

“Mijn broers wel, ik minder. Maar ik heb toch het gevoel dat de zeden ruwer zijn geworden. Zeker op Twitter, waar de gore praat tegen de muren spat. ‘Kameel, ga terug naar uw eigen land’, schreef iemand over Chokri (Mahassine, organisator van Pukkelpop, red.) Ook in de echte wereld wordt een ander soort denken normaal. Tijdens de campagne – ik had een hele dag hard gewerkt, ik was moe en wilde nog iets gaan drinken – kwam iemand op café naar mij toe: ‘Mensen met een andere naam mogen hier niet aan politiek doen.’ Ik was geschokt: ‘Snap jij eigenlijk wel wat je zegt?’ Dat is de ergste vorm van uitsluiting die je je kunt voorstellen. Nog vóór ik geboren ben, tel ik al niet meer mee, enkel en alleen door mijn naam. Als je dan doorvraagt, blijkt dat die mensen het allemaal niet zo hadden bedoeld, maar ik merk toch dat mensen zich meer permitteren.”

Dat ondervond u ook toen Open Vld’er Luk Van Biesen een paar jaar geleden in het parlement iets siste over ‘terugkeren naar Marokko’.

“Als zulke dingen zelfs daar mogelijk zijn, hoef je je niet af te vragen hoe het er op café en in de huiskamers aan toegaat.”

In 2015 zei u in Humo dat mensen op festivals onbekommerd zichzelf kunnen zijn: ‘Iedereen heeft er respect voor iedereen.’

“Ik ben net vier dagen op Pukkelpop geweest en ik heb me enorm geamuseerd. Het was helemaal anders dan het beeld dat in de kranten is geschetst.”

We kunnen moeilijk heen om wat Anuna De Wever en haar vriendinnen is overkomen.

“Vandalisme, een ander woord heb ik er niet voor. Jonge meisjes, kinderen, kregen pis naar het hoofd gegooid. Sommigen zijn met de dood bedreigd en hun tenten zijn vernield. Maar wat voor mij echt nieuw is, is de manier waarop het debat achteraf is gevoerd. Dries Van Langenhove heeft tijdens de zomer de commissie Binnenlandse Zaken holderdebolder laten bijeenkomen om – met tien camera’s op zijn hoofd gericht – een vraag te stellen over wat zij zwembadterreur noemen. Hij riep de minister op om hard op te treden. Op Pukkelpop waren het evengoed Vlaamse meisjes die werden bedreigd, maar ik heb weinig mensen horen vragen: ‘Wie beschermt onze meisjes?’ Dezelfde mensen die eerst moord en brand schreeuwden, maken zich nu ongegeneerd vrolijk over een gerichte raid op een groep meisjes.”

Ik ben midden jaren 90 ook weleens op de Pukkelpop-camping beland. Er werd daar gezopen bij het leven en een enkeling gedroeg zich balorig, maar het was wel een veilige plek.

“Ja, maar dit probleem is veel groter dan Pukkelpop alleen. Het zijn barre, onzekere tijden, en dan kijken mensen op naar sterke leiders. Als die leiders dag in, dag uit haat zaaien op het internet, gaan mensen vanzelfsprekend denken dat zij dat ook mogen. En ze doen er tien schepjes bovenop, want ze redeneren: ‘Wij hebben geen voorbeeldfunctie.’ Donald Trump, Matteo Salvini en Theo Francken hanteren krijgstaal en hangen een zorgvuldig uitgedacht vijandbeeld op. Ze zijn altijd tegen iets, nooit voor iets. Zo normaliseer je geweld.

“Theo Francken heeft een hoofdrol gespeeld, maar de rechterzijde tout court heeft boter op het hoofd. Of het nu transgenders of holebi's zijn, iedereen die anders is, mag agressieve tweets verwachten. De verkiezingsuitslag is wat hij is, ik was er niet goed van, maar voor mij is Vlaanderen nog altijd een warme plek waar mensen zich inzetten voor andere mensen.”

Ik krijg toch een lichtjes andere indruk als ik zie hoe Twitter reageerde op de belaging van Anuna De Wever.

“De weinige tegenstemmen worden simpelweg weggeblazen. Neem de open brief van Robert Kaerts, de vader van een van de meisjes, een doorwrochte cry from the heart: ‘Waarom gaat het alleen over die vlaggen? Waarom neemt niemand het op voor mijn dochter?’ Die man wordt verketterd, zijn boodschap gaat verloren in een lawine van verwensingen.”

Robert Kaerts kreeg naar het hoofd geslingerd dat hij op een lijst van de sp.a had gestaan: alsof hij zich dan geen zorgen meer mag maken over zijn dochter.

“Dat is de beproefde tactiek: een ongeruste vader wordt weggezet als een sos, rechters als wereldvreemd, ngo's als mensensmokkelaars en journalisten als ratten. Een leger twitteraars staat klaar om elke tegenstem neer te sabelen. Maar zwijgen is geen optie, we mogen niet in die val trappen.”

De Italiaanse essayist Alessandro Baricco heeft in The Game geschreven over hoe de digitale revolutie ons denken beïnvloedt. Hij zegt dat de rechts-populisten de spelregels van de nieuwe samenleving veel beter hebben begrepen: alleen het scorebord telt, de complexe realiteit zit weggestopt achter het scherm van de iPhone.

“Dat klopt, links is op dat vlak totaal niet georganiseerd. Maar rechts heeft de mogelijkheden van nieuwe media altijd heel goed uitgebuit: kijk maar wat de nazi’s met radio en film hebben gedaan. Nu zien we hetzelfde: Vlaams Belang heeft handig gebruikgemaakt van de sociale media om campagne te voeren, nota bene met een sociaal programma dat ze van óns hebben overgenomen. Omdat mensen voortdurend langs alle kanten worden bestookt met boodschappen, begrijpen ze de context niet meer. Als ze Vlaams Belang horen praten over een minimumpensioen van 1.500 euro, denken ze natuurlijk: ‘Daar ben ik voor.’ Dat is óns idee, maar zij brengen het beter aan de man, waardoor het lijkt alsof zij de enigen zijn die het opnemen voor de kleine man, die moet rondkomen met een laag pensioen.”

Het wordt hun soms ook heel makkelijk gemaakt. Neem dat filmpje van iemand die de vlam in een leeuwenvlag jaagt: Tom Van Grieken deinsde er niet voor terug om de identiteit van het meisje op straat te gooien. Later wiste hij zijn bericht, maar pas nadat hij uren in het middelpunt van de belangstelling had gestaan.

“Ik heb het al gezegd: rechts kent de juiste trucs, dat is voor ons een hele uitdaging, we hebben nog een lange weg te gaan.”

Maar kunt u zich laten gelden zonder zich schuldig te maken aan lasterpraktijken, leugens en scheldpartijen? Volgens Baricco is de paus een van de weinigen die het spel waardig en goed meespelen.

(lacht) Je mag populisme niet bestrijden met populisme, maar we moeten wel leiderschap tonen. Daar zijn de mensen naar op zoek, want het zijn ontegensprekelijk onzekere tijden. We hebben niet voor niets campagne gevoerd met de slogan ‘Uw zekerheid’. Uit alle gesprekken die ik heb gevoerd, blijkt dat mensen bang zijn: ‘Zal ik later wel een deftig pensioen hebben?’ Een familielid is zwaar ziek, komt op een wachtlijst terecht of moet drie maanden wachten op levensreddende medicatie omdat de overheid de distributie slecht heeft georganiseerd. Elke enquête toont aan dat mensen wakker liggen van één ding: koopkracht. Eigenlijk is het heel makkelijk: de politiek moet daar een antwoord op vinden, en niets anders.”

Toen Yves Desmet u in 2015, toen de partij ook al op de sukkel was, vroeg hoe de sfeer was, zei u: ‘Goed!’ Er stond (schatert) achter, wat uw antwoord enigszins in perspectief plaatste.

(schatert)

Zal ik er nu (vecht tegen de tranen) achter zetten?

“Nee, je ziet toch dat ik nog altijd schater? (denkt na) Ik begrijp dat je als buitenstaander de indruk kunt krijgen dat de partij verdeeld is. We hebben verloren: natuurlijk bouwen we dan geen feestje en zijn mensen teleurgesteld. Na zo’n nederlaag moet je heel veel praten, en vanzelfsprekend lopen de meningen uiteen. Maar ik vind het fijn dat we een diepgaande discussie hebben kunnen voeren. En intern, los van één of twee interviews.”

Ik hoor andere geluiden: volgens sommigen is het nog altijd wachten op de eerlijke analyse die diep snijdt. Men doet voort alsof er geen vuiltje aan de lucht is.

“Het proces is bezig.”

Mogen we de voorlopige krachtlijnen van de analyse horen?

“We zijn wellicht te veel met onszelf en onze interne hervormingen bezig geweest. Ik sta wel nog altijd achter de vernieuwingsoperatie, want daardoor heb ik twee nieuwe mensen in het parlement: Melissa Depraetere en Kris Verduyckt. Mijn fractie is kleiner dan ooit, maar ze is wel bevolkt door enthousiaste mensen die klaarstaan om erin te vliegen.”

Ex-voorzitter Frank Vandenbroucke heeft zijn analyse wel klaar: hij maakte in Knack gehakt van jullie campagne. Hij begrijpt dat de partij zich terugplooit op haar corebusiness, koopkracht, maar zegt dat jullie uit de bocht gingen met symbooldossiers, zoals de btw-verlaging op elektriciteit. Is die klets om de oren hard aangekomen?

“Ik wil het er met Frank nog weleens over hebben, want wij nemen elke opbouwende kritiek ter harte. Kijk: het was niet goed genoeg, want anders hadden we 20 procent gehaald en niet 10 procent. Maar ik blijf wel bij mijn analyse dat de kiezer voor een links project heeft gestemd. De PVDA is vooruitgegaan, Groen ook lichtjes, en Vlaams Belang heeft de verkiezingen gewonnen met ons sociaal programma. De partijen met een harde liberale agenda hebben verloren. Daarom vinden mensen het ook zo raar dat die Zweedse coalitie gewoon voortdoet.”

‘Bart De Wever heeft de betonstop afgevoerd en een bouwstop voor sociale woningen ingevoerd. De 153.000 mensen die op de wachtlijst staan, zijn daar de dupe van.’

Ik vind het raar dat u er niet in bent geslaagd om munt te slaan uit vijf jaar oppositie tegen een regering die zichzelf in de vernieling heeft gereden.

“Zo simpel is het niet, hè. Iedereen lijkt te vergeten dat de N-VA zonder een serieus debat uit de regering is gestapt na een leugenachtig verhaal over het Marrakech-pact. Mensen zijn niet dom: ze hebben ook gezien dat de N-VA spelletjes speelde en dat het niet over hun echte bezorgdheden ging. Want ze zijn wel degelijk bezorgd over ongecontroleerde migratie.”

U schetste daarnet het beeld van een eensgezinde partij waarin de kameraden schouder aan schouder staan, maar uit indiscreties blijkt toch dat er redelijk wat onenigheid bestaat over de te volgen koers.

“Daar ben ik het niet mee eens. Wij hebben binnen de partij een duidelijke strategie afgesproken en iedereen houdt zich aan die lijn. We hadden kunnen zeggen: ‘We proberen ons zo snel mogelijk in een regering te wringen en daarna zien we wel.’ We hadden zoals de cdH kunnen zeggen: ‘Trek uw plan, wij gaan in de oppositie!’ Maar wij willen onze verantwoordelijkheid nemen, wij willen het land niet in chaos storten. We hebben consequent gecommuniceerd: ‘We zullen ons nederig opstellen met onze 10 procent, maar als we worden uitgenodigd, komen we praten. Dan leggen we onze eisen voor en zien we wel.’ De meningen liepen uiteen, maar iedereen was het erover eens dat het van de inhoud moest afhangen.”

Maar waarom gaat Bruno Tobback dan interviews geven, nadat net is afgesproken dat alleen de voorzitter en de fractieleiders zouden communiceren?

“Iedereen heeft zijn eigen stijl en de ene is al iets feller dan de andere, maar eigenlijk zegt Bruno precies hetzelfde als ik.”

Ik citeer: ‘Regeren met de N-VA? Als het aan mij ligt? Nooit.’

“Ik zie eerlijk waar het verschil niet. Bruno zegt letterlijk dat we niet in een regering mogen stappen ‘als we niet links en lastig kunnen zijn’. Hij was het ermee eens dat we een eventuele regeringsdeelname zouden laten afhangen van het antwoord op onze eisen. Overigens: tot op de dag van vandaag heeft niemand ons gevraagd om mee te regeren, hè?”

Hoe vaak hebt u Vlaams informateur Bart De Wever gesproken na 26 mei?

“Even denken, ik heb de tel niet bijgehouden. Vier keer?”

En hoe reageerde hij op jullie fameuze eisenbundel?

“Ik denk niet dat het verstandig is om nu uit de biecht te klappen. Die gesprekken zijn professioneel en zakelijk verlopen, zoals je van een informateur verwacht.”

Een vijfde gesprek hebben jullie niet gekregen. Nochtans was Bart De Wever erop gebrand om jullie aan boord te houden.

“Ik hoor dat ook, en ik hoor ook dat zijn partij erg verdeeld was. Ik krijg de interne nota’s van de N-VA natuurlijk niet te lezen, ik weet niet waarom hij uiteindelijk voor CD&V en Open Vld heeft gekozen en welke overwegingen doorslaggevend zijn geweest.”

Rekenkunde? De Bourgondische coalitie had slechts één zetel op overschot, en twee als je One.Brussels meetelt. En op een van die zetels zit de redelijk eigenzinnige Bruno Tobback. Toen Bart De Wever om garanties vroeg, heeft John Crombez gezegd: ‘Ik heb Bruno niet onder controle.’

“Ik was aanwezig bij de gesprekken, en ik heb dat nooit gehoord. Bruno was nooit een issue. Het ging over de inhoud, niet over personen: in dat stadium zijn we nooit geraakt. Maar moet ik mij nu verantwoorden voor de keuze van de N-VA voor CD&V en Open Vld? Het benieuwt mij vooral wat die partijen heeft bezield om mee te doen. Wij hebben altijd transparant gecommuniceerd over onze bedoelingen. Van Open Vld hoor ik niets, maar dat verbaast me niet: de vorige keer zijn ze ook als een duivel uit een doosje verschenen en in een coalitie gestapt nadat het regeerakkoord al was geschreven. En nu hoor ik CD&V niet zeggen dat ze het sociale gelaat van de regering wil zijn.”

Wat dacht u overigens na de eerste lezing van de startnota van De Wever, waaruit een opmerkelijke nostalgie naar het Vlaanderen van de 14de eeuw spreekt?

“Ik had vooral bedenkingen bij wat er níét in staat: krachtige antwoorden op de echte problemen van de mensen. De rusthuisfacturen moeten naar omlaag, en we hebben onderwijs nodig dat écht gelijke kansen biedt. De nota bulkt van de symboolpolitiek en ik zie verwoede pogingen om nog meer mensen uit te sluiten: er worden nog maar eens extra voorwaarden gekoppeld aan sociale voordelen en rechten. Een halfjaar wachttijd voor de kinderbijslag voor nieuwkomers: wie bedenkt zoiets? Toen ik de laatste pagina had omgedraaid, wist ik: hier kunnen wij niet mee aan de slag.”

‘Ik heb dit jaar vier dagen vakantie gehad, maar ik klaag niet: je doet wat je moet doen.’

Hebt u geen spoor gevonden van de eisen die jullie op tafel hadden gelegd?

“Amper. Wij wilden de wachtlijsten in de zorg wegwerken, in de nota gaat het over ‘terugdringen’ – een belangrijke nuance. Dat ze het statuut van alleenstaande moeders die deeltijds werken willen herbekijken, is goed, maar halfslachtig. Op het vlak van koopkracht is het veel te weinig.

“Nog belangrijker dan de inhoud van de nota is de manier waarop ze tot stand is gekomen. Toen hij zijn boek over identiteit voorstelde, zei Bart De Wever nog dat er een Chinese Muur tussen hem en Vlaams Belang stond. Die muur is op de verkiezingsavond op indrukwekkende wijze ingestort. Door Vlaams Belang anderhalve maand aan boord te houden heeft hij die partij genormaliseerd.”

Hij heeft uw partij wel een hak gezet: hij wil het aantal sociale woningen in grote steden begrenzen op 9 procent en desnoods de geldkraan dichtdraaien. Die maatregel botst frontaal met de vijfduizend nieuwe sociale woningen die zijn aangekondigd in het Antwerpse bestuursakkoord.

“Zoals het er nu staat, is het voor ons onaanvaardbaar. Bart De Wever heeft de betonstop afgevoerd en een bouwstop voor sociale woningen ingevoerd. En niet alleen Antwerpen komt in de problemen, ook in mijn stad Genk staan er verschillende projecten in de steigers: als de financiering wegvalt, komen die in gevaar. En wie is de dupe? De 153.000 mensen die op de wachtlijst staan.”

Stappen jullie uit het Antwerps bestuur als die frase onveranderd blijft?

“De vijfduizend extra sociale woningen waren voor ons een van de belangrijkste punten in het akkoord: als dat in het gedrang komt, hebben we een gigantisch probleem. Ik geef het maar mee. Ik ben erg benieuwd naar het eindresultaat en het gewicht dat CD&V in de schaal kan werpen. Ik verwacht er eerlijk gezegd niet veel van.”

Ik vang bij de N-VA al ergernissen op over CD&V.

(haalt schouders op)

En nu legt de N-VA ook de afschaffing van de ziekenfondsen op tafel.

“Onze ziekenfondsen werken veel efficiënter en goedkoper dan in landen waar de overheid hun werk doet, zoals in Nederland, bijvoorbeeld. Opnieuw creëert de N-VA een vijand in plaats van de bescherming van de mensen voorop te stellen.”

Eén onderhandelaar van de N-VA was droef gestemd na jullie defenestratie: John Crombez zou een geweldige minister van Welzijn zijn geweest.

“Dat geloof ik ook. John heeft als staatssecretaris bewezen dat hij een dossiervreter is en het is geen geheim dat Welzijn zijn stokpaardje is, maar dat betekent niet dat hij die ambitie had.”

Die ministerspost zou zelfs op tafel hebben gelegen.

“Ik begrijp dat mensen dat denken, maar dat is absoluut niet waar.”

Een ministerschap was een elegante exit geweest voor de partijvoorzitter, denken sommige sp.a’ers, en hijzelf wellicht ook.

(ontwijkend) Onze partij gaat een cruciale fase in. Er komen voorzittersverkiezingen aan, natuurlijk vraagt iedereen zich dan af: ‘Wie wordt het?’”

Bent u kandidaat?

“Ik? (lacht luid)

U hebt een streepje voor op Hannes De Reu, die zich al kandidaat heeft gesteld: meer dan tien mensen weten wie u bent.

(onverstoorbaar) De officiële oproep gaat volgende maand de deur uit, dan weten we wie zich allemaal kandidaat stelt. En nog eens twee maanden later weten we wie het heeft gehaald.”

U hebt een erg scherp profiel: een jonge vrouw met migratieachtergrond en een verleden als arbeider. Wat houdt u tegen?

“Goh, ik ben nu fractievoorzitter: laat me daar voorlopig op focussen. Ik moet wel eerlijk toegeven dat veel mensen me de voorbije maanden hebben gevraagd om me kandidaat te stellen. Ik neem hun vraag zeker ernstig en heb hen gezegd dat ik er goed over zal nadenken. Maar het zijn de leden die moeten beslissen.”

In Vlaanderen raken de onderhandelingen op dreef, maar op het federale niveau is de impasse compleet, of ben ik te pessimistisch?

“Het is moeilijk, ja. Maar moeilijk gaat ook. (lacht) Bart De Wever heeft zijn tijd genomen om Vlaams Belang op een voor hem elegante manier te dumpen, om zijn coalitiepartners te kiezen en dat allemaal uit te leggen aan zijn partij. Aan Waalse kant wordt een soortgelijke oefening gemaakt: iedereen kijkt naar iedereen, en daarom ligt het stil.”

De informateurs droomden van een geel-paarse combinatie, in die zin is de Zweedse coalitie een streep door de rekening.

“Sowieso. Er zijn nog altijd verschillende coalities mogelijk, maar als je de uitslag wilt honoreren, moeten de grootste partijen hun verantwoordelijkheid nemen. De PS en de N-VA zullen rond de tafel moeten gaan zitten en praten.”

Hoe moeten we het ‘nooit met de N-VA’ van Laurette Onkelinx en het ‘nooit met de PS’ van Johan Van Overtveldt dan begrijpen?

“Ik heb genoeg ervaring om te weten dat alles wat in de pers als ‘onmogelijk’ wordt omschreven, allesbehalve onmogelijk is. Ik weet zeker dat de PS en de N-VA elkaar op een gegeven moment diep in de ogen zullen kijken: iets anders kan ik me niet voorstellen. Ik heb ook liever dat ze hun tijd nemen dan dat ze, zoals in 2014, te snel in elkaars armen vallen om vervolgens vijf jaar vechtend over de grond te rollen. Nieuwe verkiezingen zouden helemaal een drama zijn. Voor élke partij. De kiezer zou heel kwaad zijn, en terecht. Als we nu niet bewijzen dat we het kunnen, dan verdienen we een afstraffing.”

De restanten van Michel I, een zieltogende regering, moeten dan de brexit afhandelen?

“Ergens dringt de tijd, dat klopt. Europa wil in oktober ook onze begroting zien: deze regering krijgt dat zeker niet door het parlement. Daarom blijf ik herhalen dat elke partij haar verantwoordelijkheid moet nemen. Ik ben niet vrolijk geworden van de verkiezingsuitslag, maar ik ga niet zitten mokken als een kind: ‘Wij doen niet meer mee.’ Dat wil niet zeggen dat we op het einde van de rit met alles akkoord zullen gaan, we gaan niet plat op de buik.”

De verkiezingsuitslag van 26 mei was een pandoering vanjewelste voor de politiek. Het verkiezingsonderzoek van politicoloog Kris Deschouwer toont dat de mensen de spelletjes beu zijn, het vertrouwen in politici was nooit zo laag. Hoe graag doet u uw job?

(lacht) Hoe moeilijk het ook is: ik ben nog nooit zo geëngageerd geweest als nu – wat niet betekent dat ik de boodschap van de kiezer ga negeren: ook ik heb de eerste nachten na de verkiezingen niet geslapen. Ook omdat we het niet hadden zien aankomen. Doordat Vlaams Belang onder de radar campagne heeft gevoerd, hebben we nooit de kans gehad om tegenargumenten te formuleren en uit te leggen waarom ons voorstel voor een minimumpensioen van 1.500 euro anders is dan het hunne.”

Geert van Istendael en Walter Zinzen droegen enkele weken geleden in Humo de traditionele partijen ten grave: ‘Ze moeten zich erbij neerleggen dat ze zullen verdwijnen.’

“Dat hoor ik al heel lang, maar voortdoen zoals we bezig zijn is geen optie: het zal anders moeten. Ik kan nu niet één-twee-drie zeggen hoe, maar we zullen ons moeten aanpassen aan de veranderde samenleving. Vroeger was politiek makkelijk: je vergaderde tot een gat in de nacht met militanten, mensen van de vakbond en het ziekenfonds. Daarna dronk je een paar pinten en de volgende dag communiceerde je wat je had beslist. Dat werkt niet meer. Vandaag is het andersom: je moet als politicus naar de kiezer gaan. Niet één keer, niet twee keer, maar elke keer opnieuw. In een virtuele wereld bovendien, waarin het niet altijd duidelijk is wat schijn en wat realiteit is.”

Open Vld’er Vincent Stuer trok vorige week aan de alarmbel: de malaise van de traditionele partijen bedreigt de democratie. Telecombedrijven, banken en warenhuizen hebben in één generatie tijd een revolutie doorgemaakt. Waarom zouden politieke partijen immuun zijn voor die razendsnelle veranderingen?

“Kodak is verdwenen, maar we nemen toch nog altijd foto’s? Alleen: niet meer met de filmrolletjes van Kodak, maar met onze gsm. Politieke partijen zullen altijd blijven bestaan, maar ze zullen een andere vorm aannemen. Dat Vincent Stuer het straf formuleert vind ik niet erg, dat houdt ons wakker. We moeten goed nadenken over hoe we onze boodschap beter bij de mensen krijgen – iets wat de rechterzijde heel goed doet – en het zal meer moeten zijn dan ‘meer huisbezoeken doen’ en ‘meer naar de basis luisteren’. We moeten aandachtig in de spiegel kijken: ‘Hoe doen wij dat?’”

Hebt u eigenlijk vakantie gehad?

(lacht) Nee. Ik zeg dat met de glimlach, maar eigenlijk doet het wel pijn. Pukkelpop was mijn vakantie. Vier dagen, meer zat er niet in. De voorbije twaalf maanden waren nochtans erg zwaar: de campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen, de val van de regering, de federale verkiezingen en de onderhandelingen... Maar ik klaag niet: je moet doen wat je moet doen. Ik heb mijn verantwoordelijkheid genomen. Misschien neem ik op het einde van het jaar wel even een pauze.”

Naar de Dominicaanse Republiek voor tien dagen all-in: voetjes omhoog en een frozen daiquiri aan de lippen?

“Zon, zee en natuur! En muziek! Wat zou de wereld zijn zonder muziek?”

Wat was uw muzikale hoogtepunt op Pukkelpop?

“Eels heeft me aangenaam verrast, Gossip was heel goed en over Billie Eilish ga ik me niet uitspreken, want dan krijg ik iedereen over me heen. Ik vond haar, euh, zang wat teleurstellend, maar het was wel fantastisch om te zien met welke bravoure dat meisje van zeventien op het podium stond, en hoe ze om drie uur ’s middags de wei vol kreeg. Dat toont dat je de mensen nog altijd kunt mobiliseren met een positieve attitude. We mogen niet pessimistisch zijn. De uitdagingen zijn groot, maar we mogen niet bang zijn: we gaan ertegenaan.”

© Humo

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234