Zaterdag 25/06/2022

Bellen metEline Huisman

Le Pen zit Macron op de hielen in spannende verkiezingsstrijd: ‘Nu kan hij niet anders dan debatteren met haar’

Marine Le Pen (midden) met haar partijgenoten van het extreemrechtse Rassemblement National, nadat de eerste resultaten van de eerste ronde van de presidentsverkiezingen bekend zijn geworden.  Beeld AFP
Marine Le Pen (midden) met haar partijgenoten van het extreemrechtse Rassemblement National, nadat de eerste resultaten van de eerste ronde van de presidentsverkiezingen bekend zijn geworden.Beeld AFP

De strijd om het Franse presidentschap gaat net als vijf jaar geleden tussen Emmanuel Macron en Marine Le Pen, maar de uitslag is nu veel onzekerder. Hoe groot is de kans dat Frankrijk voor het eerst een radicaalrechtse president krijgt? We bellen met Frankrijk-correspondent Eline Huisman.

Hessel von Piekartz

Dag Eline, de verkiezingen lijken, met twee dezelfde kandidaten, vooral veel op de vorige. Wat maakt de strijd dan nu zoveel spannender?

“Een indicatie zijn de opiniepeilingen voor de tweede ronde, die over twee weken volgt. Het gat tussen Macron en Le Pen lijkt echt veel kleiner te worden dan in 2017. Volgens het bekende peilingbureau IFOP zou de huidige president op 51 procent komen en Le Pen op 49 procent. Ter vergelijking: vijf jaar geleden was het 66 tegenover 34 procent.

“Dat het verschil nu zo klein is, komt vooral doordat ook de rest van het politieke landschap is veranderd. Zo zijn linkse kiezers teleurgesteld in het rechtse beleid van Macron. De radicaal-linkse kandidaat Jean-Luc Mélenchon werd knap derde met 22 procent, net iets achter de 23,4 procent van Le Pen. Het wordt spannend wat zijn kiezers gaan doen.

“Mélenchon heeft in elk geval opgeroepen om absoluut niet om Le Pen te stemmen, dat is een belangrijk verschil met vijf jaar geleden. Maar hij heeft z’n kiezers vooralsnog niet gevraagd om wél op Macron te stemmen. Dat ligt gevoelig bij links. Het kan ook zijn dat deze mensen niet naar de stembus gaan, en ook dat helpt Macron niet. Mélenchons campagneteam beraamt zich nu op het advies: een blanco stem of onthouding liggen op tafel.”

Le Pen lijkt juist meer steun te krijgen dan vijf jaar geleden. Hoe is dat haar gelukt?

“Sinds Marine Le Pen de leiding van de partij overnam van haar vader is haar missie geweest om de harde kanten eraf te schaven. Op die manier probeert ze haar partij Rassemblement National voor meer Fransen een acceptabel alternatief te maken.

“Ze heeft ontzettend aan haar imago gewerkt. Op sociale media staat ze op de foto met haar katten, in de media praat ze over haar leven als alleenstaande ouder en inhoudelijk richt ze zich vooral op thema’s als koopkracht. Bovendien heeft ze een andere campagne gevoerd dan Macron. Terwijl hij vooral met Poetin belde, ging zij marktpleinen op.

“Maar ook de opkomst van Eric Zemmour heeft haar imago helpen verzachten. Die extreemrechtse kandidaat, die nu oproept om op Le Pen te stemmen, sprak zich tijdens de campagne nog veel harder uit tegen buitenlanders en de islam. Tegelijkertijd is haar programma nauwelijks veranderd: nog steeds wil ze bijvoorbeeld de grondwet wijzigen om buitenlanders minder rechten te geven.”

Hoe gaat Macron de komende twee weken de opmars van Le Pen proberen tegen te houden?

“Ik heb al gehoord dat hij van plan is om, anders dan afgelopen twee weken, het land in te gaan. Een vorig debat met de andere presidentskandidaten weigerde hij nog, maar nu kan hij zich niet meer onttrekken aan een rechtstreeks debat met zijn tegenstander.

“Macron zal ook proberen om zichzelf neer te zetten als degene die kan voorkomen dat Frankrijk een radicaal rechtse president krijgt. Daarmee hoopt hij ook stemmen te krijgen van mensen die het niet per se eens zijn met zijn programma.

“Toch zal hij andere kiezers iets moeten bieden. Ik hoorde van iemand van zijn team dat ze bijvoorbeeld meer focus zullen leggen op een thema als klimaatverandering. Hij zal de komende tijd vooral Mélenchon-stemmers overtuigen.”

De kans dat Le Pen wint is dus groter dan de vorige keer. Wat betekent het voor Europa als zij daadwerkelijk president wordt?

“Le Pens presidentschap zou een enorme impact op Europa hebben. Weliswaar is Le Pen niet meer voor een Frexit, een vertrek van Frankrijk uit de EU, ze stelt nog steeds Franse wet- en regelgeving boven Europese. Als Frankrijk, een Europees zwaargewicht, dat standpunt inneemt heeft het grote gevolgen voor de hele EU. Het verzwakt Europa.

“En dan is er de oorlog in Oekraïne. Le Pen stond altijd bekend als een voorstander van Poetin. Dat probeert ze sinds de invasie af te zwakken, maar ze werd in 2017 nog uitgenodigd in het Kremlin. Tot voor kort was ze daar trots op. Een foto van de ontmoeting met Poetin was zelfs campagnemateriaal, die heeft haar team maar snel verwijderd.

“Wat betreft de sancties tegen Rusland denkt Le Pen echt anders. Die moeten volgens haar vooral de Franse burgers en bedrijven niet raken. Om die reden wil ze bijvoorbeeld ook geen embargo op Russische steenkool. Le Pen kan het eensgezinde optreden verzwakken. Ze heeft bijvoorbeeld ook gezegd dat ze uit de Navo wil stappen.’

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234