Dinsdag 19/11/2019

kernuitstap

Kerncentrales openhouden wordt dure zaak

De kerncentrales van Tihange. Beeld ANP

Kunnen we de kerncentrales langer openhouden? Dat kan, al staat er wel een prijskaartje tegenover. Ook dat is de inzet van de huidige politieke discussie.

De keuze om de kerncentrales langer open te houden is een volledig politieke beslissing. Ter herinnering, in 2003 stemde het federaal parlement een wet waardoor de kerncentrales in Doel en Tihange moeten sluiten, veertig jaar na ingebruikname. Voor zowel Doel 1, Doel 2 als Tihange 1 betekende dit dat ze gesloten zouden worden in 2015. Deze wet voorzag echter ook dat de sluiting de energiebevoorrading niet in het gedrang mocht brengen. En dat opende de deur voor een verlenging van de levensduur. Er was immers te weinig vooruitgang geboekt in de overgang naar een andere energieproductie. De huidige discussie, of de kernuitstap nu wel in 2025 een feit zal zijn, is dus eigenlijk een herhaling van datzelfde debat.

De verlenging van de levensduur van de kerncentrales vergde een specifiek investeringsproject van uitbater Engie-Electrabel. Navraag bij de producent leert dat de kostprijs voor het verlengen van de levensduur van Tihange 1 en Doel 1 en 2 zowat 1,3 miljard euro aan investeringen betekende.

Dat werd opgemaakt in een zogeheten Long Term Operation (LTO)-actieplan, in samenspraak met het Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle (FANC). Voor Tihange 1, in bedrijf sinds oktober 1975, vergde dit een honderdtal projecten waarmee een investering van 600 miljoen euro is gemoeid.

Bij de kerncentrales Doel 1 en 2, die ook sinds 1975 in gebruik zijn, is dit goed voor een investering van 700 miljoen euro. "In het kader van de levensduurverlenging gebeuren er heel wat grote werken en investeringen: de vervanging van diverse transformatoren, de vervanging van besturingssystemen en een grote renovatie van de turbines bijvoorbeeld", zegt een woordvoerder. "Maar ook na het afwerken van de projecten in het kader van de levensduurverlenging blijft het een voortdurend opvolgen en op punt houden van de installaties."

Technisch gezien is er dus geen probleem, klinkt het. "Kerncentrales sluiten na 40 jaar uitbating is een maatschappelijke en politieke keuze, geen technische noodzaak. Er staat bij manier van spreken geen houdbaarheidsdatum op zo'n centrale, mits de nodige investeringen uiteraard."

De levensduurverlenging is trouwens ook niet uniek. Van de 438 reactoren die wereldwijd in exploitatie zijn, hebben 63 de leeftijd van 40 jaar of meer bereikt (14,5 procent). In de hele wereld wordt de verlenging van de exploitatieduur van kerncentrales tot 60 jaar algemeen uitgevoerd.

In Nederland kreeg de kerncentrale van Borssele bijvoorbeeld eerder al een levensduurverlenging toegekend van 20 jaar. Die kerncentrale blijft tot 2033 in bedrijf. Ook in Zwitserland is de kerncentrale van Beznau, al sinds 1969 in gebruik en de oudste van de wereld, nog steeds actief. De Zwitserse regering heeft na de kernramp in het Japanse Fukushima in 2011 principieel beslist om uit kernenergie te stappen. Daarbij werd echter geen deadline opgesteld. Een voorstel van de groene partij om tegen 2029 volledig uit kernenergie te stappen haalde het niet in een referendum.

Een nieuwe verlenging van de levensduur is dus perfect mogelijk, maar omwille van het politieke dispuut wil Engie-Electrabel daar momenteel geen uitspraken over doen.

'Winstverdeling'

Dat ligt ook gevoelig, want als er beslist wordt voor een verlenging, dan moet er aan tafel gezeten worden voor een nieuwe kaderwet. En de onderhandelingen voor zo'n nieuwe exploitatievergunning is opnieuw politieke splijtstof.

Elia berekent dat het langer openhouden van twee kerncentrales tussen de 240 en de 550 miljoen euro per jaar winst oplevert tegenover het scenario waarin alle kerncentrales sluiten zoals gepland. Het is die 'winst' die de energiespecialist van de N-VA Andries Gryffroy wil aanwenden.

Maar hoe zit het juist met die verdeling van die winst? Elia merkt op dat de consument daar weinig van dreigt over te houden. Onze stroommarkt is namelijk gekoppeld aan de buurlanden. Op die internationale markt bepalen niet de afgeschreven kerncentrales, maar wel de duurdere gas- en steenkoolcentrales de prijs van elektriciteit. Een aanzienlijk deel van de winst gaat bijgevolg naar Engie-Electrabel. "Bij de onderhandelingen over een nieuwe exploitatie kunnen we die winsten voor een stuk afromen via de nucleaire rente", zegt Gryffroy.

Een beetje zoals de Nederlandse regering in 2006 met de eigenaars van de kerncentrale van Borssele deed. Die kerncentrale blijft tot 2033 in bedrijf, en DELTA en RWE investeren 250 miljoen euro in een fonds voor de ontwikkeling van duurzame energie. Ook dat was overigens de inzet van een heftig politiek debat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234