Dinsdag 28/09/2021

Bellen metCorrespondent Michael Persson

Kan Trump achter de tralies belanden? ‘Het is de vraag of justitie vervolging aandurft’

Ook na zijn presidentschap organiseert Donald Trump nog rally's om te klagen over de ‘gestolen verkiezingen’.  Beeld Getty Images
Ook na zijn presidentschap organiseert Donald Trump nog rally's om te klagen over de ‘gestolen verkiezingen’.Beeld Getty Images

Donald Trump organiseert weer campagnebijeenkomsten vol klaagzangen over de ‘dubbele heksenjacht’ waarvan hij het slachtoffer zegt te zijn. Is het nog de moeite waard om de ex-president te volgen? We bellen met Michael Persson, bezig aan zijn laatste maand als correspondent Verenigde Staten bij de Volkskrant.

Trump is weer enthousiast aan het ‘rallyen’: zaterdag trok hij in Florida bekijks als vanouds. Wat zegt dat over hem?

“Allereerst zou je kunnen zeggen dat hij zich verveelt. Trump is een entertainer die graag de schijnwerpers op zich gericht ziet. Dit is de beste manier om dat voor elkaar te krijgen. Daarnaast zegt het dat hij niet van het toneel verdwenen is, letterlijk en figuurlijk. Hij pretendeert nog steeds president te zijn en zou in 2024 een nieuwe gooi kunnen doen naar het presidentschap.”

Waar heeft hij het zoal over op zo’n rally? 2024 is nog ver weg.

“Enerzijds zeurt hij door over de uitslag van de verkiezingen in 2020, anderzijds verdedigt hij zich tegen de rechtszaak die tegen zijn bedrijf geopend is in New York.

“Rally’s waren altijd al een beetje een klaagzang van hem, waarin hij zichzelf als een slachtoffer neerzette. Daar kan hij nu mee door. Er is een soort dubbele heksenjacht tegen hem aan de gang, beweert hij. Zowel de verkiezingsnederlaag als die rechtszaak ziet hij als een complot, als acties van de gevestigde orde of de ‘deep state’ om hem dwars te zitten.

“Er staan dus niet veel inhoudelijke thema’s op het programma. Het is vooral klagen over vijanden en het benoemen van zijn vrienden, zoals de Congresleden die loyaal aan hem blijven.”

Waar gaat de rechtszaak over die tegen hem loopt?

“Met name om cadeautjes die zijn bedrijf zou hebben gegeven aan medewerkers, zonder daarover belasting te betalen. Een huis, een auto, collegegeld voor de (klein)kinderen, dat soort dingen. Het zijn stuk voor stuk vrij kleine aantijgingen, die in eerste instantie zijn gedaan tegen zijn bedrijf en de CEO, Allen Weisselberg. Trump zelf is formeel nog niet in het vizier.

“Het kan zijn dat het openbaar ministerie deze zaak als opstapje gebruikt om bij de hoofdpersonen uit te komen. Er wordt bijvoorbeeld gespeculeerd dat Weisselberg op een punt tegen de Trump-familie zou getuigen. Dat lijkt tot dusver wishful thinking. Als je bekijkt welke advocaten Weisselberg heeft ingehuurd, gaat hij vol in de verdediging.

“Als het bij deze aantijgingen blijft, schat ik de kans niet groot dat Trump er zelf last van krijgt. Om veroordeeld te worden voor belastingfraude, moet bewezen worden dat je weet wat je doet. Trump heeft gisteren gezegd dat hij er niets van snapt, hoe die belastingen werken. Dat klinkt heel dom, maar is een handige verdediging. Hij kan zijn handen wassen in onschuld.”

Waarom zal de aanklager wellicht op meer hopen?

“We kunnen natuurlijk niet in de papieren en de documenten kijken die het Openbaar Ministerie heeft. Dat Trump zijn boekhouding creatief doet, is wel duidelijk. Uit onderzoek van de The Washington Post en vooral The New York Times is gebleken dat Trump vijftien jaar lang wisselend zijn inkomen naar beneden en boven bijstelde: naar beneden om belasting te ontduiken, naar boven om leningen los te peuteren.”

Toch wordt gesuggereerd dat Trump in de gevangenis kan belanden door deze zaak.

“Bij Trump wordt vaker gedacht: nu hebben we ’m. Maar uiteindelijk komt hij zijn hele carrière al met zaken weg. Onwetendheid was bijvoorbeeld ook een succesvolle strategie bij het onderzoek naar de Russische inmenging bij de verkiezingen van 2016.

“Daarbij is het de vraag of het OM zo’n stap durft te zetten. De loyaliteit onder zijn supporters is nog ongekend groot. Deze rechtszaak versterkt alleen maar zijn positie. Het is nieuw bewijs van de ‘heksenjacht’, van de gevestigde orde die het op deze outsider gemunt heeft. Een veroordeling zou alleen maar olie op het vuur zijn.”

Ook bij de Volkskrant schrijven we de laatste maanden minder over Trump, nu hij geen president meer is. Toch is hij onmiskenbaar nog een factor van belang in de Amerikaanse politiek. Hoe serieus moeten we zijn klaagzangen nog nemen?

“Trump is kleiner geworden, want hij is geen president meer, zit niet meer op Twitter en krijgt minder aandacht van de ‘gewone’ media. Wat dat betreft lijkt hij aan invloed te hebben ingeboet, maar op de achtergrond is hij nog steeds een sterke, sluimerende kracht. Meer dan ooit misschien wel. De partij heeft hem vrijgepleit van het aanzetten tot de opstand bij het Capitool en wilde zelfs geen onderzoek ernaar doen. Veel Republikeinen weigeren Biden te erkennen als president. De bevestiging van Trumps leidende rol binnen de partij is eigenlijk pas na zijn presidentschap gekomen.

“Het Trumpisme is nog steeds de dominante stroming binnen de Republikeinse partij. En er zijn nog geen kandidaten die zich even Trumpistisch als Trump zelf laten zien. Er gebeurt binnen de partij niks zonder Trumps goedkeuring.

“Zijn invloed is bijna institutioneel geworden. Vroeger moest hij op rally’s of op Twitter een grote mond opzetten om de partij in het gelid te krijgen. Nu gebeurt het vanzelf. Tegenover de weinige dissidenten in de partij worden sterke tegenstanders gezet, om honderd procent loyaliteit aan de Grote Leider te bewerkstelligen. Hij moet dus nog heel serieus worden genomen.”

Jij zwaait binnenkort af als correspondent Verenigde staten, maar het lijkt erop dat jouw opvolger Maral Noshad Sharifi nog veel over Trump zal schrijven.

“Over Trump, maar vooral ook over het Trumpisme denk ik, en hoe dat doorwerkt in de maatschappij. Het is nu wat rustiger geworden op het puur politieke vlak, met een voorspelbaardere president en voorspelbaardere lijnen. Dat is prettig. Trump strooide veel ruis rond die niet is blijven hangen. Veel van die stukken kunnen met terugwerkende kracht bij het vuil worden gezet.

“Gelukkig hoeft mijn opvolger niet al haar ogen op Trump te houden. Dan riskeer je de bredere stromen binnen de Amerikaanse samenleving te missen. Uiteindelijk is Trump geen uitzondering, maar een symptoom. De diepere oorzaken zijn minstens zo interessant om te beschrijven als Trump zelf.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234