Woensdag 25/11/2020

Zaak-ChovanecKamercommissie

Kamercommissie over zaak-Chovanec met Jambon en politietop: op alles moeten ze het antwoord schuldig blijven

Jan Jambon en politietopman Mark De Mesmaeker in de commissie.Beeld Photo News

Vijf uur lang werden Vlaamse minister-president Jan Jambon (N-VA), de topman van de federale politie Mark De Mesmaeker en zijn voorgangster Catherine De Bolle in de Kamer uitgehoord over Jozef Chovanec. Maar de berg baarde een muis: cruciale vragen bleven onbeantwoord.

“Ik had op de hoogte moeten zijn”, zo zei voormalig topvrouw van de federale politie Catherine De Bolle over het politieoptreden dat leidde tot de dood van de Slowaak Jozef Chovanec. Die overleed in februari 2018, enkele dagen nadat hij bij een gespierd politieoptreden op de luchthaven van Charleroi in coma was geraakt.

Maar waarom was De Bolle niet op de hoogte van de feiten? Waarom verzwijgt het politieverslag van die nacht het drieste optreden van de betrokken agenten, zoals De Morgen maandag naar buiten bracht? Wie schreef dat verslag? Hoe kan het dat er geen enkel tuchtonderzoek opgestart werd? Wie zag de beelden van de camera in de cel? Wie wist van de beelden af? Op al die vragen moesten zowel De Bolle als haar opvolger Mark De Mesmaeker het antwoord schuldig blijven. Een intern onderzoek, dat momenteel loopt, moet helderheid bieden.

Wat wel duidelijk is: belangrijke interne procedures en mechanismen hebben niet gewerkt. Zo hadden zowel de politietop als de directeur-generaal van de administratieve politie het politierapport moeten krijgen. Ook de beelden van in de cel werden niet doorgespeeld. “Informatie moet op het goede moment op het goede niveau aankomen”, zei De Mesmaeker. Er wordt uitgezocht waarom dat niet het geval was.

Het parket lijkt evenmin zijn huiswerk goed gemaakt te hebben. Het beschikte wel over de beelden van de politie-interventie. Als ze daarop iets zagen dat niet door de beugel kon – zoals een Hitlergroet – had het parket de hiërarchie van de betrokken agenten kunnen inlichten, zodat een tuchtonderzoek gestart kon worden. Dat gebeurde niet.

Ook bij het opstellen van het politieverslag lijkt er een horde overgeslagen. In die versie van de feiten, die ook op het kabinet-Jambon belandde, zijn cruciale elementen uit het politieoptreden weggelaten. Verscheidene Kamerleden vroegen zich af of er geen dubbelcheck op zo’n verslag zou moeten zitten, om te garanderen dat het overeenstemt met de feiten. “Er is wel degelijk een quality control op dat rapport, maar we moeten weten wie dat hier gedaan heeft”, antwoordde De Mesmaeker.

Familie Chovanec ontmoeten

De Mesmaeker maakte over het algemeen een opvallende passage. “Ik was op de hoogte van de feiten, zoals héél, héél, héél veel mensen in België”, klonk het laconiek. Ook hij wees op het verschil tussen de beelden en wat in 2018 geweten was van de hele zaak. “Ik heb mijn werk gedaan. Meer dan.”

Niettemin gaf hij aan de nabestaanden van Jozef Chovanec te willen ontmoeten. “Ik kan de familie Chovanec recht in de ogen kijken. Ik zou dat trouwens snel letterlijk willen doen. Ik besef welke nachtmerrie zij nu al meer dan twee jaar meemaken. Die ontmoeting zal voor mij dan een gênant en pijnlijk moment zijn. Maar hoe moet het niet voelen voor die familie?”

De politiebaas ging ook in op het nieuws van een gesloten Facebook-groep voor (oud-)agenten, waar racistische en gewelddadige berichten gedeeld werden. De Mesmaeker richtte zich aan actieve agenten die daaraan deelnamen. “Stop ermee en bezin u. Of, als je echt meent wat je daar plaatst: bol het af bij de politie.”

Voor Jan Jambon bleef de schade al bij al beperkt. Hij probeerde tijdens de zitting het beeld te bestrijden dat zijn kabinet op de handen was blijven zitten. “Dat is totaal niet waar,” aldus Jambon, die erop wees dat zijn kabinet het politieverslag had opgevraagd in aanloop naar een gesprek met de Slowaakse ambassadeur. De voormalige minister van Binnenlandse Zaken legde ook uit dat hij enkel een tuchtprocedure kon starten als hij duidelijke aanwijzingen van tucht- of strafrechtelijke feiten had. “Over dergelijke informatie beschikte ik niet.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234