Vrijdag 24/09/2021

InterviewMichael Wolff

Journalist Michael Wolff: ‘Donald Trump is gewoon gek. Punt’

Michael Wolff: ‘Trump is niet fundamenteel geïnteresseerd in beleid, hij is enkel geïnteresseerd in zichzelf.’ Beeld NYT
Michael Wolff: ‘Trump is niet fundamenteel geïnteresseerd in beleid, hij is enkel geïnteresseerd in zichzelf.’Beeld NYT

Amerikaans journalist Michael Wolff reconstrueerde de chaotische laatste dagen van het Trump-tijdperk, en interviewde de ex-president die belust is op revanche. ‘Elke Republikeinse leider zou graag zijn einde zien, maar hij houdt de partij op slot.’

“Trump gelooft nog steeds dat hij de verkiezing verloor door een coup, dat hij de machtigste politieke entiteit in de VS is. Hij is nu gemotiveerd door wraak en gebruikt zijn verlies als munitie”, besluit Michael Wolff (67) op het einde van zijn boek Landslide, bij ons uit als Aardverschuiving, waarin hij net zoals in zijn vorige bestsellers Fire and Fury en Siege: Trump under Fire de president portretteert aan de hand van talrijke interviews met ex-medewerkers. Aan het einde van zijn nieuwe boek interviewt hij Trump ook zelf in diens residentie in Mar-a-Lago, Florida. Tijdens deze surrealistische ontmoeting krijgt Wolff geen antwoorden op zijn vragen maar wel de bevestiging van hoe alle getuigen Trump omschrijven: een man die in zijn zelf gefabriceerde realiteit leeft.

Is deze Donald Trump nog in staat zich herverkiesbaar te stellen in 2024?

“Zoals met alle zaken van Donald Trump kunnen we dat nooit zeker zijn. Er is bij Trump relatief weinig, of geen, plan of strategie. Het leven voor ex-president Trump speelt zich af in het hier en nu. Vier jaar vooruit denken is met hem onvoorstelbaar. Toch is hij nog steeds de invloedrijkste figuur binnen de Republikeinse partij. Niemand zit hem er op de hielen, openlijk toch. Ik denk dat hij nu kan doen wat hij wil. Het antwoord ligt bij hem alleen.”

In mei dit jaar geloofde nog 67 procent van de Republikeinen in navolging van de ex-president dat president Biden de verkiezing van 2020 niet won. Hoe leg je uit dat de partij nog steeds zijn pad volgt?

“De Republikeinse basis werd onder Trump minder divers en homogener dan ooit. Trump is voor deze kiezers de enige verenigde factor, voor de partij is hij de enige die de kiezers kanaliseert. In zekere zin is hij daarom uniek binnen de Amerikaanse politiek. De Republikeinse basis werd aangetrokken tot iemand die geen politicus was maar een acteur op zijn eigen toneel, wat een probleem was en is voor alle andere Republikeinse politici.

“Elke Republikeinse leider wéét intussen dat de ex-president gek is en zou graag het einde zien van de ‘Trump World’. Maar Trump houdt de Republikeinse partij op slot. Niemand is er al in geslaagd om dat open te breken. Daarom aanvaarden ze nu het status quo. Dat is de existentiële situatie van de Republikeinen.”

U onthult dat Trump speelde met het idee om de pandemie te gebruiken als voorwendsel om de verkiezingen voor onbepaalde tijd uit te stellen. Hoe dicht kwamen de VS daarbij?

“Ik ben niet zeker dat dit ooit gebeurd zou kunnen zijn maar dat hij het verkiezingsuitstel wel heeft overwogen, typeert Trump ten voeten uit. Wat hij zegt staat niet noodzakelijk in verband met wat er rationeel mogelijk is of zelfs logisch is.”

‘Trump leeft in een zelf samengestelde informatie-omgeving die slechts een geringe relatie heeft met de realiteit’, schrijft u. Daarom nam hij covid ook niet ernstig. Zijn hierdoor onnodig veel levens verloren?

“Jazeker, zonder twijfel. Hoe hoog is de dodentol nu in de VS? 600.000! Omdat Trump zelf niet wou dat covid een probleem werd, sloot hij het uit zijn beleidsagenda. Zo denkt hij. De enige informatie die telt is wat hij wil zien.”

U onthult ook dat Trump zelfs geloofde dat Joe Biden aan het eind van de campagne vervangen zou worden door Andrew Cuomo en Michelle Obama. Hij gelooft niet alleen in samenzweringen, hij maakt ze ook?

“Met deze episode bewees hij volgens mij mijn punt dat hij gewoon gek is, en in mijn boek heb ik veel gelijkaardige ogenblikken zo levendig mogelijk omschreven. Donald Trump is gewoon gek. Punt. He is crazy! We praten hier over een man die in een afgescheiden realiteit leeft, en de empirische realiteit veronachtzaamt. Je bevindt je dus met hem heel dikwijls in een situatie waarbij – en dat werd mij verteld door de mensen rondom hem – er geen verklaring is voor zijn gedrag. Je kan alleen maar je schouders ophalen, met je ogen rollen, en doen alsof het niet gebeurde.”

Wolff: ‘De bestorming van het Capitool was enorm verwarrend voor Trump. Hij was niet in staat om te verwerken wat er zich afspeelde.’  Beeld REUTERS
Wolff: ‘De bestorming van het Capitool was enorm verwarrend voor Trump. Hij was niet in staat om te verwerken wat er zich afspeelde.’Beeld REUTERS

Zoals op verkiezingsnacht, toen hij besliste te hebben gewonnen met een landslide en de verkiezing was ‘gestolen’. Veel medewerkers haakten af. Behalve Rudy Giuliani. Waarom bleef net hij?

“Rudy Giuliani is een wanhopige figuur geworden. Hij kan niet aanvaarden dat zijn tijd voorbij zou kunnen zijn en dat hij op een zijspoor terechtkwam. Hij zal alles doen en alles zeggen in een poging om relevant te blijven. Giuliani begreep dat je voor Trump relevant blijft zolang je maar zegt wat Trump wil.”

Voorgaande vraag stelde u ook aan andere ex-medewerkers. Waarom werken voor zo’n onvoorspelbare baas?

“Er heerste onder hen een soort stemming dat hun baan er ook uit bestond om de president te frustreren. Bijna iedereen die ik er kende, bijna allemaal, gebruikte zijn of haar positie om hem af te leiden, te vertragen, of zijn richting te wijzigen. Ze deden het tegendeel wat een kabinetsmedewerker normaal doet, je verkozene helpen te doen wat ze willen doen.”

Zij hielpen de Amerikaanse democratie recht?

“Ik ben niet zeker dat onze democratie ooit bedreigd was. De idee dat Trump een plan of grote strategie had om dat te wijzigen klopt niet. Ik denk zelfs niet dat Trump zelf interesse heeft of in staat is om dat te doen. Hij is niet fundamenteel geïnteresseerd in beleid, hij is enkel geïnteresseerd in zichzelf”.

Op 6 januari zei hij wel: ‘we’re going to walk down to the Capitol’, waarna het Congres werd bestormd. U schrijft: dit plande hij niet. Niet iedereen is het daarmee eens.

“Ik denk dat zijn verbazing oprecht was. Hij was zelf volledig gefocust op Mike Pence en het krankzinnige geloof dat de vicepresident de stemmen voor het Kiescollege ongeldig zou verklaren en hem aanduiden als de rechthebbende president. Op het moment van de bestorming was er ook bijna niemand in het Witte Huis. Trump had zeker niet meer informatie dan iedereen, integendeel. Het was enorm verwarrend voor hem. Hij was niet in staat om te verwerken wat er zich afspeelde maar het hielp evenmin dat hij een president was die niet in staat is om enig schuldbesef te hebben. Je kan argumenteren dat hij verantwoordelijk was voor zijn retoriek maar gepland was die bestorming zeker niet.”

Was ‘VP’ Pence de laatste adult in the room in het Witte Huis?

“In zekere zin wel ja, al had de vicepresident in januari dan al zelf het Witte Huis van Trump verlaten. Hij distantieerde zich zo snel mogelijk van de ‘gestolen verkiezing’-retoriek. Trump probeerde hem daarna voortdurend onder druk te zetten en te overtuigen van zijn macht het kiesresultaat een andere richting uit te sturen. Pence verdient lof om vastberaden aan zijn standpunt vast te houden.”

Waar is Trump toe in staat als hij zich opnieuw laat verkiezen?

“Trump is tot niets in staat. Hij is enkel in staat om een publiek op te zwepen maar alleen maar door de aandacht op zichzelf te trekken. Er is geen ander doel, geen andere intentie. Het enige wat Trump wil, is toegejuicht worden.”

Zal dat publiek hem in 24 dan nog wel steunen?

“Als bijna de helft van het land voor je heeft gestemd, kan je worden herkozen. Het ontzag dat hij kan wekken bij zijn kiezers blijft aanwezig, vooralsnog.”

Er wordt ook gezinspeeld dat een van zijn kinderen of schoonzoon Jared Kushner kandidaat zou zijn als hij niet wil of kan?

“Zijn familie is op dit punt vooral toe aan een time-out, denk ik. (lacht) Ze willen niet opnieuw in dit avontuur gestort worden. Jared Kushner is daarentegen wel de enige adviseur die de tand des tijds doorstond en tot nu aan zijn zijde blijft.”

Trump noemde het Hooggerechtshof intussen ‘een vreselijk ding’, en haalde tegenover u uit naar de opperrechters die hij benoemde... Kan je stellen dat hij de grondwettelijke democratie niet begrijpt?

“Ja, inderdaad. Donald Trump en de Amerikaanse grondwet is een dijenkletser. Mijn zesjarige dochter leerde er al meer over in school.”

Zal Justitie hem stoppen opnieuw kandidaat te zijn?

“Justitie kan ook een reden zijn dat hij wél weer president wil worden. Als ze achter hem aankomen en hij is kandidaat, dan kan hij het afwimpelen als een politiek intentieproces.”

‘Aardverschuiving’, door Michael Wolff, 336 pagina’s, wordt uitgegeven bij Prometheus.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234