Dinsdag 20/04/2021

AnalyseVerenigde Staten

Joe Biden is vast van plan zijn afspraak met de geschiedenis niet te missen. Dat neemt hij zeer letterlijk

Joe Biden, president van de Verenigde Staten. Beeld Photo News
Joe Biden, president van de Verenigde Staten.Beeld Photo News

Met liefst 4.200 miljard dollar aan geplande investeringen ligt VS-president Joe Biden al op koers om een 21ste-eeuwse versie van zijn historische voorganger Franklin Delano Roosevelt te worden. In tegenstelling tot Barack Obama wil hij zich niet laten afremmen door een kritisch Congres.

“Ja, het is groot. Ja, het is gedurfd. En we krijgen het voor elkaar”, zei Joe Biden (78) over zijn geplande duizenden miljarden dollars aan investeringen. Wanneer de Democratische president eind deze maand honderd dagen in het zadel zit, wil hij de doorsnee Amerikanen tonen dat hun levenskwaliteit beter werd.

Zoals de zaken er nu voor staan, ligt Biden op koers om zijn belofte waar te maken. Met steun van het Democratische Congres kwam er eerst al een steunpakket van 1.900 miljard dollar om de gevolgen van de coronacrisis te bestrijden. Naast 14 miljard dollar voor versnelde vaccinaties omvatte het pakket premies van 1.400 dollar voor iedereen met lage en gemiddelde inkomens en ook de invoering van een – voorheen onbestaande – kinderbijslag tot 3.600 dollar per jaar.

Nu wil Biden daar nog eens ruim 2.000 miljard dollar aan geplande investeringen bij doen, voor infrastructuur. 621 miljard dollar is voorzien voor het herstel van 10.000 bruggen, 35.000 kilometer wegen, lucht- en zeehavens en openbaar vervoer, en 300 miljard dollar voor het vervangen van loden waterleidingen en de modernisering van elektriciteits- en internetkabels. Naar de renovatie van publieke scholen en huurwoningen zou 300 miljard dollar gaan, naar de ouderenzorg 400 miljard en naar praktische opleidingen van jongeren in de industrie 580 miljard.

“Dit is geen plan dat in de marge morrelt”, zei Biden vorige woensdag tegenover vakbondsleden in Pittsburgh. “Dit is een investering in Amerika die je slechts één keer per generatie maakt, de eerste sinds we vorige eeuw investeerden in ons interstatelijk autowegensysteem (eind jaren 50, MR) en in de ruimtevaartrace.”

Afspraak met de geschiedenis

Biden lijkt vast van plan zijn afspraak met de geschiedenis niet te missen. Dat neemt hij zeer letterlijk. Al tijdens zijn kiescampagne keek hij nadrukkelijk naar de revolutionaire New Deal van president Franklin Delano Roosevelt, die op 4 maart 1933 werd ingezworen toen een kwart van Amerikanen werkloos was door de Grote Depressie. Aan het einde van zijn eerste honderd dagen had ‘FDR’ vijftien wetten door het Congres gejaagd, waaronder een hervorming van het financiële systeem en de invoering van werkloosheidsuitkeringen. Biden kwam aan de macht in een pandemie die 400.000 Amerikanen het leven kostte en 10 miljoen landgenoten (tijdelijk) werkloos maakte.

Begin maart nodigde hij eminente historici uit in het Witte Huis, stuk voor stuk kenners van Amerikaanse presidenten die af te rekenen hadden met rampspoed. Van hen wou hij leren hoe zijn voorgangers het aanpakten. “Ik ben geen FDR, maar...”, zou Biden ze hebben verteld, naar zijn ambitie om een 21ste-eeuwse New Deal te schrijven die komaf maakt met de grote sociale ongelijkheid en het land klaarstoomt om uitdagingen zoals de klimaatverandering aan te gaan.

Joe Biden: 'Dit is een investering in Amerika die je slechts één keer per generatie maakt.' Beeld AP
Joe Biden: 'Dit is een investering in Amerika die je slechts één keer per generatie maakt.'Beeld AP

Tegenstand van binnenuit

De grote tegenstander van Biden is de tijd. Al in november 2022 zijn er opnieuw midterm-verkiezingen, waarbij een deel van het Congres wordt verkozen. De flinterdunne meerderheid van de Democraten in het Huis van Afgevaardigden en de Senaat is daarna niet gegarandeerd. President Obama (2008-2016), onder wie Biden vicepresident was, kreeg al snel af te rekenen met een Republikeins Huis, waardoor veel van zijn plannen in het water vielen en later ook zijn grote zorghervorming werd afgezwakt.

Die les heeft Biden onthouden: verras je tegenstanders, doe en zie niet om. Het is de reden waarom hij de Republikeinse oppositie, nog onder invloed van ex-president Donald Trump, categoriek negeert. “Als ze niet meewerken, dan is dat hun probleem; ik wil de problemen van de Amerikanen oplossen”, poneerde hij al een aantal keer.

Dat betekent niet dat Biden van het Congres een gratis ritje krijgt. De politieke tegenstand komt nu van binnenuit. De campagne voor 2022 leidt ook bij veel Democratische Congresleden tot koudwatervrees om de gedurfde infrastructuurwet te stemmen, omdat ze deels betaald moet worden met onpopulaire belastingverhogingen.

Koorddansen

Het Witte Huis zal dus moeten koorddansen in Capitol Hill. Rechtsere Democraten, zoals Afgevaardigde Tom Suozzi uit New York, eisen in ruil dat de aftrek van lokale en staatstaksen op de federale belastingen (die Trump afschafte om Democratische staten zoals New York te pesten) heringevoerd worden. Voor progressieve Afgevaardigden zoals Alexandria Ocasio-Cortez moeten Bidens uitgaven “nog veel groter” zijn.

De president laat de tegenstand niet aan zijn hart komen. Hij steunt op gunstige peilingen, waaruit blijkt dat bijna zes op de tien Amerikanen zijn plannen steunen, zolang ze gefinancierd worden door belastingverhogingen op huishoudens die meer dan 400.000 dollar per jaar verdienen. Biden zelf wil de vennootschapsbelasting verhogen van 21 naar 28 procent. “Niemand hoeft daarover te klagen, dat is nog altijd lager dan de belastingsvoet tussen de Tweede Wereldoorlog en 2017”, zei hij. Zelfzeker besloot hij: “Als we hier nu in slagen, zullen mensen over vijftig jaar zeggen: dat was het ogenblik waarop Amerika de toekomst veroverde.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234