Dinsdag 24/11/2020

InterviewJan Jambon

Jan Jambon: ‘Nee, Vlaanderen moet niet boeten voor Wallonië en Brussel’

Vlaams minister-president Jan Jambon (N-VA).Beeld Tim Dirven

De horeca weer volledig sluiten, noemt hij de moeilijkste beslissing uit zijn politieke carrière. Maar dat Vlaanderen nu moet boeten voor de slechte cijfers in Brussel en Wallonië, ontkent Vlaams minister-president Jan Jambon (N-VA). ‘Héél Vlaanderen, behalve Limburg, zou eind deze week in de hoogste alarmfase zitten.’

Een nieuwe lockdown is het niet, maar zo voelt het toch voor heel wat mensen aan... 

“In vergelijking met maart kan je dit moeilijk een lockdown noemen. De scholen blijven open, de economie blijft draaien, winkelen mag nog, ... Alleen cafés en restaurants moeten opnieuw de deuren sluiten.”

Niemand had de volledige sluiting van de horeca zien aankomen. Waarom was dat nodig?

“De Vlaamse regering stelde voor om een onderscheid te maken tussen cafés en restaurants, maar er is een hele brede grijze zone. Bij een sterrenrestaurant is het duidelijk wat het statuut is, maar driekwart van de horecazaken, ook cafés die dat eigenlijk niet doen, mogen van het Voedselagentschap eten serveren. Als zij tòch open zouden blijven, wordt dat op den duur gewoon onrechtvaardig.” 

Uiteindelijk is er weinig bewijs wààr we besmet worden. Is de sluiting van de cafés en restaurants dan niet vooral symbolisch? 

(hevig) “De horeca is de bron niet, daar ben ik van overtuigd. Cafés en restaurants zijn wél plaatsen waar mensen bij elkaar komen, aan tafel vaak zonder mondmasker en zonder afstand. Omdat het virus zo wijdverspreid is, is iedereen potentieel drager van het virus en is het op zo’n plekken dat het wordt doorgegeven. De overheid kan misschien wel zeggen dat je alleen met je bubbel op restaurant mag, maar dat leidt tot zo veel misbruik dat we niet anders konden dan de horeca volledig te sluiten.”

De discussie was blijkbaar niet gemakkelijk... 

“Geloof mij: dat zijn geen beslissingen die je met plezier neemt. Op het Overlegcomité is daar lang, héél lang over gediscussieerd. De meest militante verdedigers van de globale sluiting waren premier Alexander De Croo en minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke, maar eigenlijk zat zelfs de federale regering niet op dezelfde golflengte. Uiteindelijk kan je niet in verdeelde slagorde naar buiten komen. Alle maatregelen samen vond ik absoluut verdedigbaar. De cultuur- en evenementensector kan bijvoorbeeld wél blijven draaien.” 

Beeld Thomas Sweertvaegher

Uw voorzitter Bart De Wever begrijpt de sluiting van de restaurants niet. Minister Zuhal Demir ook niet. Halen zo'n uitspraken het draagvlak bij de bevolking niet onderuit?

(Geërgerd) “Iedereen is verantwoordelijk voor zijn eigen uitspraken, dus ik geef daar geen commentaar op. Ik spreek hier in naam van minister-president. De sluiting van de horeca is het compromis geworden van het hele Overlegcomité. Géén besluitvorming zou het ergst denkbare scenario geweest zijn. Het is geen aangename maatregel - misschien wel de moeilijkste die ik ooit heb moeten nemen - maar ik denk wel dat het noodzakelijk is. En ja, als ik het op mijn eentje had kunnen beslissen, dan had ik inderdaad de restaurants open gehouden.”

Nog een kritiek: Vlaanderen zou de prijs betalen voor de slechte coronacijfers in Brussel en Wallonië. Kon er geen onderscheid gemaakt worden tussen de gewesten?

“Een paar weken geleden lag dat absoluut op tafel. Maar met de huidige cijfers zou heel Vlaanderen, behalve Limburg, eind deze week in de hoogste alarmfase zitten. Een onderscheid maken tussen de gewesten of  provincies heeft dan geen zin. Dan zou iedereen misschien ineens afzakken naar Limburg. In de exitstrategie moeten provincies die het beter doen dan de rest, wel sneller moeten kunnen versoepelen.”

Goed, er komt steun voor de horeca. Maar hoe gaan we dat blijven betalen?

(zucht) “De begroting zal dit jaar inderdaad nog bloedroder kleuren dat het al was. De komende 20, misschien zelfs 30 jaar, zullen we dat moeten opvangen door spaarzamer met de middelen om te gaan. Het goede nieuws: het geld is goedkoop vandaag.” 

Handhaving is toch de Achilleshiel van het hele systeem. Waarom zouden mensen nu ‘opeens’ toch niet meer met iets te veel mensen thuis afspreken? 

“Je kan nooit voor 100 procent  van de bevolking je hand in het vuur steken. Maar hoe strenger de maatregelen, hoe meer mensen gaan aanvoelen dat de situatie toch écht ernstig is. Wie wil kan 7 mensen thuis uitnodigen, wie gaat het ooit weten? Het blijft een liberale rechtstaat, de politie gaat niet op ‘den wilden boef’ binnenstormen om te controleren wie er allemaal binnen zit. Maar die mensen vertonen dan geen burgerzin of gezond verstand. Alleen als iedereen een paar weken hun best doet, kan er weer naar het normale gegaan worden. De nachtklok zal de handhaving voor de politie al een pak makkelijker maken.” 

Die nachtklok balanceert wel op het grondwettelijk randje. Geen schrik dat het aangevochten gaat worden?  

(zucht) “Als mensen hun gelijk willen halen in de rechtbank en zo ervoor willen zorgen dat we corona niet onder controle krijgen, dan vind ik dat alleen zeer onverantwoord. Ik vind dat een avondklok in deze noodtoestand te rechtvaardigen is.” 

Horeca-uitbaters zeggen nu al dat politici en virologen niet meer welkom zijn. Durft u binnen een maand terug een restaurant binnen wandelen? 

“Absoluut. De steunmaatregelen worden door Horeca Vlaanderen heel enthousiast onthaald. Het is mijn bedoeling dan ook om de horeca door de crisis te sleuren. En ja... als straks mensen geen pintje meer voor mij willen tappen of een steak willen serveren, dan zoek ik wel een ander adresje.”

Jambon met premier Alexander De Croo en Waals minister-president Elio Di Rupo.Beeld BELGA
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234