Donderdag 20/02/2020

Politiek

Jambon op de koffie bij Orbán, en dat ligt gevoelig

De Hongaarse premier Viktor Orbán.Beeld EPA

Jan Jambon gaat volgende week op de koffie bij de Hongaarse premier Viktor Orbán. Geen evidentie, gezien de vele vraagtekens bij ’s mans respect voor rechtsstaat, mensenrechten en scheiding der machten. Zeker bij coalitiepartner CD&V ligt de figuur Orbán bijzonder gevoelig. 

In Boedapest valt volgende week het doek over de tentoonstelling Rubens, Van Dyck and the Splendour of Flemish Painting. Vlaams minister-president Jan Jambon (N-VA) gaat naar de finissage en breit daar een economisch en politiek luik aan. Hij brengt ook een bezoek aan Viktor Orbán, de premier van Hongarije. En dat wringt. 

De radicaal-rechtse populist Orbán is namelijk niet onbesproken. Hij neemt het niet zo nauw met Europese kernwaarden als mensenrechten, de scheiding der machten, de rechtsstaat en persvrijheid. Ook zijn migratiebeleid wordt vaak op protest onthaald. Daarnaast draait hij zijn hand niet om voor xenofobe, homofobe, antisemitische en racistische uitspraken. “We willen niet dat onze kleur wordt vermengd met anderen", is slechts een van de vele voorbeelden.

De Hongaarse premier ontziet niets of niemand. Dat maakt hem in eigen land zeer populair, maar in de rest van Europa tot persona non grata. Daardoor is een officieel bezoek aan Orbán per definitie gevoelige materie. De Vlaamse oppositiepartijen spraken zich er donderdag al over uit. Groen en sp.a noemen het uitje een fout signaal, Vlaams Belang juicht dat net toe. “Ik denk dat hij veel kan leren", zegt fractieleider Chris Janssens.

Christendemocraten en liberalen

Terwijl Jambon die meningen nog kan negeren, is die van de Vlaamse coalitiepartners veel relevanter. Vooral bij CD&V ligt de figuur Orbán gevoelig. Een jaar geleden besloot de Europese Volkspartij (EVP) om Fidesz, de partij van Orbán, te schorsen. Dat gebeurde omdat “zijn beleid niet strookt met de Europese waarden waar de EVP voor staat en hij de Europese Unie aanvalt”. Die schorsing werd eerder deze week nog verlengd voor onbepaalde duur. Die beslissing werd genomen door een christendemocratische raad der wijzen waar ook Herman Van Rompuy deel van uitmaakt. Mogelijk worden Orbán en co later definitief uit de fractie gegooid. 

Ook de liberalen hebben problemen met de Hongaarse premier, al liggen de kaarten daar iets anders. Huidig viceminister-president Bart Somers (Open Vld) stuurde twee jaar geleden zelf nog een uitnodiging naar Orbán, om hem kennis te laten maken met zijn diversiteitsbeleid in Mechelen.

Vrijdag wordt pas echt duidelijk hoe gevoelig de kwestie ligt. Dan wordt ze besproken op de ministerraad. “Zoals we elk officieel bezoek daar bespreken”, laat viceminister-president Hilde Crevits (CD&V) weten via haar woordvoerder. Ook Open Vld mengt zich niet in de openlijke debatten. De liberalen geven geen commentaar. Intussen ziet N-VA geen graten in deze discussie. “De bedoeling is om contacten te leggen die nuttig kunnen zijn voor Vlaanderen”, laat het kabinet-Jambon weten. “Dit gaat niet om partijpolitiek of ideologie.”

Evenwichtsoefening

De minister-president moet hier dus even balanceren tussen principes en pragmatisme. Die evenwichtsoefening zie je wel vaker op de hoogste politieke echelons. Maar waar ligt dan precies het kantelpunt? “Als je Orbán bezoekt maak je een statement, als je dat uitdrukkelijk niet doet ook. Maar verbeter je daar de wereld mee?" stelt moraalfilosoof Patrick Loobuyck (Universiteit Antwerpen). “Uiteraard moet een politicus niet met iedereen praten, er zijn grenzen. Bijvoorbeeld bij regimes die totaal disfunctioneel of volledig dictatoriaal zijn, waar de mensenrechten consequent worden geschonden. Maar wat doe je met reizen naar Israël, of handelsmissies naar China of Saudi-Arabië? De realpolitik maakt die grijze zone bijzonder groot.” 

Of zoals voormalig Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker het ooit verwoordde: “Als ik enkel met kristalheldere democraten zou spreken, is mijn week op dinsdag al voorbij.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234