Vrijdag 09/12/2022

rellen in brussel

Jambon belooft lik-op-stukbeleid

Een man veegt de glasscherven bij elkaar na de rellen op het Muntplein in Brussel. Beeld Tim Dirven
Een man veegt de glasscherven bij elkaar na de rellen op het Muntplein in Brussel.Beeld Tim Dirven

Een einde maken aan een gevoel van straffeloosheid, maar tegelijk beter een vinger aan de pols krijgen van wat er leeft in de Brusselse wijken. Zo wil de federale regering afrekenen met de rellen in onze hoofdstad.

Roel Wauters

Twee keer amok in Brussel in nog geen halve week. Het was voor minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA) en minister van Justitie Koen Geens (CD&V) tijd om het heft in handen te nemen. Na de ministerraad kondigden ze aan dat ze een actieplan gaan opstellen, in samenspraak met de lokale Brusselse autoriteiten: het gewest, de stad en de politie.

De concrete plannen worden de komende dagen en weken uitgewerkt, maar Jambon haalde forse taal boven in het parlement. "Wat we de afgelopen week hebben zien gebeuren, zijn geen incidenten", verklaarde hij. "Het zijn de steeds zichtbaarder wordende uitwassen van een kanker die, als we hem nu niet stoppen, ons maatschappelijk weefsel verder gaat aanvreten en onherstelbare schade toebrengen." Hij pleitte voor een lik-op-stukbeleid met duidelijke, zware straffen. "Nultolerantie zal onze regel zijn."

Zaterdagavond werden er geen relschoppers opgepakt na de rellen die ontstaan waren aan de Beurs na de interland Ivoorkust-Marokko. Onbegrijpelijk, vond Jambon. Woensdag waren er nieuwe schermutselingen aan het Muntplein, waar socialemediafenomeen Vargasss92 acte de présence zou geven. Toen werd al bijgestuurd: er werden 31 jongeren gearresteerd.

Binnenlandminister Jan Jambon (N-VA) wil zware, concrete straffen voor de relschoppers. Beeld Photo News
Binnenlandminister Jan Jambon (N-VA) wil zware, concrete straffen voor de relschoppers.Beeld Photo News

Sommigen onder hen zullen via snelrecht voor de rechter verschijnen, zo gaf Geens aan, een aantal onder hen zelfs al in januari. De justitieminister wees er ook op dat er volgende week een Koninklijk Besluit aankomt dat geweld tegen de politiediensten zwaarder bestraft.

Iedereen voor tv

Daarnaast moet het actieplan aandacht hebben voor preventie. De politie moet beter op de hoogte zijn van wat er leeft in de Brusselse wijken. Simpel gesteld, hoe kan het dat heel wat agenten niet eens wisten dat Marokko een belangrijke voetbalwedstrijd speelde? Zowat een vijfde van de inwoners van het Brusselse gewest is van Marokkaanse origine en zat allicht zaterdagavond voor zijn tv te supporteren. En Vargasss92? Daar had het gros van het korps al helemaal niet van gehoord.

Niet dat de agenten nu plots allemaal voetbalfan moet worden of op Snapchat gaan, de bedoeling is om opnieuw een vinger aan de pols bij alle gemeenschappen in de stad te krijgen. "Het is een kwestie van zulk onheil te zien aankomen", zegt een regeringsbron.

En de Brusselse politie of het stadsbestuur zelf? Zijn die niet te laks geweest? Niemand binnen de federale regering wil hen met de vinger wijzen. "Een plan van actie zal alleen zin hebben als alle betrokken actoren samenwerken", zei Jambon.

Vinger op de wonde

Vlaams minister voor Brussel Sven Gatz (Open Vld) legt wél de vinger op de wonde, ook al maakt zijn partij deel uit van het stadsbestuur. "Het kompas van het beleid moet weer worden afgesteld. De politie weet al een hele tijd niet meer hoe ze juist moet ageren. Wanneer moeten we hard optreden? Wanneer zacht? Het is allemaal niet meer duidelijk. Al te lang is er een sfeer gecreëerd van laissez-faire, laisser-passer. Daar moeten we vanaf." Het feit dat er zaterdag niemand werd opgepakt, heeft volgens hem "de goesting van sommigen doen opflakkeren".

Maar ook de politie zelf moet in eigen boezem durven kijken. Veel jongeren met Marokkaanse roots klagen dat ze er vaak als eerste worden uitgepikt voor controles of onbeleefd worden behandeld. Dat creëert frustraties en wantrouwen. "Dat is inderdaad een probleem", zegt Gatz. "Ik ben ervan overtuigd dat de politietop zich daarvan bewust is, maar misschien niet alle agenten. Ook wordt het belang van communicatie onderschat. Goed uitleggen waarom je iemand tegenhoudt, is al een eerste stap."

Gatz verwijst naar Mechels burgemeester Bart Somers (Open Vld) als voorbeeld. "Die is ook ooit gestart met een repressief beleid, maar ging tegelijk ook tussen de mensen staan en investeerde in buurtwerking. Maar dat laatste is werk van lange adem, van twee à drie jaar. Ik hoop dat in Brussel die tijd en ruimte wordt vrijgemaakt. Want één ding is duidelijk: je moet dan wel eerst duidelijk je punt maken, maar je kunt niet hard blijven optreden. Dat werkt nefast."

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234