Zaterdag 19/10/2019

Federale formatie

Is paars-geel levensvatbaar? Federale onderhandelingen kunnen nu echt beginnen

Theo Francken tijdens het N-VA-ledencongres dinsdag. De kans dat de koning hem straks een rol toebedeelt, lijkt klein. Beeld Wouter Van Vooren

Het zit erop voor de informateurs Johan Vande Lanotte (sp.a) en Didier Reynders (MR). Vier maanden na de verkiezingen geven ze eerstdaags hun opdracht aan de koning terug. Die stuurt wellicht een N-VA’er en een PS’er het veld in. De onderhandelingen kunnen dan echt beginnen.

Nu de Vlaamse regering vertrokken is, kunnen ook de federale onderhandelingen hervatten. Tijdens een geheim diner op 6 september spraken N-VA-voorzitter Bart De Wever en PS-voorzitter Elio Di Rupo af om de federale formatie stil te leggen zolang Vlaanderen en Wallonië geen regeringen hadden. Op die manier kon iedere partij op haar eigen tempo een regionale coalitie vormen. Om dan met een fris hoofd aan de federale tafel te verschijnen.

Die nieuwe fase start nu. Wellicht zullen de informateurs Johan Vande Lanotte en Didier Reynders eerstdaags hun mandaat inleveren bij koning Filip. Het duo is ondertussen vier maanden aan de slag, sinds de verkiezingen van 26 mei. Veel vooruitgang is er niet geboekt. Via een aantal rondetafelgesprekken zijn Vande Lanotte en Reynders tot het besluit gekomen dat de meeste partijen eerst paars-geel een kans willen geven: een federale coalitie met N-VA en PS, de grootste partijen aan weerskanten van de taalgrens. 

Maar inhoudelijk moeten de gesprekken eigenlijk nog beginnen.

De Wever – Magnette

Naar alle waarschijnlijkheid worden Vande Lanotte en Reynders daarom vervangen door een Vlaams-nationalist en een Franstalige socialist. De koning heeft het laatste woord over de aanduiding, maar in de Wetstraat wordt dit als de logische keuze gezien. Dat duo moet dan onderzoeken of een samenwerking tussen hun partijen überhaupt mogelijk is. Wie de opdracht krijgt, is voorlopig nog een vraagteken. “Dat zal afhangen van de discrete contacten de komende dagen”, luidt het bij de N-VA. De Wever en Paul Magnette lijken de grootste kanshebbers.

De Wever liet het Vlaams minister-presidentschap aan zich voorbijgaan om de federale gesprekken te leiden. Magnette is de toekomstige PS-voorzitter: hij is de enige kandidaat om Di Rupo op te volgen. Di Rupo zal normaal gezien niet meer het voortouw nemen in de federale formatie. Hij is sinds 12 september Waals minister-president.

Of de onderhandelingen tussen N-VA en PS iets zullen opleveren, blijft hoogst onzeker. De N-VA legt de bal in het rode kamp. “De PS moet nu snel duidelijk maken of ze een serieuze onderhandeling met ons wil voeren of niet”, vertelde De Wever maandag in de marge van de voorstelling van de regering-Jambon in het Brusselse Errerahuis. 

Bij de N-VA heerst argwaan over de bedoelingen van de PS. De meeste N-VA’ers gaan ervan uit dat de socialisten eigenlijk azen op een paars-groene coalitie op het federale niveau. In Wallonië heeft de PS de MR en Ecolo al aan zich vastgeklonken. Federaal moeten dan Groen, Open Vld en/of CD&V volgen.

Confederalisme

Het is tegelijk de vraag of de N-VA wel geïnteresseerd is in regeringsdeelname met de PS. Dat zal moeilijk verteerbaar zijn voor de achterban, zeker als geen communautaire hervorming in het vooruitzicht wordt gesteld. Het confederalisme invoeren lijkt alvast uitgesloten: daarvoor is een tweederdemeerderheid in het federaal parlement nodig en die is er niet. “Je kunt dat betreuren, maar je moet spelen met de kaarten die je hebt”, zei Theo Francken daar onlangs over.

De kans dat ex-staatssecretaris Francken straks een rol krijgt van de koning, lijkt trouwens klein. “Dat is misschien niet het beste signaal naar de PS toe”, luidt het bij de N-VA. 

In Franstalig België blijft de figuur van Francken omstreden. Veelzeggend: de Franstalige krant La Libre heeft van de aanstelling van de Vlaamse regering-Jambon vooral onthouden dat Francken geen Vlaams minister wordt. “De federale terugkeer van Francken, een afschrikmiddel voor Franstalig links”, kopt La Libre donderdag op zijn voorpagina.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234