Vrijdag 22/01/2021

FactcheckVerkiezingen VS

Is er eigenlijk iéts waar van Trumps claims over verkiezingsfraude?

Trump-supporter die betoogt tegen de telling van vervalste stemmen in PennsylvaniaBeeld AFP

Ze zijn niet meer te tellen, de beweringen over verkiezingsfraude in de VS die de ronde doen op sociale media of al tot rechtszaken hebben geleid. Maar een overtuigend bewijs van doelbewust bedrog op zo'n grote schaal dat het de uitslag zou kunnen beïnvloeden, is er tot nu toe niet. Wij factcheckten enkele van de opvallendste - en ontdekten dat de traagheid van de tellingen ook aan de Republikeinen zelf ligt. 

• ‘Het zijn valse stemmen die nu nog worden geteld’

“Als je alleen de wettige stemmen zou tellen, dan win ik met gemak”, zo verklaarde Donald Trump donderdagavond tijdens een briefing in het Witte Huis. Waarmee hij liet uitschijnen dat de stemmen die toen nog werden geteld, vervalst of ongeldig zijn. Dat klopt niet. Er was van tevoren geweten dat het massale stemmen per brief door de coronacrisis voor vertragingen zou zorgen — en dat veel van Joe Bidens stemmen bij de laatst getelde zouden zijn. Het lijkt er trouwens op dat de Republikeinen die vertraging in de hand probeerden te werken om ze dan verdacht te kunnen maken. Zo hielden ze in Pennsylvania een voorstel tegen om al vóór verkiezingsdag met de verwerking van de ingestuurde stemmen te beginnen. En in Nevada trachtten ze — tevergeefs weliswaar — om de machinale controle van handtekeningen te verbieden, waardoor alles nog trager verlopen zou zijn.

• ‘Er zijn meer stemmen geteld dan er kiezers zijn’

Op Twitter circuleren cijfers die zouden bewijzen dat er in Wisconsin — een staat waar Biden won — meer stemmen werden uitgebracht dan dat er kiezers zijn. “Met 3.170.206 getelde stemmen op een totaal van 3.129.000 geregistreerde kiezers zou de opkomst 101% bedragen. Fraude!” luidde het. Maar dat kiezersaantal dateert van twee jaar geleden, verduidelijkte de verkiezingscommissie. Ondertussen staat het al op 3.684.726. Ook de bewering dat sommige kiezers meermaals konden stemmen doordat ze stembiljetten toegestuurd kregen op naam van vorige huiseigenaars, houdt geen steek. Nevada is de enige staat die er werkelijk toe doet, waar iedere geregistreerde kiezer ongevraagd een stembiljet kreeg. Maar om meegeteld te worden, moet een stem per brief daar in een omslag met een handtekening zitten, waarmee gecontroleerd wordt of de stem wel degelijk van de juiste kiezer komt.

• ‘Trump-stemmen zijn ongeldig door gebruik van viltstift’

Eén van de meest gedeelde klachten op sociale media is dat er massaal veel stemmen voor Trump zijn afgekeurd omdat ze met een viltstift werden uitgebracht. Het zou in Arizona zijn dat medewerkers van de stembureaus Trump-kiezers zo’n ‘sharpie pen’ in de handen hebben gedrukt, wetend dat de telmachines het stembiljet dan niet zouden kunnen lezen. Dat die stiften selectief aan Republikeinen werden gegeven, zou nog mogelijk zijn. Want iedere kiezer staat vooraf als Republikein, Democraat of onafhankelijke geregistreerd — dat is een zelf opgegeven voorkeur, waar de kiezer zich tijdens de stemming niet aan hoeft te houden. Maar de plaatselijke autoriteiten verduidelijkten al dat de stiften zijn gebruikt omdat de inkt snel droogt en stemmen zo sneller verwerkt konden worden — en dat de telmachines ze wel degelijk kunnen lezen.

• ‘Een urne bevatte alleen maar stemmen voor Biden’

In Pennsylvania was er grote heisa onder Republikeinen toen de website FiveThirtyEight over een lading stemmen berichtte die voor de volle honderd procent naar Biden ging. 23.277 in één klap. Het is bijzonder onwaarschijnlijk dat een urne alleen maar stemmen zou bevatten voor één kandidaat en dus werd er fraude vermoed. De firma die de stemgegevens verzamelt, verduidelijkte echter dat het soms gebeurt dat stembrieven per kandidaat worden samengelegd en ook zo gerapporteerd. De andere stemmen van diezelfde lading worden dan later gemeld. Bij de daaropvolgende updates uit Pennsylvania had Trump effectief een dubbel zo groot aandeel als wat op basis van de tendens normaal geweest zou zijn — wat het volledige plaatje deed kloppen.

• ‘Republikeinse waarnemers mogen telling niet controleren’

Eén van de klachten waarover Trump een rechtszaak begon, is dat de Republikeinse waarnemers in Pennsylvania van de tellingen werden geweerd. Hij stuurde daar ook een boze tweet over uit. Het fysiek verhinderen van de toegang bleek echter uitsluitend te slaan op Trump-supporters die een telbureau wilden betreden waar het vooraf overeengekomen maximum aan waarnemers (van beide partijen) al bereikt was — en die het personeel ook intimideerden door mondmaskers van hun gezichten te rukken. De officiële klacht vermeldde alleen dat een Republikeinse waarnemer de verrichtingen onvoldoende kon zien omdat hij op meer dan vierenhalve meter werd gehouden. Een rechter honoreerde die klacht door de lokale verkiezingsautoriteiten op te leggen dat ze waarnemers tot op de coronaveilige afstand van 6 voet (1,8 meter) moeten laten naderen. 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234