Vrijdag 19/04/2019

Verkiezingen

Is een nieuwe regering met blauw én groen na dit weekend meer of minder fictie geworden?

Beeld Een en al optimisme bij Groen tijdens hun ‘campagnemeet-up’ in Vorst dit weekend.

Zowel Groen als Open Vld stelden de afgelopen dagen hun klimaatplannen voor. Houdt de blauw-groene as stand, nu de partijen concreter worden? Of breekt die nog voor ze goed en wel gesmeed is? 

Eén zaak hebben de groenen en de liberalen al gemeen: ze hielden zaterdag een verkiezingscongres, maar dat mocht vooral niet zo heten. Bij Open Vld, op een oude mijnsite in Genk, ging het om een ‘doedag’. Bij Groen in Vorst om een ‘campagnemeet-up’. Na die twee congresdagen dringt een vergelijking van hun klimaatplannen zich op. Is een nieuwe regering met blauw én groen na dit weekend meer of minder fictie geworden? 

De bedrijfswagen is bij Groen en Open Vld zowel het zwaarste symbool als de grootste splijtzwam. Als het van Groen afhangt, verdwijnt de tankkaart volgend jaar, en het fiscaal voordeel voor de salariswagens twee jaar later. Wat de 500.000 werknemers met zo’n wagen verliezen (tot 500 euro), compenseert Groen voor alle werkende Belgen met een mobiliteitsbudget. 

Geen selecte subsidies

Voor Open Vld is dat echter luchtfietserij. Van hen mag iedereen met zijn bedrijfsauto blijven rijden, maar dat moeten over negen jaar allemaal zero-emissiewagens worden. “Met evenveel groene wagens blijf je ook in de file staan”, countert partijvoorzitter Meyrem Almaci (Groen) dat blauwe idee. “We gaan geen select groepje mensen blijven subsidiëren.”

Op minder delicate dossiers vinden de partijen elkaar wel. Meer autodelen, meer geld voor openbaar vervoer, meer zonnepanelen op daken van overheidsgebouwen, meer stimulansen om oude woningen te vernieuwen (BTW-verlaging naar 6 procent, slooppremie), het staat in beide programma’s. Net zoals een lagere elektriciteitsfactuur. Open Vld wil die met 300 miljoen verlagen, Groen met maar liefst 600 miljoen.

Allebei lanceren ze ook een klimaatinnovatiefonds. Bij Open Vld stoppen ze daar 100 miljoen euro in, bij Groen moet dat veel meer zijn. De liberalen willen een CO2-taks voor de vervuilende buitenlandse staal-, cement- of aluminiumindustrie. Groen heeft een bredere belasting voor ogen, die 1,4 miljard moet opbrengen. “Open Vld stelt slechts een lightversie van onze heffing voor”, oordeelt fractieleider Kristof Calvo (Groen). 

Waar de liberalen zeker niet van willen weten, is een Belgische vliegtaks. “Wij gaan echt de all-invakantie van de mensen naar Turkije niet duurder maken”, zegt woordvoerder Thomas Vanwing (Open Vld). Groen wil die wel, en berekende dat die 514 miljoen euro zal opleveren. 

Rennen versus stappen

Beide partijen gaan dus min of meer dezelfde richting uit in hun klimaatplannen. Maar Groen rent meteen weg, en Open Vld stapt gestaag door. In eerste instantie beklemtonen beide partijen dan ook dat er geen blauw-groene as bestaat. De enige as die blauw en groen zien, was afgelopen zaterdag op beide congressen het standaardantwoord, is de as met hun Franstalige alter ego (MR en Ecolo). 

Zo overtuigd ze samenwerken in Gent, Mechelen en Oostende, zo graag benadrukken ze de verschillen op nationaal vlak, zeker in deze kiescampagne. Bij Open Vld bepleiten ze hun ‘blauwe businessplannen’ tegenover de ‘groene dromen’. “Wij willen de mensen niet betuttelen en extra belasten”, vat Gwendolyn Rutten samen. De liberalen maken van de groenen de nietsontziende dogmatici die economische achteruitgang zullen creëren. “Wat goed is voor het klimaat, mag ook goed zijn voor onze portemonnee”, zegt Bart Tommelein, voormalig minister van Energie en Oostends burgemeester.

Bij Groen doen ze er alles aan om net de betaalbaarheid en haalbaarheid van hun programma in de verf te zetten. “Wij zijn tenminste intellectueel eerlijk”, zegt voorzitster Meyrem Almaci. Groen berekende haar klimaatvoorstellen nu al volledig zelf en ziet dat als een uitnodiging naar de andere partijen. “Bring it on”, riep Almaci in Vorst. “Waar is jullie alternatief?” 

Waar zijn de rekensommen?

Open Vld laat het cijferwerk volledig over aan het Planbureau, wat de groenen al te makkelijk vinden. Het blauwe tienpuntenplan is voor hen ook slechts ‘het minimum minimorum’. “Sympathieke voorstellen, maar ze vatten de urgentie niet”, oordeelt Calvo. “Voor mij is er geen groen-blauwe as omdat een deel van de liberalen zich schikt in de rol van kleine kartelpartner van N-VA." 

En de Vlaams-nationalisten, dat zijn voor de groenen dé echte klimaatspijbelaars in de regering. In de nieuwe Vlaams minister van Energie, de Limburgse Lydia Peeters (Open Vld), hebben de groenen ook heel wat minder vertrouwen dan in haar voorganger Tommelein. Peeters was als burgemeester tegen de betonstop. Groen wil die betonstop zonder uitstel betonneren.

Het uitschreeuwen van hun verschillen is – uiteraard – ook vooral strategie. Beide partijen willen wel zeker meeregeren, en zouden elkaar wel ergens kunnen vinden, maar willen dat nu nog niet te luid zeggen. Kwestie van andere coalitiepartners of bepaalde kiezers niet weg te jagen. 

Bij Groen liet Kamerlid Stefaan Van Hecke zich lachend ontvallen: “Met wie moeten we het anders doen?” Europees Parlementslid Hilde Vautmans (Open Vld) zei in Genk: “Ik geloof wel echt in die groen-blauwe as, en ik zeg dat ook. Voor mij geen debatfiches. Wij ijveren, net zoals zij, voor ruimte voor levenskwaliteit, en we hebben al samen in een regering gezeten. Maar dat belerend vingertje, dat hebben wij wel niet.” 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.