Maandag 21/10/2019

Politiek

Investeringspact van 150 miljard moet welvaart op peil houden

Premier Charles Michel met naast hem Michel Delbaere, voorzitter van het Strategisch Comité dat het investeringspact opstelde. Beeld BELGA

Een investeringspact tussen overheid en privé ter waarde van 150 miljard euro moet ervoor zorgen dat we tegen 2030 niet verarmen. De regering-Michel kon wel een opsteker gebruiken na de opeenstapeling van slechte tijdingen de afgelopen week. Maar is het genoeg om de problemen te doen vergeten?

Willen we het risico niet lopen om onze welvaart over dik tien jaar zwaar achteruit te zien gaan, dan moet er fors worden geïnvesteerd. Meer bepaald in mobiliteit, digitalisering, onderwijs, energie, gezondheidszorg en cyberveiligheid. Dat staat in een nieuw rapport van het Strategisch Comité. Dat comité van experts uit het bedrijfsleven, het middenveld en de administratie is twee jaar geleden aangesteld door premier Charles Michel (MR) in de hoop van ons land een nieuw eldorado te maken dat aantrekkelijk is voor investeerders. 

Hoe belangrijk die investeringen zijn, vat comitévoorzitter Michel Delbaere samen met enkele cijfers. "België is maar een kleine investeerder binnen Europa. Hier wordt jaarlijks amper 2,2 procent van het bbp geïnvesteerd. In Nederland, Frankrijk of Scandinavië is dat 4 procent. Wetende dat de hele cyclus van plan tot uitvoering heel wat tijd in beslag neemt, moeten we nu starten als we er over tien jaar beter voor willen staan", zegt hij. En dat zelfs de kleinste stappen zullen lonen, weet Delbaere ook zeker. "Dat bewijzen de cijfers van het Planbureau. Elke euro die nu wordt geïnvesteerd, is er over tien jaar 1,7 waard en over twintig jaar 2,7."

Dezelfde lijn

Het Strategisch Comité raamt de nodige investeringen tussen de 144 en 155 miljard euro tegen 2030 om onze economie jaarlijks met 1,5 tot 2 procent te doen groeien. Het grootste deel, 55 procent, zal door de privé moeten worden bekostigd. De overige 45 procent moet van de overheid komen. Dat is een kleine 70 miljard euro in twaalf jaar tijd. "Een grote som, dat beseffen we, maar het is haalbaar", maakt Delbaere zich sterk. "Het komt neer op 5 à 6 miljard, dat is te doen. Of toch als iedereen samenwerkt."

Daar zit meteen de achilleshiel van het investeringspact. Het initiatief komt dan wel van premier Charles Michel, het zal mee moeten worden uitgevoerd door alle overheden van het land. De gewest- en gemeenschapsregeringen zullen met andere woorden op dezelfde lijn moeten geraken. Dat bleek alvast bij de voorstelling van het investeringspact al lastig: de PS stuurde haar kat. Brussels minister-president Rudi Vervoort liet zich vervangen door zijn minister Guy Vanhengel (Open Vld), Rudy Demotte van de Franstalige Gemeenschap kwam evenmin opdagen. 

Alle bestuursniveaus doen samenwerken wordt hoe dan ook geen sinecure. Toch is premier Michel in zijn nopjes met het pact. Hij zal er alles aan doen om wat al mogelijk is deze legislatuur nog in gang te zetten, luidt het. Volgende week woensdag wordt het pact ook besproken op het overlegcomité met de deelstaten.

Compensatie

Het investeringspact is dan ook een van de grote werven van de regering-Michel en een pluim die de liberaal absoluut op zijn hoed wilde voor het einde van zijn termijn in mei volgend jaar. Het hebben van een plan en kunnen presenteren van intenties is ook een opsteker voor de federale regeringsploeg. 

De afgelopen week kreeg die namelijk de ene tegenvallende boodschap na de andere te verwerken. De beursgang van Belfius die wordt uitgesteld, waardoor meteen ook de Arcodeal op de lange baan geschoven wordt; de tax shift die volgens economen van de KU Leuven veel te duur is; de jobtoename die slechts in beperkte mate te danken zou zijn aan de regering – iets wat die laatste zelf met klem tegenspreekt. En niet te vergeten: het gat in de begroting dat 5 miljard groter is dan gepland.

Toch compenseert het een het ander niet, zegt Itinera-hoofdeconoom Ivan Van de Cloot. "De focus van het investeringspact is zeker oké, maar de implementatie zal een andere zaak zijn. We hebben al decennia achterstand opgelopen op het vlak van investeringen, het is een verdienste dat er nu een plan is en sowieso duurt het meer dan een legislatuur om dat ook uit te voeren. Maar wat ik mis is een analyse van waar het in het verleden is misgelopen. Wie zegt dat de oude obstakels nu wel zullen kunnen worden overwonnen?"

Bovendien, zegt Van de Cloot, doet het investeringspact de rode cijfers niet van kleur veranderen. "'Wij gaan de financiën weer gezond maken', had deze regering beloofd. Daar heeft ze flink teleurgesteld: de budgettaire lat ligt nu 10 miljard lager dan voor de start van de regering. En daar helpen deze intenties allemaal niets aan."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234