Zondag 24/10/2021

AnalyseRussische verkiezingen

Internetfraude in Rusland: zo kan Poetin niet meer verliezen

Een scherm met beelden van beveiligingscamera's die in stemlokalen hangen, op het hoofdkantoor van de Russische Centrale Verkiezingscommissie in Moskou.  Beeld EPA
Een scherm met beelden van beveiligingscamera's die in stemlokalen hangen, op het hoofdkantoor van de Russische Centrale Verkiezingscommissie in Moskou.Beeld EPA

Zondagavond leek Verenigd Rusland in Moskou af te stevenen op een nederlaag. Tot de internetstemmen de uitslag plots overhoop haalden. Voor Poetins partij lijkt het een nieuwe, doodeenvoudige manier om massaal stemfraude te plegen.

De Russische autoriteiten hebben de invoering van internetstemmen gebruikt om de parlementsverkiezingen van afgelopen weekend volledig naar hun hand te zetten. Dat concluderen onafhankelijke waarnemers en tegenstanders van president Poetin na hevige verschuivingen in de officiële uitslag.

Volgens die uitslag behoudt Poetins partij Verenigd Rusland meer dan tweederde van de zetels in het parlement. Daarmee kan de partij eigenhandig de grondwet veranderen.

Toch leek Verenigd Rusland zondagavond in Moskou af te stevenen op een grote nederlaag. Na het tellen van de stembiljetten in alle stemlokalen stond de partij op achterstand in 11 van de 15 hoofdstedelijke kiesdistricten. Verenigd Rusland werd er voornamelijk verslagen door kandidaten van de Communistische Partij. Het gevluchte team van de opgesloten oppositieleider Aleksej Navalny had Moskovieten opgeroepen op die kandidaten te stemmen na uitsluiting van talloze andere politici.

Internetstemmen

Toen duidelijk werd dat Verenigd Rusland achterlag, besloot de Centrale Kiescommissie te wachten met de bekendmaking van stemmen die via internet waren uitgebracht. Alle andere regio’s met een internetstemming hadden hun uitslagen al wel bekendgemaakt. De kiescommissie schoof de bekendmaking urenlang voor zich uit en publiceerde de resultaten uiteindelijk pas maandagmiddag. Die veranderden de einduitslag drastisch: plots vielen alle vijftien Moskouse kiesdistricten in handen van Verenigd Rusland.

De voorzitter van de onafhankelijke waarnemersorganisatie Golos stelt dat de uitslag vervalst moet zijn, omdat het officieel aantal internetstemmen veel hoger is dan het aantal mensen dat zich geregistreerd had voor de digitale stemming. Hij vindt dat alle internetstemmen ongeldig moeten worden verklaard en sprak van ‘een van de smerigste verkiezingen’ uit de Russische geschiedenis.

Oppositieleden zijn ervan overtuigd dat Poetins autoriteiten de achterstand van Verenigd Rusland hebben weggewerkt door de internetstemmen te manipuleren. ‘Iedereen vraagt zich de laatste tijd grappend af waarom Poetin de verkiezingen niet gewoon helemaal afschaft. Nou, hij heeft ze afgeschaft’, schreef Kira Jarmysj, de gevluchte woordvoerder van Navalny, op Twitter. ‘De digitale stemming heeft de procedure beroofd van het laatste vleugje werkelijkheid.’

Stemmen vanaf de datsja

De autoriteiten zeggen internetstemmen in te voeren om het makkelijker te maken voor Russen om deel te nemen aan verkiezingen. Zo kunnen mensen nu stemmen vanaf hun datsja of buitenlandse vakantieadres, stelt de Moskouse gemeente.

Waarnemers klagen dat er geen enkel onafhankelijk toezicht is op de online stemming. Volgens oppositieleden is dat precies de reden dat de autoriteiten er voorstander van zijn: ze kunnen uitslagen aanpassen zonder gebruik te hoeven maken van opzichtelijke fraudemethoden, zoals het volproppen van stembussen.

Analisten verwachten dat de autoriteiten internetstemmen – nu beschikbaar in 7 van de 85 kiesregio’s – uitbreiden in aanloop naar de presidentsverkiezingen van 2024. Poetin promootte het systeem deze verkiezingen al: staatsmedia verspreidden afgelopen vrijdag een video waarin de president, die bekendstaat om zijn onhandigheid met computers, twee keer op een toetsenbord drukt en dan het bericht krijgt: ‘Gefeliciteerd, uw stem is geteld.’ Ook organiseerden de autoriteiten onder internetstemmers een loterij. In de prijzenpot zaten 6 appartementen, 25 auto’s en 250 duizend waardebonnen.

De Communistische Partij zegt de uitslag van de internetstemming in Moskou niet te erkennen. De vicevoorzitter van de partij kondigde maandag aan ‘in opstand te komen’ tegen de digitale verkiezing.

Geen grote demonstraties

Maar walging over de stemfraude leidde niet meteen tot grote demonstraties. Dat was bij eerdere parlementsverkiezingen wel anders: opzichtige stemfraude zorgde in 2011 tot een maandenlange protestgolf. Nu zijn de autoriteiten beter voorbereid: de oproerpolitie rukte maandag in Moskou preventief uit om eventuele protesten de kop in te drukken. Bovendien heeft een decennium van intimidatie en repressie oppositieaanhangers terughoudender gemaakt.

Een aangekondigde bijeenkomst van de Communistische Partij in het centrum van Moskou werd onmiddellijk door de autoriteiten verboden wegens ‘de epidemiologische situatie’. Wie toch gaat, kan worden gearresteerd.

Naast de onregelmatigheden bij de digitale stemming, waren er talloze bewijzen van traditionele stemfraude. Waarnemersorganisatie Golos, die tot buitenlands agent is bestempeld door het Kremlin, documenteerde naar eigen zeggen meer dan vierduizend overtredingen van de kieswet. Kandidaten die tegen het beleid van Poetin zijn, waren voor de verkiezing al opgesloten, naar het buitenland verjaagd of uitgesloten van deelname.

Volgens de Centrale Kiescommissie zijn er slechts op acht plekken stembussen volgepropt. Ella Pamfilova, de voorzitter van de kiescommissie, zei maandag tegen Poetin dat het aantal overtredingen tijdens de verkiezingen ‘minimaal’ was. Poetin bedankte de Russen voor ‘hun actieve houding’ tijdens de verkiezingen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234