Maandag 16/09/2019

Politiek

Integraal: de onderhandelingsnota inburgering en integratie

Onder meer ‘snelle verwerving van de Nederlandse taal’ komt aan bod in de ontwerptekst. Beeld Benoit De Freine

In de onderhandelingen voor een nieuwe Vlaamse regering komen ook de voorstellen rond inburgering en integratie op tafel. De integrale ontwerpnota van N-VA kan u hier lezen.

Ontwerp regeerakkoord inburgering en integratie

Uitdagingen en visie

De opdracht die voor ons ligt, is om een gemeenschap te vormen en een ‘wij’ te definiëren die nieuwe groepen in onze Vlaamse gemeenschap kan opnemen. We willen zoveel mogelijk harten voor ons maatschappijmodel veroveren, maar het engagement moet wederzijds zijn. We maken assertief duidelijk welke de basisspelregels van onze gemeenschap zijn. Onze rechtsstaat staat niet ter discussie. Geen enkele religie of levensbeschouwing staat boven de wet, de scheiding der machten, de neutraliteit van de overheid, de scheiding van kerk en staat, … De gelijkheid en individuele vrijheid op het vlak van levensbeschouwing en seksuele geaardheid zijn niet onderhandelbaar. We verwachten dat onze rechten, plichten en vrijheden aanvaard maar ook toegepast worden in de dagelijkse omgang. Vlaanderen is niet bereid om toegevingen te doen op onze fundamentele normen en waarden.

Wij willen van Vlaanderen een warme gemeenschap maken en iedereen mee opnemen. De Vlaamse inburgeringscursus heeft als doel om nieuwkomers kansen te geven om bij te dragen aan de Vlaamse gemeenschap als volwaardige burgers. Het inburgeringstraject legt daarom de nadruk op economische en maatschappelijke zelfredzaamheid, de snelle verwerving van de Nederlandse taal en het zich eigen maken van de gedeelde normen en waarden van de publieke Vlaamse cultuur. We nodigen nieuwkomers uit om een actieve bijdrage te leveren aan de Vlaamse identiteit en samenleving.

Concrete voorstellen

Het Vlaams inburgeringsbeleid bestaat inmiddels reeds 15 jaar. Vlaanderen is hierbij steeds een voortrekker geweest. Vandaag gaan we een nieuwe fase in waarbij we met ons beleid willen inspelen op de noden en uitdagingen van de 21ste eeuw. Onze aandacht gaat daarbij uit naar zowel de doelgroep als de inhoud van het inburgeringstraject, met een sterke focus op onze pluralistische rechtstaat, kennis van de Vlaamse canon en met aandacht voor de waarden van de Verlichting.

Doelgroep:

[Alleen personen met een verblijfsvergunning van meer dan 3 maanden krijgen toegang tot de inburgeringscursus.]

[De vrijstelling van inburgeringsplicht voor wie 65 jaar of ouder is wordt geschrapt. Het onderdeel ‘economische zelfredzaamheid’ is voor deze groep niet van toepassing en op taalvlak wordt gefocust op de essentiële taalkennis.]

[Tegelijk eisen we dat men op Europees niveau de invoering van een verplicht inburgeringstraject voor EU-onderdanen die zich in Vlaanderen willen vestigen mogelijk maakt. Eenheid in verscheidenheid veronderstelt dat een EU-burger zich integreert in de nieuwe lidstaat waar zij/hij duurzaam verblijft.]

Inhoudelijk:

Het inburgeringstraject wil nieuwkomers zelfredzaam maken en hun participatie aan de Vlaamse samenleving verbeteren. Het traject bestaat uit drie onderdelen:

De kennis van het Nederlands: Het is belangrijk dat nieuwkomers zich zelfstandig kunnen redden in hun nieuwe taal, het Nederlands. We verwachten van de inburgeraar dat hij op het einde van het traject het taalniveau A2 behaalt. Het taalniveau wordt via een centraal examen getest.

Een burgerschapstest: Voor wat betreft de cursus maatschappelijke oriëntatie binnen het inburgeringstraject voeren we een burgerschapstest in met drie onderdelen:

[De toetsing van de kennisoverdracht, met inbegrip van de verworven kennis over de nieuw in te voeren Vlaamse canon. Deze toetsen worden centraal georganiseerd.]

De ondertekening van de Vlaamse participatieverklaring aan het einde van het inburgeringstraject, waarin de nieuwkomer de basis van de Vlaamse samenleving erkent en respecteert.

De omzetting van de verklaring in de praktijk d.m.v. een actieplan, waarbij de nieuwkomer aantoont de verworven kennis ook effectief te gebruiken door actief deel te nemen aan de samenleving.

Deze burgerschapstest dient op het einde van het traject succesvol afgerond te worden.

De economische zelfredzaamheid: Elke nieuwkomer die een inburgeringstraject volgt, wordt verplicht om zich bij de opstart van het traject in te schrijven bij de VDAB. Op die manier kan de VDAB de nieuwkomer begeleiden naar werk.

Voor elk van deze onderdelen wordt in samenspraak met de trajectbegeleider een termijn bepaald waarbinnen het onderdeel succesvol moet worden afgerond. Deze worden vastgelegd in het inburgeringscontract. Hierbij geldt telkens een resultaatsverbintenis. Indien de inburgeraar de verplichtingen nakomt, ontvangt hij een inburgeringsattest. Indien niet, wordt hij beboet.

[Binnen 24 maanden na succesvolle afronding van het inburgeringstraject, moet de inburgeraar het taalniveau B1 bereiken. Het bereiken van het taalniveau B1 doet de inburgeraar op eigen initiatief (via scholing, werk, benutting oefenkansen,….). Het niet behalen van dit niveau wordt beboet.]

Er wordt op basis van het gevolgd traject proactief een advies bezorgd aan de Dienst Vreemdelingenzaken met het oog op een beslissing over het al dan niet verlengen van de verblijfstitel van de inburgeraar.

[We dringen er bij de federale overheid op aan dat wie naar Vlaanderen wil komen met het oog op lang verblijf reeds in het land van herkomst of verblijf moet slagen voor een inburgeringstoets. De inhoud van deze toets wordt vastgelegd door de Vlaamse overheid.]

[We stappen af van het gratis inburgeringsbeleid. Inburgeraars zullen een financiële vergoeding moeten betalen wanneer ze in een inburgeringstraject instappen. Hiervoor krijgen zij een cursus maatschappelijke oriëntatie (m.i.v. de burgerschapstest) en een cursus NT2 tot op niveau A2. Onkosten die de inburgeraar maakt in het kader van zijn inburgeringstraject (bv. vervoersonkosten) kunnen niet langer worden terugbetaald door het Agentschap Integratie en Inburgering. Ook voor de afname van een taaltest bij het Agentschap Integratie en Inburgering, Atlas Antwerpen, In-Gent en het Huis van het Nederlands Brussel zal een vergoeding worden gevraagd.]

Een aanbod op maat van de inburgeraar blijft het uitgangspunt. Het individuele ambitieniveau en het eigenaarschap over het traject staan centraal met verhoogde aandacht van een kwalitatief individuele eerste intake. Voor wie werkt of onderwijs volgt, voorzien we een gepast aanbod (bv. via avond- of weekendonderwijs). [Ook grijpen we de mogelijkheden die digitalisering biedt aan om het inburgeringstraject efficiënter en effectiever te organiseren, o.a. via e-learning en een nieuw online-portaal ‘inburgering in Vlaanderen’.] Wanneer het regulier NT2-aanbod in het volwassenenonderwijs ontoereikend blijkt, kan beroep worden gedaan op privaat aanbod.

***

De kerntaken van het Agentschap Integratie en Inburgering worden verfijnd.

[Juridische dienstverlening wordt niet langer aangeboden. Het is immers aan de federale overheid om voorzieningen en besturen in te lichten over belangrijke evoluties inzake vreemdelingenrecht en familierecht, en de concrete implicaties hiervan op hun werking.]

[Inburgeraars kunnen tijdens hun inburgeringstraject beroep doen op de dienstverlening sociaal tolken en sociaal vertalen. De gebruikersoverheden financieren deze dienstverlening. Na deze periode dient de anderstalige zelf te betalen voor deze dienstverlening.]

De lokale besturen zijn de regisseur van het lokale integratiebeleid. Het Vlaamse integratiebeleid werkt daarbij ondersteunend. De taken van het Agentschap Integratie en Inburgering in dit kader worden strikter afgebakend. De focus dient te liggen op tweedelijnsondersteuning van andere overheden.

***

De Vlaamse overheid zal doelgericht investeren in de jaarlijkse monitoring van inburgering en integratie (socio-economische situatie) via Statistiek Vlaanderen, op microniveau (census-gegevens/ wijkniveau), de gemeenten – steden en Vlaams niveau. Hierbij brengen we o.a. het bereikte niveau van de Nederlandse taal in kaart, de werkzaamheidsgraad, de woonsituatie, etc. in kaart.

De Vlaamse Migratie- en Integratiemonitor wordt jaarlijks gepubliceerd door Statistiek Vlaanderen zodat de socio-economische positie van personen met buitenlandse herkomst op vlak van onderwijs, werk en wonen, … beter in kaart wordt gebracht.

In het kader van de nieuwe survey ‘Samenleven in diversiteit’ bieden we aan lokale besturen de mogelijkheid om specifieke bevragingen te laten organiseren bij hun inwoners over ‘actief en gedeeld burgerschap’. De resultaten van deze bevragingen vormen een aanvulling op de administratieve data die nu reeds zijn opgenomen in de Lokale Inburgerings- en Integratiemonitor.

***

Het Vlaamse integratiebeleid richt zich op de gehele samenleving en heeft daarbij bijzondere aandacht voor personen van buitenlandse herkomst. Woonwagenbewoners, de rondtrekkende beroepsbevolking en vreemdelingen zonder wettig verblijf worden niet langer benaderd vanuit het integratiebeleid.

De Vlaamse overheid voert een strikt taalbeleid dat Nederlands leren, oefenen en gebruiken stimuleert, o.a. door te blijven voorzien in een behoeftedekkend NT2-aanbod, het creëren van oefenkansen Nederlands en het gebruik van ‘heerlijk helder’ Nederlands in overheidscommunicatie.

In subsidiereglementen en samenwerkingsovereenkomsten van de Vlaamse overheid met derden worden twee verplichte standaardclausules opgenomen: de Nederlands-clausule (actief en exclusief gebruik van Nederlands als voertaal) en de Verlichtings-clausule (respect voor de waarden van Verlichting zoals gelijkheid man-vrouw, scheiding van kerk en staat, respect voor seksuele diversiteit…). Organisaties worden in het licht van deze clausules gescreend. De Vlaamse overheid zorgt er voor dat ook lokale besturen deze clausules toepassen.

Het Vlaamse integratiebeleid wil mensen niet aanspreken op hun herkomst of levensbeschouwing, maar streven integendeel naar een inclusieve samenleving. Parallelle initiatieven, louter gebaseerd op herkomst of levensbeschouwing, worden daarom niet langer ondersteund vanuit de Vlaamse overheid. Om diezelfde reden erkennen we vanuit het integratiebeleid niet langer een (beleids)participatieorganisatie van personen van buitenlandse herkomst, maar zetten we volop in op integratie in overlegorganen die niet op basis van herkomst zijn georganiseerd.

Er wordt een verblijfsvoorwaarde van 5 jaar ononderbroken, wettig en werkelijk verblijf op het grondgebied opgelegd, alsook het behalen van het inburgeringsattest, voor wie aanspraak wil maken op de Vlaamse sociale voordelen en premies. We zullen er tevens over waken dat het zorgbudget voor ouderen ten goede komt aan mensen met een beperkte zelfredzaamheid en een beperkt inkomen, waarbij we de verblijfsvoorwaarde gelijkschakelen met die van de inkomensvervangende tegemoetkoming en de integratietegemoetkoming.

Om te vermijden dat ons gulle kinderbijslagsysteem een te grote aantrekkingskracht uitoefent op internationaal niveau, wordt volgens de Europees geldende maximumtermijnen, een minimale verblijfsperiode ingevoerd van zes maanden, voorafgaand de maand waarin de eerste aanvraag tot uitbetaling van het groeipakket plaatsvindt. Voor economisch niet-actieve EU burgers, voeren we tevens een voorwaarde van legaal verblijf in, in de strijd tegen het welvaartstoerisme in de EU.

Vanuit de optiek dat de kinderbijslag een kostencompenserende vergoeding is, passen we voor kinderen die in het buitenland verblijven, de hoogte van de kinderbijslag aan aan de levensstandaard van het land waar het kind verblijft wanneer de lokale levensstandaard onder het niveau van Vlaanderen ligt, met uitzondering van kinderen die in landen verblijven waar hierover bilaterale overeenkomsten mee bestaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234