Zaterdag 14/12/2019

Regeringsformatie

Informateur Paul Magnette (PS): ‘Het is hoog tijd dat we ergens geraken’

Paul Magnette (PS) komt toe bij de koning om verslag uit te brengen als informateur. Beeld Tim Dirven

Terwijl N-VA en Open Vld elkaar aanvallen, roept informateur Paul Magnette (PS) alle partijen op om hun strategieën achter zich te laten en te handelen in het belang van het land. 

Zes maanden geleden gingen we naar de stembus, binnen twee weken zitten we een jaar zonder regering met volle bevoegdheden. “Het is hoog tijd dat we ergens geraken”, zei informateur Paul Magnette (PS). “Bij een economische of geopolitieke schok kan ons land niet adequaat reageren.”

De koning verlengde voor de tweede keer zijn opdracht. Magnette krijgt nog twee weken extra om te zoeken naar inhoudelijke overeenkomsten tussen de tien partijen die nog rond tafel zitten. “We stagneren niet”, zei hij op een persmoment na zijn bezoek aan de koning. 

Hij drong erop aan dat de partijen uit hun ‘comfortzone’ zouden treden en de strategische overwegingen zouden laten varen. “We moeten werken aan een project voor álle Belgen, van Zeebrugge tot Aarlen, van Eupen tot Moeskroen. In het noorden en het zuiden van het land.”

Schot in de rug

Zonder dat hij de partijen met naam noemt, is dit een vingerwijzing aan het adres van N-VA. Voorzitter Bart De Wever had ’s ochtends nog furieus gereageerd op de uitlatingen van het liberale kopstuk Bart Somers. “Een blinde ziet dat N-VA haar verantwoordelijkheid niet wil opnemen”, zei die laatste.

“Open Vld schiet ons in de rug”, reageerde De Wever. “En doet een geweldig cadeau aan Magnette.” Dat De Wever, die zich de voorbije weken stil hield, nu wel persoonlijk naar buiten komt, maakt duidelijk dat het menens is voor de N-VA. 

Volgens de partij verzwakt de sortie van Somers de onderhandelingspositie van de Vlamingen. Zolang Open Vld de piste van een regering zonder N-VA – en zonder Vlaamse meerderheid – openhoudt, zal de socialist die blijven proberen bewandelen. De PS maakt er geen geheim van dat paars-groen, eventueel aangevuld met CD&V, hun voorkeur uitdraagt.

Blauwe verdeeldheid

Toch is de weg naar zo’n coalitie nog erg lang. Om een stabiele meerderheid te vormen is de steun nodig van CD&V. De partij is er zelf nog niet uit. Federaal onderhandelaar Koen Geens sprak zich recent nog duidelijk uit voor een paars-gele coalitie. Intussen klinkt het intern dat de partij minder bezig is met kleurencombinaties, maar wel elk project wil beoordelen op inhoud.

Tegelijk heerst er grote verdeeldheid binnen de Open Vld. Somers had dan wel de steun van voorzitter Gwendolyn Rutten, zijn boodschap was niet doorgesproken met de brede partijtop. Zeker binnen de Kamerfractie zijn ze niet gediend bij zijn hint richting paars-groen. “Dit is een koerswending die niet was aangekondigd”, klinkt het. Onder meer fractieleider Egbert Lachaert en Vincent Van Quickenborne gaan liever niet met de groenen in zee.

Vicepremier Alexander De Croo milderde gisterochtend alvast de toon op Radio 1. Somers deed niet meer dan enkele vaststellingen, zei hij en verwees naar eerdere uitspraken van N-VA’ers. Toch gooide De Croo de deur niet helemaal toe voor paars-groen. “Maar dan moet de inhoudelijke lat bijzonder hoog liggen. We kunnen de klok niet terugdraaien van het gevoerde beleid.”

Paars-groen wordt in elk geval niet evident. Open Vld en CD&V zetten in de Vlaamse regering samen met N-VA een centrumrechts verhaal neer, onder meer op het vlak van inburgering en arbeidsmarkt. De partijen zouden in een bijzonder pijnlijke spreidstand terechtkomen indien ze federaal met de PS een centrumlinks regeerakkoord zouden afsluiten.

Inhoud primeert

Magnette spreekt zich nog niet uit over een mogelijke coalitie. Hij werkt verder op de inhoud en concentreert zich op acht hoofdstukken, gaande van asiel en migratie over klimaat en het verhogen van de werkzaamheidsgraad. Hij breidt zo het aantal hoofdstukken uit. Zo is er een extra luik over “steun aan het ondernemerschap” en focust hij zich bijkomend op maatregelen voor mensen met een handicap. Voor confederalisme is geen plaats. “Want er is maar één partij die dat vraagt”, doelt Magnette op N-VA.

Hij gaat nu verder op die acht domeinen zoeken, naar raakpunten tussen de partijen om meer vaste voet aan de grond te krijgen. De afgelopen week sprak hij onder meer met de sociale partners en vertegenwoordigers uit het middenveld. Tegelijk had hij intense contacten met de politieke formaties. 

Basisnota

Zijn vertrekpunt is een basisnota die hij tien dagen geleden opstelde. Telkens een partij of politieke familie langskwam, kon die opmerkingen en aanvullingen formuleren, waarna Magnette zijn tekst aanpaste en voorlegde aan de volgende gesprekspartner. Zo gaat hij stap voor stap te werk, waarbij onderweg iedereen een (licht) aangepaste versie van zijn werkdocument onder ogen krijgt. 

Nadat hij zijn eerste ronde had afgerond, kregen alle partijen een ‘gestabiliseerde versie’ onder ogen. “Wat betreft de probleemstelling en de doelstellingen zijn we al ver gevorderd”, zei Magnette. “Over de mogelijke oplossingen om die doelen te bereiken lopen de visies nog uiteen.”

Het geruzie tussen Open Vld en N-VA bemoeilijkt de werkzaamheden van Magnette. Dat er intussen ook informatie vanaf de onderhandelingstafel naar buiten komt, zoals de startnota over migratie (zie elders in deze krant), zet de zenuwen bij de onderhandelaars verder op scherp. Het voedt de wederzijdse achterdocht. Magnette heeft nog twee weken om die opnieuw weg te masseren.

Wie zit in welke formule?

De paars-groene coalitie zou opgebouwd zijn rond drie politieke families: de socialisten (PS en sp.a), de liberalen (Open Vld en MR), en de groenen (Groen en Ecolo). CD&V kan dienen als bindmiddel.

Bij een paars-gele coalitie komt N-VA aan boord. Dan besturen liberalen (Open Vld en MR), socialisten (PS en sp.a) en N-VA. Mogelijk aangevuld met CD&V.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234