Zondag 07/03/2021

Achtergrond

Imago premier brokkelt af door burgeroorlog Tigray

Ook binnen de landsgrenzen zijn er twijfels over de vredelievendheid van de Ethiopische premier Abiy Ahmed.  Beeld NurPhoto via Getty Images
Ook binnen de landsgrenzen zijn er twijfels over de vredelievendheid van de Ethiopische premier Abiy Ahmed.Beeld NurPhoto via Getty Images

Nu het conflict om de Ethiopische regio Tigray gepaard lijkt te gaan met grove misstanden, groeit het ongemak over de Nobelprijs voor de Vrede die premier Ahmed vorig jaar kreeg.

Drie weken nadat het Ethiopische regeringsleger de overwinning over de noordelijke regio Tigray heeft uitgeroepen na een kortstondige militaire operatie, is de ‘opstandige regio’ nog altijd afgeschermd van de buitenwereld. Internet ligt plat, net als telefoonverbindingen, en journalisten en hulporganisaties worden geweerd. Toch komen er steeds meer verhalen naar buiten over grove misstanden waar de regering de hand in heeft.

Het nationale leger begon begin november aan het offensief, nadat de Tigray People’s Liberation Front (TPLF) – de regerende partij in Tigray – volgens de regering van premier Abiy Ahmed een federale legerbasis had aangevallen. Daarvoor broeide het al tussen de regering in hoofdstad Addis Abeba en de TPLF, de partij die – tot twee jaar geleden – bijna dertig jaar het land met harde hand had geregeerd.

Hoewel er geen onafhankelijke waarnemers worden toegelaten in Tigray, wordt aangenomen dat de gevechten voortduren in delen van de bergachtige regio. De TPLF – ooit ontstaan uit een guerillabeweging – begon met 250.000 man aan de strijd en gaf zich, ook nadat de federale troepen de regionale hoofdstad Mekelle van Tigray hadden veroverd, niet gewonnen.

Het conflict in Ethiopië, een bondgenoot van het Westen in de regio, leidt internationaal tot grote zorgen. Het offensief zou al duizenden mensen het leven hebben gekost en een half miljoen mensen zouden dakloos zijn. Er is sprake van voedsel- en watertekorten en volgens de Verenigde Naties zijn 50.000 etnische Tigrayers naar Somalië gevlucht.

EU bevriest steungeld

Alle verzoeken van internationale organisaties om te bemiddelen zijn door premier Ahmed afgewezen. De EU bevroor deze week 90 miljoen euro steun aan het land, om Ethiopië te bewegen de grens met Tigray open te stellen voor hulporganisaties.

Inmiddels worden Tigrayers – een van de acht grote etnische groepen in Ethiopië – ook elders in het land opgejaagd. The New York Times sprak Tigrayers in Addis Abeba die stellen dat hun huizen worden doorzocht zonder huiszoekingsbevel, dat ze hun winkels zonder reden moeten sluiten, of dat er mensen zonder aanklacht worden opgepakt. De VN-toezichthouder die zich richt op het tegengaan van genocide uitte zich deze week bezorgd over de situatie.

Bovendien is de regio niet langer veilig voor Eritrese vluchtelingen die daar worden opgevangen. Volgens UNHCR, de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties, zijn velen van hen vermoord, ontvoerd of teruggestuurd naar Eritrea. Eritrea en Ethiopië ontkennen, maar het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken noemt het een geloofwaardig bericht dat Eritrese troepen zij aan zij met het Ethiopische leger vechten.

Nobelprijs voor de Vrede

De verhalen zorgen internationaal voor een afbrokkeling van het imago van Abiy Ahmed. De premier werd een jaar na zijn aantreden in 2018 gelauwerd met de Nobelprijs voor de Vrede voor de beëindiging van de oorlog met buurland Eritrea. Maar de man die aan de macht kwam met de belofte de spanningen in het land met meer dan tachtig etniciteiten uit te bannen, begint steeds meer terug te grijpen op de onderdrukkende methoden van het oude regime.

Binnen de landsgrenzen van Ethiopië groeiden de twijfels over Ahmeds vredelievendheid al langer. Zo verdween zijn grootste politieke concurrent Jawar Mohammed deze zomer achter de tralies op aanklacht van terrorisme, na hevige protesten in de regio Oromia. Die begonnen vanwege de dood van zanger Hachalu Hundessa.

Onder Oromo, de grootste etnische groep in het land, bestaat de overtuiging dat de regering van Ahmed daarachter zit. Die wijst dat van de hand, maar hoezeer zijn regering de bevolkingsgroep in de gaten houdt, bleek deze week weer uit een reportage in Der Spiegel. Een journalist van het Duitse weekblad die een activist uit Oromia over de politieke situatie in het land wilde interviewen, werd door de regering afgeluisterd en het land uitgezet.

Voorkeurspositie

Veel etnische groepen in Ethiopië vrezen dat de regeringsaanpak in Tigray niet op zichzelf staat, schrijft de chef van de Afrikadesk van de pan-Europese denktank The European Council on Foreign Relations. Premier Ahmed wil de regionale macht beperken, en zou daarbij meer macht willen toedichten aan de Amharen, de etniciteit waar hij zelf toe behoort. Nu al zouden Amharen de voorkeur krijgen voor hoge federale posten en bovendien vechten milities van die etnische groep mee in Tigray.

Volgens de premier was de ingreep tegen de ‘criminele’ TPLF vorige maand noodzakelijk om de orde in die regio te herstellen, maar Ethiopische journalisten uit het kamp van de oppositie spreken al van het tot wasdom komen van een nieuwe dictatuur.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234