Maandag 16/12/2019

Oekraïne-gate

‘Ik zou willen dat u ons een dienst bewijst’: één telefoongesprek drijft Trump in het nauw

Beeld EPA

Het Witte Huis heeft het verslag van een telefoongesprek tussen de Amerikaanse president Donald Trump en de Oekraïense president Volodimir Zelenski vrijgegeven. Daaruit blijkt inderdaad dat Trump zijn collega heeft gevraagd een onderzoek in te stellen naar Joe Biden en diens zoon Hunter.

Het staat dus vast: Trump gebruikte zijn functie als president om bezwarende informatie te verzamelen over een politieke tegenstander. Daarmee zien de Democraten hun beslissing om een impeachment-procedure op te starten bevestigd.

Trump erkende eerder al dat het gesprek over Biden was gegaan, maar toch is de vrijgegeven inhoud verrassend: sceptici dachten dat het Witte Huis een opgepoetst verslag naar buiten zou brengen. Het is mogelijk dat wel iets is aangepast – er is geen bandje van het gesprek, deze ‘transcriptie’ is gebaseerd op aantekeningen van een medewerker van het Witte Huis – maar wat erin staat, is saillant genoeg.

Donald Trump en de Oekraïense president Volodimir Zelenski geven elkaar woensdag de hand in New York, tijdens een vergadering bij de Verenigde Naties. Beeld AFP

“Er wordt veel gepraat over Bidens zoon, over dat Biden de vervolging heeft gestopt, en veel mensen willen daar het fijne van weten, dus als je daar iets aan kunt doen met de [Amerikaanse] minister van Justitie, zou dat geweldig zijn”, zegt Trump tegen Zelenski. Bidens zoon had de afgelopen jaren een job bij een Oekraïens bedrijf, waarnaar eerder een corruptieonderzoek is ingesteld.

Quid pro quo

Volgens de transcriptie zegt Trump dat hij zowel zijn persoonlijke advocaat Rudy Giuliani als zijn minister van Justitie William Barr contact zal laten opnemen met Zelenski. Dat Trump zowel een privémedewerker als een minister wilde inschakelen, laat zien dat voor de president die twee domeinen door elkaar lopen. Ook opmerkelijk is dat het Barrs eigen ministerie was dat het telefoongesprek stil heeft willen houden. 

Het “bevestigt dat de president handelde op een manier die de betrouwbaarheid van onze verkiezingen, de waardigheid van zijn ambt en onze nationale veiligheid ondermijnt”, zei oppositieleider Nancy Pelosi in een reactie.

Wat niet in het verslag staat, is een mogelijke quid pro quo: Trump houdt Zelenski geen duidelijke wortel voor de neus om hem tot actie te laten overgaan. De Amerikaanse president onthield Oekraïne deze zomer 391 miljoen dollar aan financiële steun om zich te verdedigen tegen Rusland, en de verdenking is dat hij dat deed om druk te zetten op het Biden-onderzoek. Het is mogelijk dat dit dreigement op een andere manier is overgebracht.

Trump zegt in het gesprek wel dat Europese landen zoals Duitsland meer zouden moeten bijdragen aan de steun voor Oekraïne. Trump voerde dat de afgelopen dagen aan als gerechtvaardigde reden voor de ingehouden steun.

Beeld EPA

Geen druk

Volgens Zelenski zelf werd hij in elk geval niet onder druk gezet. Dat zei de Oekraïense president op een persconferentie mét Trump in de marge van de algemene vergadering van de Verenigde Naties. “Niemand zette me onder druk. Het spijt me, maar ik wil niet betrokken zijn bij democratische open verkiezingen van de Verenigde Staten.”

Trump zelf hield woensdagavond nog een persconferentie. Daarin beloofde hij volledige steun aan transparantie te geven over de informatie van de zogenoemde klokkenluider. “Maar ik dring ook aan op transparantie van Joe Biden en zijn zoon Hunter over de miljoenen dollars die snel uit Oekraïne en China gehaald zijn.” Hij benadrukt dat hij Zelenski op geen enkel moment onder druk heeft gezet. “Dat is allemaal een hoax.”

Beeld EPA

De informatie van de klokkenluider werd woensdagavond overgemaakt aan het Huis van Afgevaardigden. Over de inhoud van die klacht was bij het ter perse gaan nog niets bekend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234