Zondag 16/06/2019

Burgerpanel Verkiezingen

‘Ik vind dat het pensioensysteem een stuk strenger mag’

Beeld Joris Casaer

Politieke partijen dingen al enkele weken naar uw stem, in campagnefolders, huisbezoeken en soms hoogoplopende debatten. Maar wat denkt de burger er eigenlijk zelf van? We laten een hele week acht gewone mensen aan het woord. Over wat hen wakker houdt en wat ze verwachten van de politiek na 26 mei. Vandaag: koopkracht en pensioenen.

Ergys Brocaj (20): ‘Vraag me af of mijn generatie nog wel met pensioen kán gaan’

Beeld Joris Casaer

• Gent/student rechten/actief bij jongerenplatform ‘MyUtopia’
• 
Was in 2014 te jong om te stemmen
• 
Is nu nog onbeslist

“Dat de pensioenleeftijd werd opgetrokken, lijkt me perfect normaal. Kijk naar wat er in de buurlanden gebeurt. Ook is ons economisch model helemaal aan het veranderen. Soms vraag ik me af of mijn generatie ooit nog wel met pensioen kán gaan, laat staan dat we nog een pensioenuitkering zullen krijgen. Niemand weet hoe de technologie nog zal evolueren de komende jaren, maar de beroepen zullen steeds minder zwaar worden. Tegelijk zie je hoe Uber, Google en Amazon de nieuwe feitelijke machthebbers zijn. De arbeids­markt zal compleet veranderen. De overheid kan alleen maar volgen. Soms heb ik de indruk dat de samenleving niet klaar is voor al die evoluties. Knappe koppen gaan op de rem staan, in de regering, maar ook bij de sociale partners.”  

Diether De Ruyte (35): ‘Onze arbeiders zijn tegen hun 60ste kapotgewerkt’

Beeld Joris Casaer

• Puurs/bedrijfsleider bij Industrial Cleaning Services Roefs/getrouwd
• 
2014: CD&V
• 
Nu: CD&V

“Werken tot 67? Voor een bureau­job misschien wel, maar onze arbeiders kun je dat niet aandoen. Vaak zijn die al begonnen op hun 15de of 16de en zijn ze tegen hun 60ste helemaal kapotgewerkt; hun knieën laten het afweten. Ze zeggen dan dat je hen een andere job binnen het bedrijf moet geven. Ik wil best, maar dat is niet vanzelfsprekend. Ik heb er vier die 59 zijn, moet ik hen allemaal een coördinerende functie geven? Sommigen hebben bij wijze van spreken nog nooit een e-mail van dichtbij gezien. De werkloosheidsuitkeringen mogen wat mij betreft al stoppen na zes maanden. Soms stuurt de VDAB werkzoekenden naar ons door. Die laten we een dag proefdraaien. Dat is zelden een succes. Ze zeggen dan vlakaf tegen mijn mannen: voor 1.200 euro per maand kan je gewoon thuiszitten.”  

Hazel Onkelinx (37): ‘Meer draaglijke en realistische carrière’

Beeld Joris Casaer

• Sint-Truiden/ambtenaar bij Buitenlandse Zaken/drie kinderen
• 
Stemde in 2014 Open Vld
• 
Nu: opnieuw Open Vld

“Voor mijn pensioen gebruik ik mijn gezond boeren­verstand. Ik ga niet alles oppotten, maar doe toch voor de zekerheid aan pensioen­sparen. Dat we allemaal langer moeten werken, is duidelijk. De tijd dat iedereen zomaar op brug­pensioen kan, is bijna voorbij. Dat is maar goed ook. Daartegenover staat dat een carrière wat meer draaglijk en realistisch gemaakt kan worden. Bijvoorbeeld met flexibele werk­methodes en aandacht voor het welzijn op de vloer. Het aantal burn-outs in alle sectoren is onrustwekkend. Het vraagt ook een goede organisatie. Van iemand boven de 60 kan je niet hetzelfde verwachten als van iemand die net van de schoolbanken komt. Zet voor ouderen meer in op kwaliteit dan op snelheid en kwantiteit. Speel hun expertise en kennis uit.”   

Lucienne Colpaert (72): ‘Pensioensysteem mag strenger’

Beeld Joris Casaer

• Sint-Gillis-Dendermonde/gepensioneerde bankbediende/alleenstaand
• Stemde in 2014 voor sp.a
• 
Twijfelt tussen Groen en sp.a

“Ik ben zelf heel jong met brugpensioen gegaan, ik durf zelfs niet te zeggen hoe oud ik was. Omdat ik nu eenmaal de kans kreeg. En omdat ik niet gelukkig was in mijn job. Toch vind ik dat het systeem een stuk strenger mag. Kijk naar mijn huisdokter, hij is 70. Vrije beroepen en zelfstandigen doen gewoon door. Mochten ze voor de overheid werken, dan hadden ze allemaal een zwaar beroep. Akkoord, het moet niet altijd in hetzelfde tempo als een twintiger. Maar het moet toch mogelijk zijn voor bijvoorbeeld leerkrachten om op het einde van hun carrière andere taken op zich te nemen? Ook vind ik dat de werkloosheid mag beperkt worden in de tijd. Ik heb zelf gezien dat sommige mensen zich nestelen in hun uitkering. Maar als je door te gaan werken maar 100 euro meer verdient? Ik zou ook twijfelen.”

Mieke Kaniszai (38): ‘Gelukkig kan ik mensen via flexi-jobs inschakelen’

Beeld Joris Casaer

• Vremde/cafébazin/alleenstaande moeder van een tweeling
• Stemde in 2014 “rechts”
• 
Zal nu opnieuw rechts stemmen

“Het is toch zo moeilijk om iemand vast in dienst te nemen. Als zelfstandige krijg ik zoveel belastingen op mijn dak dat er amper ruimte voor is. Ik sta nu alleen in het café, maar kan gelukkig wel mensen via flexi-jobs inschakelen. Dat is voor mij een heel goede zaak geweest. Werklozen mogen van mij wat strenger aangepakt worden. Het verschil tussen werken en een uitkering is te klein. Dat is geen stimulans. Pas op, voor wie ouder is dan 50 moeten we een uitzondering maken. Die vinden écht niks. Zelf zie ik me niet werken tot mijn 67ste. Dat ze de pensioenleeftijd hebben opgetrokken, vind ik niet oké. Je moet toch ook nog een beetje kunnen genieten na je carrière. Ik maak me ook zorgen over hoeveel mijn pensioen gaat bedragen. Maar als zelfstandige is dat sowieso gene vette.”

Nick Delafontaine (32): ‘Solidariteit moet centraal staan’

Beeld Joris Casaer

• Gent/ leerkracht Nederlands in Kortrijk/samenwonend
• Stemde sp.a in 2014
• 
Overweegt nu stem op Groen

“Ik heb niet het gevoel dat ik het financieel moeilijk heb. Maar ik voel me solidair met zij die het minder goed hebben. Dat het leefloon ver onder de armoede­grens ligt, is voor mij onaanvaardbaar. Iedereen heeft recht op een waardig leven. Ook denk ik niet dat het beperken van de werkloosheid in de tijd een oplossing biedt. Die mensen worden te vaak als paria gezien, niet als een volwaardig iemand. En langer werken? Ik begrijp dat sommige mensen wel langer aan de slag moeten, maar de citroen moet niet leeggeperst worden. Wie een zwaar beroep heeft, moet sneller kunnen stoppen. Als 32-jarige leerkracht in het middelbaar onderwijs heb ik geen zwaar beroep. Maar voor oudere collega’s of mensen die in het kleuter­onderwijs staan, ligt dat allicht anders.”  

Margaux Capoen (52): ‘42 jaar werken is lang genoeg’

Beeld Joris Casaer

• Ieper/ werkt voor de stad en zelfstandig wijnverkoper in bijberoep/getrouwd
• Stemde N-VA in 2014
• 
Kiest nu opnieuw voor N-VA

“Ik zie het echt niet zitten om tot mijn 67ste te werken. Ik ben begonnen op mijn 15de in loondienst bij een broodbanketbakker, maar moest na 18 jaar stoppen wegens gezondheidsproblemen. Sindsdien werk ik voor de gemeente. 42 jaar in dienst, dat is voor mij al lang genoeg. Wie is er dan nog gemotiveerd om te werken? Op een gegeven moment is het aan de jonge garde om zich te bewijzen. Jobs zijn wat mij betreft erg belangrijk, maar dan wel jobs die voldoende opbrengen. Veel van mijn vrienden klussen bij met een flexi-job in de horeca. Op zich geen slecht systeem, maar dat is voor hen dan om een folietje te kunnen betalen, zoals een reisje. Voor zij die echt een baan zoeken, is het geen oplossing.” 

Joeri Moons (25): ‘Ik zie mezelf werken tot 67’

Beeld Joris Casaer

• Grimbergen/bediende/woont in cohousingproject
• Stemde in 2014 CD&V
• 
Nu: overweegt Groen

“Ik zie mezelf werken tot 67, op voorwaarde dat mijn hele loopbaan draaglijk is. Vroeger werkten de mensen zich veertig jaar kapot, om dan wat in de zetel te gaan liggen. Ik werk graag, maar mijn laptop en gsm gaan op tijd uit als ik thuis ben. En als het te druk wordt in mijn leven, dan wil ik mijn carrière op pauze kunnen zetten. Er is wettelijk al heel wat mogelijk qua ouderschapsverlof, maar soms aarzelen mensen om het aan te vragen. Iedereen moet daar recht op hebben, maar voor een zelfstandige ligt dat nog moeilijker. Wat me wel bezighoudt: mijn vriendin en ik hebben elk een goede job, maar het is haast onmogelijk een betaalbaar huis te vinden om te kopen. Zonder een extra steuntje van de ouders is het in deze regio bijna onmogelijk om betaalbaar te wonen.”

Wat zeggen de partijen?

N-VA

Wil de socio-economische hervormingen voortzetten * De pensioenleeftijd moet, op termijn, mee kunnen stijgen met de levensverwachting * De werkloosheidsuitkeringen moeten beperkt worden in de tijd * brugpensioen moet uitdoven.

CD&V

Combinatie werk-privé moet haalbaar zijn * Niet de wettelijke pensioenleeftijd moet het richtsnoer zijn, wel wil CD&V dat iedereen een carrière van 45 jaar nastreeft * De werkloosheidsuitkeringen moeten ‘blijvende ondersteuning’ bieden.

Open Vld

Wil de verschillen tussen zelfstandigen- en werknemerspensioenen wegwerken * Niet-gewerkte periodes tellen minder mee voor de berekening van het pensioen * Werkloosheidsuitkeringen moeten beperkt worden in de tijd * Groot pleitbezorger van een uitbreiding van de flexi-jobs.

Sp.a

Pensioenen en koopkracht zijn twee belangrijke speerpunten in hun campagne * Vragen om de pensioenleeftijd terug te brengen naar 65 jaar; iemand die 42 jaar heeft gewerkt moet kunnen afzwaaien * Past voor een verdere uitbreiding van de flexi-jobs.

Groen

Pleit voor een basispensioen, gelijk voor iedereen, dat individueel aangevuld wordt met een wettelijk pensioen, afhankelijk van de carrière * Zetten in op een ‘gezonde werkomgeving’ * Wil de flexi-jobs weer afschaffen.

Vlaams Belang

Profileert zich socio-economisch links * Kijkt voor de pensioenopbouw niet naar de leeftijd, maar naar de gewerkte uren over een hele carrière * Werkloosheidsuitkeringen moeten beperkt worden in de tijd, behalve voor 50-plussers * Wil de sociale zekerheid splitsen.

PVDA

Koopkracht en pensioenen zijn de corebusiness van het programma * Pleiten er radicaal voor om de wettelijke pensioenleeftijd weer op 65 jaar te zetten * Ook niet-gewerkte periodes moeten meetellen * Willen dat de werkloosheidsuitkering niet langer afneemt in de tijd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden