Maandag 08/08/2022

InterviewMinister Vincent Van Peteghem

‘Ik ga graag vol-au-vent eten in de Lunch Garden. Als je daar wat luistert, besef je wél waar mensen mee bezig zijn’

Minister van Financiën Vincent Van Peteghem (CD&V) Beeld Tim Dirven
Minister van Financiën Vincent Van Peteghem (CD&V)Beeld Tim Dirven

De btw-verlaging op aardgas is niet dood. Helemaal niet, verzekert minister van Financiën Vincent Van Peteghem (CD&V). ‘De cijfers lagen klaar, hoor.’

Jeroen Van Horenbeek en Ann De Boeck

Leest u de lezersbrieven in de kranten?

Vincent Van Peteghem: “Ja, bijna elke dag.”

Wat hebt u dan deze week geleerd?

“Dat de mensen bezorgd zijn om hun hoge energiefactuur. En dat is al heel lang zo. Net daarom heb ik de energiefactuur in januari op de tafel van de regering gelegd.”

Er is nu een akkoord. Mensen vinden het een lachertje.

“Met een btw-verlaging op elektriciteit, een verwarmingspremie van 100 euro en een verlenging van het sociaal tarief leveren we een inspanning. We geven de meerinkomsten van de overheid door de hoge energieprijzen terug, en meer dan dat. Nu goed, we weten dat dit niet alles oplost.”

Het is gewoon te weinig. Waar is de btw-verlaging op aardgas?

“Kijk, ik heb het voorstel van een btw-verlaging op elektriciteit en aardgas gelanceerd, gekoppeld aan een slimme verhoging van de accijnzen. Ik blijf ervan overtuigd dat we deze weg op moeten. Dinsdag zijn we geland op een ander, degelijk compromis.

“Over de verwarmingspremie: er zijn in Vlaanderen nog altijd 550.000 gezinnen die zich met mazout verwarmen. Daar moet je ook naar kijken. Hun factuur stijgt ook.”

Een btw-verlaging op aardgas komt weer op tafel?

“De afspraak is dat minister Tinne Van der Straeten (Groen) en ik tegen 1 maart onze plannen over een slimme btw-verlaging verder uitdiepen. En die plannen houden een verlaging van de btw op elektriciteit én op aardgas in, die gecompenseerd wordt door accijnzen. Ons opzet blijft een nieuwe architectuur van de energiefactuur.”

Uw huiswerk was na drie weken discussie nog altijd niet klaar?

(Ferm) De cijfers lagen klaar hoor. Nu goed, het gaat om een grote hervorming - onderschat dat niet - waarvan je alle partijen moet overtuigen. Als ik dinsdag bij mijn punt was gebleven, was er misschien nog altijd geen akkoord.”

U hebt de onderhandelingen zelf bemoeilijkt door in januari plots naar Het Journaal te stappen.

“Ik ben daar - op hun vraag - mijn standpunt als minister gaan vertolken. Dat moet kunnen. Als werkende mensen hun spaarboek moeten aanspreken om hun facturen te betalen, dan is er een probleem.”

Premier Alexander De Croo (Open Vld) was boos.

“Het was niet mijn bedoeling om daar politieke spelletjes te gaan spelen hé. Ik kan me gewoon niet verstoppen als ik facturen maal drie of vier zie gaan.”

Heeft uw voorzitter Joachim Coens u opgestookt?

(Lacht) De energieprijzen zijn al langer een zorg in mijn partij. Zeker. Of dat een ‘christendemocratische ja’ is? Ik heb vooraf overlegd met Joachim, maar het was zeker geen ‘missie’.”

Minister Van Peteghem: 'Als ik dinsdag bij mijn punt was gebleven, was er misschien nog altijd geen akkoord.' Beeld Tim Dirven
Minister Van Peteghem: 'Als ik dinsdag bij mijn punt was gebleven, was er misschien nog altijd geen akkoord.'Beeld Tim Dirven

De staatskas moet 280 miljoen euro bijdragen aan dit akkoord. Vanwaar komt dat geld?

“In de coronacrisis hebben we meteen miljarden euro’s uitgegeven om onze bedrijven en gezinnen te ondersteunen. Met deze energiecrisis is dit ook nodig. En als je vindt dat iets echt nodig is, dan moet je durven te zeggen: we gaan nú handelen.”

Het is dus nog niet bepaald vanwaar dat geld zal komen?

“Dat is inderdaad een beslissing die nog genomen moet worden. We nemen dat mee naar de volgende begrotingscontrole, in maart.”

Over de slimme accijnzen: de liberalen vrezen dat als er gezinnen minder moeten betalen, er ook gezinnen meer moeten betalen.

“Dat hangt heel erg af van hoe je het technisch uitwerkt.”

Er wordt gezegd dat er in uw plan 5 procent verliezers zijn.

“Ah, dat weten jullie al? (lacht) Er zullen situaties zijn dat er mensen iets meer betalen. Ik begrijp dat daar bij andere partijen nog zorgen over zijn. We gaan die nu wegwerken. Want het is wel nu het juiste moment om te hervormen.

“Wat is het punt? Als de energieprijzen stijgen, gaat de btw nu automatisch mee omhoog. Uit 100 euro ontvang je 21 euro, uit 200 euro krijg je 42 euro, enzovoort. Wanneer we de btw vervangen door een accijns, kun je die in een crisis gelijk houden of laten dalen.”

In maart wacht ook nog de kernuitstap…

“… en de begrotingscontrole.”

De iden van maart, kent u die?

“Ik blijf altijd hoop koesteren. Ook in deze regering. We moeten stappen vooruit blijven zetten om onze welvaartsstaat te vrijwaren. Dat het niet simpel is? Honderd procent akkoord. We zijn met zeven hé. Maar we moeten niet zeggen dat we het niet kunnen. We hebben al grote beslissingen genomen, bijvoorbeeld rond de effectentaks en de vergroening van de bedrijfswagens.”

De laatste maanden waren slecht.

“De coronacrisis heeft het ons lastig gemaakt, maar we moeten ambitie houden.”

Uw minitaxshift is wel echt ‘mini’.

“Dit is het begin van het einde van een crisisbelasting die al sinds 1994 van kracht is. Een belasting waar veel mensen last van ondervinden omdat ze veel te weinig netto winst overhouden van meer werken of van een promotie. Ik ben er blij mee.”

Hoe zit het met uw grote fiscale plan?

“Daar is al veel aan gewerkt. Nu is professor Mark Delanote (UGent) aan een studie bezig. Hij zal een voorstel doen en ik zal daar, tegen de zomer, dan een blauwdruk voor de toekomst van ons fiscaal systeem uit distilleren. Hoe willen we onze fiscaliteit herorganiseren, weg van de koterijen?”

U bouwt nog koterijen bij: de vliegtaks.

“Helemaal niet. Voor korte afstanden, waar er een alternatief is, betaal je meer. Binnen Europa minder. En intercontinentaal weer meer. Veel landen werken zo. Vergeet niet: veel korte vluchten zijn zaken- of privévluchten. Of mensen die hun helikopter nemen om van thuis naar een sterrenrestaurant te vliegen. Die zullen elke keer 10 euro extra betalen.”

Mensen met een helikopter, die lachen met 10 euro.

“Ja oké, maar de richting die we uitgaan is wel duidelijk. Een fiscaal systeem hervorm je niet overnight.”

Bart De Wever (N-VA) waarschuwt dat Vivaldi van ons land het Griekenland aan de Noordzee zal maken.

(Verstoord) Wat moet ik daar nu op zeggen? Ons doel is om onze schuld op middellange termijn onder controle te houden. De coronacrisis heeft het budget zwaar belast. Die uitgaven waren nodig, maar we moeten ook eerlijk zijn dat dit op termijn niet houdbaar is.”

Minister Van Peteghem: ‘Ik ga heel graag vol-au-vent eten in de Lunch Garden. Als je daar een beetje luistert, besef je wél waar mensen mee bezig zijn.’ Beeld Tim Dirven
Minister Van Peteghem: ‘Ik ga heel graag vol-au-vent eten in de Lunch Garden. Als je daar een beetje luistert, besef je wél waar mensen mee bezig zijn.’Beeld Tim Dirven

Bent u een van de mensen die gelooft dat goed beleid altijd beloond wordt?

“Ja.”

De peilingen zijn nochtans slecht voor CD&V.

“Ik blijf gaan voor hetgeen waarin ik geloof. Als ik op de regering een dossier op tafel leg, sta ik daar volledig achter. Soms loop je dan eens tegen de muur, zoals met het voetbaldossier, maar het zij zo.

“Die peilingen… Ik herinner me nog dat Olaf Scholz me eens vertelde tijdens een Europese top: ‘Ik voel dat ik kans maak om kanselier te worden.’ Iedereen keek hem wat meewarig aan: Scholz had 12 procent in de peilingen. Vandaag is hij het wel.”

Na de verkiezingen vond u dat CD&V scherper moest worden. We zien het niet.

“Naast het verhaal van de regering moet je ook dat van je partij vertellen. Dat doen we. Ik nu over de energiefacturen. Hilde Crevits vorige week over de Vlaamse sociale woningen. CD&V wil opkomen voor de grote groep mensen die elke dag gaat werken, die voor zijn gezin zorgt.”

Kan Coens aanblijven als voorzitter?

“Tot december alvast wel, daarna staat er een nieuwe voorzittersverkiezing gepland. Joachim zal dan zijn eigen keuze moeten maken: doorgaan of niet. Op dat moment zullen ook de leden zich laten horen.”

Bent u zelf kandidaat, zoals in 2019?

“Nee. Ik ben nog zoveel dossiers aan het voorbereiden als minister, ik maak daar zeer graag verder werk van.”

Ook al omdat er een duidelijke andere kandidaat is: Sammy Mahdi.

“Het is aan hem om de keuze te maken. Ik heb zijn boek Van hol naar vol gelezen. Dat is superinteressant. Sowieso: de partij is niet alleen de voorzitter. Ook de ministers, parlementsleden en burgemeesters moeten ons verhaal uitdragen.”

Bent u het intussen al gewend, de macht?

“Als ik ’s avonds thuiskom en mijn dochters Jozefien (4) en Florien (2) beginnen aan mijn oren te trekken, dan weet ik dat ik nog altijd met mijn voeten in het leven sta. In april word ik opnieuw vader. Met al die nachtelijke vergaderingen ben ik al aan het oefenen voor de korte nachten (lacht).”

Raoul Hedebouw (PVDA) zei deze week: ‘Ministers die 10.000 euro per maand verdienen, beseffen niet hoe moeilijk de mensen het hebben’.

“Dan onderschat hij waar ik allemaal rondloop. Ik kom op plaatsen waar de meeste collega’s niet komen. Waar dan? Ik ga bijvoorbeeld heel graag vol-au-vent eten in de Lunch Garden. Als je daar een beetje luistert, besef je wél waar mensen mee bezig zijn.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234