Donderdag 04/03/2021

AnalyseOverlegcomité

Hopen dat vakantie ‘golfbreker’ blijkt. ‘Houd Kerstmis klein en houd corona klein’

Premier Alexander De Croo en de ministers-presidenten van de deelstaten op de persconferentie. ‘Dit zou het begin van een derde golf kunnen zijn.’ Beeld EPA
Premier Alexander De Croo en de ministers-presidenten van de deelstaten op de persconferentie. ‘Dit zou het begin van een derde golf kunnen zijn.’Beeld EPA

Ondanks de onrustwekkende evolutie van de epidemie houdt het Overlegcomité het zwaar geschut voorlopig achter de hand. Er komt geen strengere avondklok, en de scholen kunnen na nieuwjaar weer herstarten. Een betere handhaving van de al bestaande maatregelen en controles op het grensverkeer moeten het tij keren.

De situatie is zorgwekkend. “Dit zou het begin van een derde golf kunnen zijn”, waarschuwde premier Alexander De Croo (Open Vld). Hij verwees daarmee naar de recente opflakkering van het aantal nieuwe besmettingen. Toch besliste het Overlegcomité, waarin de regeringen van het land samen vergaderen, om voorlopig geen bijkomende maatregelen te nemen. Er lag een voorstel op tafel om de avondklok in Vlaanderen te vervroegen naar 22 uur, maar dat haalde het niet.

De hoop is dat de kerstvakantie een ‘golfbreker’ wordt, in de woorden van minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (sp.a). De scholen sluiten twee weken, veel mensen nemen vakantie en blijven weg van het werk. Dat kan ervoor zorgen dat de besmettingsketen vanzelf gebroken wordt – maar dat kan enkel als de maatregelen ook gerespecteerd worden.

Onder meer op het vlak van telewerk zijn er aanwijzingen dat de regels niet al te nauw gevolgd worden. Het gevolg is dat wie besmet raakt binnen zijn gezin, vervolgens collega’s aansteekt, die het virus zelf weer meenemen naar huis. “Telewerk is vandaag geen optie, maar een verplichting waar het kan”, benadrukte de premier. “We zien dat de aandacht aan het verslappen is.” De Croo kondigde daarom strikte controles aan, en strenge boetes voor bedrijven die in de fout gaan.

Een tweede grote zorg zijn de besmettingen die vanuit het buitenland ons land binnenkomen. Ook daar moeten extra controles – bijvoorbeeld op de formulieren die terugkeerders moeten invullen – soelaas bieden. Het Vlaams Parlement zette deze week het licht al op groen voor politiecontroles op de verplichte quarantaine. Iedereen die 48 uur in het buitenland verblijft, zal daarnaast gezien worden als een hoogrisicocontact. Wie niet in België woont, moet een negatief testresultaat kunnen voorleggen voor hij ons land binnen kan.

Reizen wordt weliswaar niet verboden, maar wel “ten strengste afgeraden”, aldus De Croo. Op de top van de piek was België de zwaarst getroffen regio van Europa, met dagelijks 22.000 geregistreerde besmettingen. Nu behoort België tot de beste Europese landen. Dat betekent dat bijna alle reizigers terug zullen keren uit een regio waar de epidemie harder woedt dan bij ons.

Geen strengere avondklok

Dat de avondklok in Vlaanderen niet op 22 uur werd gezet, noemde viroloog Marc Van Ranst (KU Leuven) op VTM Nieuws een “gemiste kans”. Die maatregel was opgenomen in het advies van de wetenschappelijke experts. Ook Dirk Devroey, decaan van de faculteit geneeskunde aan de VUB, toonde zich teleurgesteld. “De wetenschap toont dat de avondklok werkt.”

Bij een bron in de Vlaamse regering valt dan weer te horen dat er te weinig evidentie is dat een vervroeging van de avondklok veel verschil zou maken. “Het was snel duidelijk dat het voorstel het niet zou halen”, klinkt het. Ook het onderwijs werd onder de loep gehouden, maar een verlenging van de kerstvakantie komt er zoals verwacht niet.

Minister van Volksgezondheid Vandenbroucke had naar verluidt wel oren naar een strengere avondklok in Vlaanderen, gezien de snelle stijging van het aantal besmettingen boven de taalgrens. “Er is een reden waarom Vandenbroucke zijn uiteenzetting op de persconferentie begon met de Vlaamse cijfers”, klinkt het bij een ingewijde.

Over de andere maatregelen was er weinig discussie rond de tafel. Enkele weken geleden klonken vanuit Franstalig België nog oproepen om met kerst misschien een kleine versoepeling toe te staan, en ook de contactberoepen een doorstart te gunnen. Maar die vragen smolten de voorbije week als sneeuw voor de zon, nu blijkt dat het virus opnieuw aan een opmars bezig is.

Sombere prognoses

Over het hele land stijgt het aantal nieuwe geregistreerde besmettingen intussen met 12 procent per dag. Al moet daarbij gezegd worden dat de voorbije weken ook steeds meer tests afgenomen worden, waardoor vanzelf meer besmettingen ontdekt worden. Maar die teststrategie volstaat niet om de stijging te verklaren. Het virus heeft wel degelijk weer de wind in de zeilen. Van Ranst toonde zich dan ook ongerust dat, net zoals na Thanksgiving in de VS, de besmettingscurve na de kerstvakantie opnieuw een hoge vlucht zal nemen.

“Houd Kerstmis klein en houd corona klein”, vatte De Croo de opdracht samen. Simulaties van de UHasselt tonen dat de epidemie een stevige versnelling kan krijgen als 20 procent van de bevolking een handvol mensen uitnodigt om kerst en oudjaar te vieren. In dat geval zijn de prognoses bijzonder somber. Dan kan het land zich opmaken voor een lange winter en een lockdown die nog maandenlang kan aanhouden. Een versoepeling van de regels voor sociale contacten is dan bijzonder veraf.

Nog dit: de discussie over de verdeling van het EU-herstelfonds, die ook op de agenda van het Overlegcomité stond, is uitgesteld naar volgende week. De Europese Unie maakt 750 miljard euro vrij voor de relance na de coronacrisis. België maakt, als geheel, aanspraak op 5,15 miljard euro. Het federale niveau en de deelstaten moeten die som verdelen. Dat belooft een moeilijke discussie te worden. Vlaanderen eist minstens 3 miljard euro uit de pot. Het federale niveau wil minstens 1,5 miljard euro. Die twee eisen botsen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234