Woensdag 26/02/2020

arbeidsmarkt

'Hopeloze' werklozen niet langer verplicht op zoek naar job

Vlaams minister voor Werk Philippe Muyters (N-VA, links) en zijn Waalse collega Pierre-Yves Jeholet (MR).Beeld Photo News

Een werkloze die door zware mentale of andere problemen niet naar een job kan zoeken, krijgt binnenkort een apart statuut. Hij zal niet opgejaagd worden om te solliciteren, maar de nadruk ligt op de verbetering van het eigen welzijn.

Het aantal mensen dat langer dan twee jaar zonder job zit blijft met 100.000 erg hoog. Voor een klein aantal onder hen is de stap naar de arbeidsmarkt gewoonweg te groot geworden. Ze kampen vaak met zware persoonlijke problemen, zoals een verslaving, of hebben een psychische aandoening, zoals een depressie of autisme. Anderen zijn benadeeld door een fysieke handicap.

Nu komt er een apart statuut voor hen, zo zijn de regionale ministers van Werk gisteren overeengekomen met hun federale collega Kris Peeters (CD&V). De bedoeling is dat de mensen hun bestaande werkloosheidsuitkering behouden, maar niet langer verplicht op zoek moeten naar een job. Wel moeten ze zich in eerste plaats bezighouden met hun eigen welzijn. 

De ministers van Werk pleegden voor het eerst sinds het begin van de legislatuur uitgebreid overleg op een 'interministeriële conferentie'. Sinds MR de plaats innam van de PS in de Waalse regering loopt de verstandhouding een stuk vlotter. 

Er is nu een werkgroep tussen de verschillende niveaus opgericht die alles verder concreet moet uitwerken. Wat zijn de voorwaarden om in aanmerking te komen? En hoelang kan je in het statuut blijven zitten? Waals minister Pierre-Yves Jeholet (MR) wil het beperken tot twee jaar, wat na een evaluatie verlengbaar is. Zijn federale collega Peeters wil het meteen definitief maken. De ambitie is alleszins om het nieuwe statuut vanaf begin volgend jaar in te voeren.

Werk-zorg

Voor alle duidelijkheid: het is niet de bedoeling die mensen aan hun lot over te laten. Het zijn de gewesten die beslissen hoe de werklozen verder worden geholpen. Vlaanderen heeft niet gewacht op een definitieve regeling en start al op 1 april met het zogenoemde werk-zorgtraject, dat Vlaams minister van Werk Philippe Muyters (N-VA) samen met minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V) uitdokterde.

Terwijl de VDAB-consulent vroeger nog al te vaak los werkte van de zorgverstrekkers worden die twee nu op elkaar afgestemd. De focus ligt op welzijn, maar de werklozen kunnen worden aangezet tot kleine, eenvoudige taken, voor enkele uren per week. Ze kunnen bijvoorbeeld gaan helpen op een boerderij, gaan werken in een sociale werkplaats of elders, maar dan wel met intense begeleiding. 

Iemand die bijvoorbeeld een depressie aan het overwinnen is, blijft zo in contact met de arbeidsmarkt. Als er beterschap is op persoonlijk vlak, kan een nieuwe stap richting 'een echte job' volgen, eventueel eerst via sociale tewerkstelling. Voor anderen ligt daar het eindpunt. Voor elke werkloze wordt een individueel traject uitgetekend. 

Misbruiken

De doelgroep is niet gigantisch. Muyters schat dat er 1.000 à 1.200 mensen in het nieuwe Vlaamse traject zullen stappen. Peeters heeft het over een 3.000-tal in heel België. Vaak zijn het mensen die tussen twee stoelen vallen. Eenvoudig gesteld: ze zijn niet voldoende ziek voor een ziekte-uitkering, maar onvoldoende in staat een echte job aan te kunnen. Het zijn die gevallen waarbij de zoektocht naar een job haast hopeloos is geworden.

Een groot deel onder hen heeft ook nog nooit een echte job uitgeoefend, net vanwege hun aandoening. Ze ontvangen in dat geval vaak een inschakelingsuitkering, de vroegere wachtuitkering. Door de verstrenging van de werkloosheidsregels door de regering Michel, dreigden ze hun steun te verliezen. Peeters voorzag voor hen een tijdelijke uitzondering. Hij wil met het nieuwe statuut een definitieve oplossing te voorzien.

"Dit is een positieve maatregel, al moet je opletten voor misbruiken", evalueert professor arbeidsmarktbeleid Bart Cockx (UGent) ."Maar dat kan je voorkomen door het statuut na twee jaar te evalueren. Een werkloosheiduitkering geef je aan mensen die naar een job zoeken. In deze gevallen is werk zoeken niet de meest zinvolle stap, hen moet de VDAB niet lastigvallen met vragen die er weinig toe doen." 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234