Zondag 15/09/2019

Publipart-affaire

Hoger loon voor lokale politici kan misbruik voorkomen, denken experts

Johan Ackaert, professor lokale politiek aan de UHasselt: 'Schepenen en burgemeesters in kleine gemeenten kunnen vandaag niet leven van hun politieke inkomsten.' Beeld bob moors

Geef lokale politici een beter loon en schaf de extra vergoedingen in raden van bestuur af. Volgens specialisten kan dit een piste zijn om misbruiken bij intercommunales te voorkomen. 

Meer loon kan leiden tot minder misbruik. Dat is, kort door de bocht, wat Johan Ackaert, professor lokale politiek aan de UHasselt, poneert. Naar aanleiding van de Publipart-affaire in Gent is het debat volop losgebarsten over hoeveel politici mogen opstrijken in raden van bestuur bij intercommunales en aanverwanten.

Hij wil de discussie zonder taboes aangaan. "Als je het hebt over die bijverdiensten, dan moet je het ook hebben over de verloning van schepenen en burgemeesters in kleine gemeenten", zegt hij. Een schepen van een gemeente met 5.000 inwoners krijgt bijvoorbeeld 24.000 euro bruto per jaar, een burgemeester iets meer dan 40.000 euro.

"Die mensen kunnen vandaag niet leven van hun politieke inkomsten", zegt Ackaert. "Als je wilt dat zij hun werk ernstig nemen, dan moeten ze daar ook beter voor vergoed worden."

Zitpenningen schrappen

In ruil voor een hoger loon kunnen de zitpenningen op raden van bestuur geschrapt worden. Burgemeesters en schepenen zitten in de intercommunales om hun gemeente te vertegenwoordigen. Je zou kunnen zeggen dat het 'part of the job' is. Tegelijk verdwijnt de verleiding om postjes uit te delen en zo lokale politici financiële cadeaus te doen.

Frank Van Massenhoven, topambtenaar bij de FOD Sociale Zekerheid en jarenlang kabinetschef bij toenmalig Gents burgemeester Frank Beke, wil zelfs nog een stap verder gaan. "Laat de gemeenten fuseren en je slaat twee vliegen in één klap. Door de schaalgrootte vergroot je de draagkracht van de gemeentes en maak je een aantal intercommunales overbodig. Bovendien zullen burgemeesters en schepenen meer verdienen omdat ze verantwoordelijk zijn voor meer inwoners."

Tot 2001 lagen de weddes van de burgemeesters en schepenen nog gevoelig lager. Een aantal lokale mandatarissen vond het toen gerechtvaardigd om via raden van bestuur hun inkomen op te krikken. De hogere lonen hebben alle misbruiken er echter niet uit gekregen. 

Bij N-VA vinden ze het geen goed signaal om op nu de lonen weer op te trekken. Wel zijn de Vlaams-nationalisten al langer voorstander van een efficiëntere samenwerking tussen gemeenten. Bij Open Vld en CD&V gooien willen ze nog niet op dit voorstel reageren.

Transparanter

Vanuit de oppositie is er meer enthousiasme. "Dit is echt verdedigbaar: één vergoeding die telt voor één job en al zijn afgeleiden", zegt Björn Rzoska van Groen. "Door schaalvergroting kunnen we bovendien verrommeling aan de onderkant tegengaan. Zo maak je alles transparanter." Ook sp.a'er Bruno Tobback toont zich voorstander.

Voor de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) kan het beperken van de zitpenningen wel degelijk een remedie zijn tegen misbruiken. "Het is een van de elementen die we moeten onderzoeken", zegt directeur Jan Leroy.

Maar een schaalvergroting is niet zaligmakend. "Nu al zien we dat vooral grote steden in die intercommunales zitten. Kijk naar Antwerpen en Gent", zegt hij. "Bovendien past bij elke taak een ander samenwerkingsverband. Water, afval of energie: dat kun je onmogelijk allemaal op hetzelfde niveau regelen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234