Donderdag 11/08/2022

AnalyseKind en Gezin

Hoelang kan topvrouw Kind en Gezin nog aanblijven na vernietigende audit?

Kind en Gezin-topvrouw Katrien Verhegge. Beeld ID / Bart Dewaele
Kind en Gezin-topvrouw Katrien Verhegge.Beeld ID / Bart Dewaele

De audit die ex-minister Wouter Beke (CD&V) bestelde na het drama in kinderopvang ‘t Sloeberhuisje is vernietigend voor Kind en Gezin. De lijst met tekortkomingen is zo lang dat de vraag rijst of topvrouw Katrien Verhegge nog kan blijven zitten.

Jeroen Bossaert

Toen eind februari een baby stierf in een kinderopvang in het Gentse waarover al jaren ernstige klachten waren, probeerde de Vlaamse overheid de verantwoordelijkheid op alle mogelijke manieren van zich af te schuiven. Het heette dat Kind en Gezin - de dienst die crèches in Vlaanderen opvolgt - ‘t Sloeberhuisje zeer intensief had opgevolgd en Katrien Verhegge - de leidend ambtenaar van het overkoepelende departement Opgroeien - verklaarde in ‘De zevende dag’ dat zij alles in haar macht had gedaan om het drama te voorkomen. De audit die vandaag naar boven komt, werpt een nieuw licht op die uitspraken.

Meteen na het drama belde toenmalig Minister van Welzijn Wouter Beke (CD&V) naar Audit Vlaanderen met de vraag of zij bij Opgroeien onmiddellijk alle procedures rond handhaving in de kinderopvang konden doorlichten. Die oefening is ondertussen afgerond en het eindrapport is vernietigend. De volledige audit is meer dan veertig bladzijden lang en schetst een beeld van een dienst die vierkant draait.

Puzzelen

Zo stelt Audit Vlaanderen vast dat de procedure voor klachten en meldingen over crèches en onthaalouders erg onduidelijk is. Er worden intern verschillende definities gehanteerd en klachten komen via zoveel verschillende wegen binnen, dat niemand het overzicht heeft. Dat was ook al naar voor gekomen in de onderzoekscommissie in het Vlaams parlement en in artikels in Het Laatste Nieuws. Zo bleek dat er over ‘t Sloeberhuisje enkele maanden voor het drama al liefst 17 klachten en 31 meldingen waren binnen gekomen. Op die informatie had Kind en Gezin eind februari echter geen zicht. Pas toen enkele ouders met kindjes in ‘t Sloeberhuisje Het Laatste Nieuws contacteerden en beweerden dat ze zelf geteld hadden en aan “minstens 30 klachten” kwamen, ging Kind en Gezin op zoek naar die info. Het kostte hen een volledige dag om de puzzel te leggen. Ook Audit Vlaanderen stelde vast dat de klachtenprocedure een rommeltje is.

Kinderdagverblijf ‘t Sloeberhuisje waar een baby overleed, ondanks de vele meldingen van wantoestanden aan Kind en Gezin. Beeld BELGA
Kinderdagverblijf ‘t Sloeberhuisje waar een baby overleed, ondanks de vele meldingen van wantoestanden aan Kind en Gezin.Beeld BELGA

Het IT-systeem waarmee de ambtenaren dossiers moeten verwerken en opvolgen blijkt dan weer hopeloos verouderd en onhandig in gebruik. De auditeurs stelden bovendien vast dat er parallelle systemen worden gebruikt waardoor het risico op informatieverlies groot is. Topvrouw Verhegge gaf in de onderzoekscommissie al toe dat er wat schortte met de IT. Ze gebruikte het als excuus voor de gebrekkige opvolging van probleemcrèches, maar werd enkele dagen later door ex-minister Beke vol in de wind gezet. Volgens hem had Verhegge nooit met één woord gerept over de IT-problemen. “Had ze mij verwittigd, dan hadden we daar iets aan proberen te doen.”

Ook het personeel op de dienst die de crèches moet opvolgen zit al jaren op haar tandvlees. Audit Vlaanderen spreekt over “onvoldoende opleiding en opbouw van expertise” binnen Opgroeien, gebrek aan leiding en een te grote individuele verantwoordelijkheid voor ambtenaren. In de onderzoekscommissie bleek al dat iedere ambtenaar 220 voorzieningen moet opvolgen en dat het ziekteverzuim rond 13 procent draait, dat is bijna drie keer zoveel als het landelijke gemiddelde. Ook daarover beweerde Beke weinig of geen signalen te hebben gekregen van Verhegge.

Exit Verhegge?

Audit Vlaanderen stelde verder nog vast dat er te weinig overleg is tussen Zorginspectie en Opgroeien, dat er onvoldoende ingezet wordt op sensibilisering van crèche-uitbaters en onthaalouders en dat er te weinig expertise is om financiële problemen te detecteren. Nochtans zijn dergelijke problemen vaak een teken dat uitbaters worstelen met hun crèche. De lijst met tekortkomingen gaat zo breed en omvat zoveel aspecten van het beleid, dat de vraag rijst of Verhegge nog kan aanblijven als administrateur-generaal van Opgroeien.

De vraag rijst nu of Verhegge wel kan aanblijven als topvrouw van Kind en Gezin. Beeld BELGA
De vraag rijst nu of Verhegge wel kan aanblijven als topvrouw van Kind en Gezin.Beeld BELGA

Verhegge zit al sinds 2007 aan de top van het departement en heeft dus geen voorganger waar ze naar kan wijzen. Voor ze de bazin van Kind en Gezin werd, was ze aan de slag op het kabinet van toenmalig minister van Welzijn Steven Vanackere (CD&V). Maar CD&V lijkt haar ondertussen de rug te hebben toegekeerd. In de onderzoekscommissie was parlementslid Katrien Schryvers bijzonder hard voor Verhegge en ook Beke richtte zijn pijlen op haar. Ook bij andere partijen - oppositie én meerderheid - klinkt kritiek. “Ze verloor de voorbije maanden alle geloofwaardigheid”, zegt een parlementslid uit de meerderheid.

Minister Crevits fietst voorlopig rond vragen over Verhegges toekomst heen. “Volgende week komt de onderzoekscommissie met haar aanbevelingen, die zijn voor ons ook belangrijk. Verder is het vooral van belang om op korte termijn een plan te hebben waarmee we tekortkomingen kunnen wegwerken. Er is werk aan de winkel en de uitdagingen zijn niet min.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234