Vrijdag 07/08/2020

Werk

Hoe werkt u in 2020?

Beeld Nina Vandeweghe

De regering heeft een rist beleidsmaatregelen aangekondigd die een directe impact hebben op uw loopbaan. Een complexe puzzel die heel wat vragen oproept: moet ik nu plots 45 uur per week werken, kan ik nog wel een tankkaart krijgen, ga ik minder verdienen en wat als ik langdurig ziek ben? Tijd voor een eerste stand van zaken. 

1. Hoeveel uren moet ik werken?

De norm blijft de 38 urenweek.

Als uw werkgever u flexibeler wil laten werken, moet hij daarvoor nog altijd groen licht krijgen van de vakbonden. Dat is onderdeel van de zogeheten wet 'werkbaar werk'. In onderling akkoord tussen werkgevers en werknemers kunnen de werknemers voortaan wel soepel, bijkomend en op vrijwillige basis 100 overuren presteren.

Werknemers moeten wel vijf dagen op voorhand van hun werkgever weten hoe hun uurrooster eruit zal zien. Er kan in dat tijdelijke systeem tot maximum 45 uur per week worden gewerkt.

Deeltijds werken wordt ook wat eenvoudiger. Voor de werkgevers, want de verplichting om alle uurroosters in het arbeidsreglement op te nemen verdwijnt. Maar ook voor de werknemers, want zij kunnen op hun vraag wijzigingen laten aanbrengen aan hun uurrooster, zonder 'overloon'.

Ook de regeling voor regelmatig thuiswerken wordt bijgestuurd. Met als doel om dat thuiswerken makkelijker te maken.

2. Hoeveel zal ik verdienen?

Het beleid van loonmatiging blijft aangehouden.

De loonkostenhandicap sinds 1996 met onze buurlanden is - dankzij de loonmatiging - grotendeels weggewerkt. Maar de regering wil nu ook werk maken van de historische loonhandicap (van 10 tot 20 procent) die vóór 1996 werd opgebouwd.

Dat zal u vooral merken aan uw brutoloon, dat in toom moet worden gehouden. Werkgevers die de teugels zouden laten vieren, krijgen een boete. Maar door de hervormingen en de taxshift zal uw nettoloon er wel op vooruitgaan. Hoeveel hangt af van uw persoonlijke situatie, cao en sector.

Er komt ook geen indexsprong, waardoor uw loon mee blijft stijgen met de levensduurte.

Het blijft het voorrecht van de sociale partners om in de Groep van Tien de marge vast te leggen waarmee een loon mag stijgen. Maar voor hun overeenkomst zullen ze dus voortaan wel rekening dienen te houden met die loonkostenhandicap van 1996.

Wie jonger is dan 21 jaar zou sneller aan een job moeten kunnen geraken door de zogeheten startersjobs. Bedoeling is om vooral laaggeschoolden zo een eerste werkervaring op te laten doen. Het kost de werkgever minder aan brutoloon, terwijl er netto geen verschil mag zijn voor de jongere.

3. Welk werk ga ik moeten doen?

De arbeidsmarkt lijkt door de digitalisering aan een ingrijpende verandering toe. Echter, het aantal vacatures is hoog en de lijst met knelpuntberoepen in ons land lang.

Die ranglijst wordt zonder verrassing opnieuw gedomineerd door de technische beroepen en geschoolde arbeiders. Deze laatste categorie staat op nummer één, op de voet gevolgd door de chauffeurs en technici (onderhoud, productie). Andere schaarse profielen zijn de administratieve medewerkers, commerciële profielen en salesmanagers.

De vergrijzing laat zich nog meer voelen, want zowel artsen als niet-verplegende zorgverleners en verplegend personeel worden dringend gezocht. Uiteraard blijven ook de IT-profielen heel gegeerd onder druk van de niet aflatende digitalisering en technologische evolutie.

De groep van ongeschoolde arbeiders sluit ten slotte de top tien af. De arbeidsmarkt blijft met andere woorden voor een brede laag van de bevolking toegankelijk.

4. Zal ik 's nachts moeten werken?

De huidige beperkingen op nachtarbeid zullen minder strak worden. En dat is een goede zaak, zeker voor de laaggeschoolden die vandaag moeilijk een job vinden. Het groeiende segment van de zogeheten e-commercebedrijven zullen voortaan 's nachts kunnen werken zonder het fiat van de vakbonden.

Momenteel kunnen ze dat niet of bijzonder moeilijk. En daar profiteren vooral onze buurlanden van. Het is heus geen toeval dat uw pakjes aan huis vooral geleverd worden door spelers zoals Bol.com en Coolblue én dat zij hun distributiecentra vlak over de Belgische grens hebben geplaatst. In de afgelopen jaren gingen zo volgens handelsfederatie Comeos al meer dan 35.000 Belgische jobs verloren.

De e-commercetrein blijft voortrazen, maar voortaan zal hij ook kunnen stoppen in een Belgisch station. Als we uitgaan van de cijfers over jobcreatie bij onze Nederlandse buren, mogen we aannemen dat deze beslissing in de komende drie jaar 5.000 nieuwe banen kan opleveren in de Belgische logistieke sector.

De regeling voor thuiswerken wordt bijgestuurd, met als doel om dat thuiswerken makkelijker te maken.Beeld ANP XTRA

5. Krijg ik nog een bedrijfswagen?

De regering wil het woon-werkverkeer duurzamer maken. De klassieke bedrijfswagen zal als norm niet meer gepromoot worden. Er is sprake van een mobiliteitsbudget, maar hoe dat er precies zal uitzien, is nog niet duidelijk. Verwacht wordt dat er binnenkort een pakket aan maatregelen komt waardoor werknemers met een bedrijfswagen die eventueel kunnen inruilen voor het openbaar vervoer, de mogelijkheid om deels thuis te werken of te carpoolen.

Bedrijven die werknemers een tankkaart geven, betalen jaarlijks tot 250 euro meer per kaart. De kans dat die doorgerekend wordt aan de werknemer is niet onbestaand. Al is ook dit nog geen uitgeklaarde zaak.

6. Wat als ik zwanger ben?

Zwangere vrouwen in risicojobs moeten langer aan de slag kunnen blijven, in een andere functie in hun bedrijf. Vrouwen die bijvoorbeeld in contact komen met chemische stoffen, mogen vanaf hun zwangerschap thuis blijven om hun kind niet in gevaar te brengen. Ook sociaal werkers die mogelijk in contact komen met fysiek geweld, vallen onder die risicogroep. Maar nu worden te veel vrouwen te makkelijk thuisgezet, sommigen ook vaak tegen hun zin. Nu zal de werkgever eerst moeten kijken of er geen aangepast werk mogelijk is. Als stok achter de deur zal de werkgever 10 procent van de uitkering moeten betalen indien hij geen vervangjob ter beschikking stelt aan de zwangere vrouw.

7. Wat als ik langdurig ziek ben?

Over de zogenaamde responsabilisering van langdurig zieken is er nog geen duidelijk akkoord bereikt. Bedrijven met buitengewoon veel zieken, artsen die te snel ziekteverlof voorschrijven en werknemers die weigeren opnieuw aan de slag te gaan, kijken vermoedelijk tegen een sanctie aan.

Het wordt wel makkelijker gemaakt om na een langdurige ziekte stilletjesaan weer aan de slag gaan. Wie nu weer één dag per week begint te werken, zal niet langer een deel van zijn uitkering verliezen. Daarna daalt de ziekte-uitkering volgens het aantal uren dat je terug werkt.

8. Wat als ik werkzoekende ben?

De activering van werkzoekenden blijft onverminderd. En er wordt ook bespaard op de welvaartsenveloppe voor uitkeringen. Die enveloppe is een vastgelegd budget dat de regering ter beschikking stelt voor de verhoging van de laagste pensioenen en uitkeringen, zodat deze mee evolueren met de levensduurte. Beide maatregelen nopen ertoe dat wie werkzoekende is, zo snel mogelijk actief wordt op de arbeidsmarkt.

Dat is in het voordeel van die werkzoekende zelf ook, want ook voor de pensioenopbouw is werken voortaan belangrijker dan niet werken.

Nu tellen de jaren van inactiviteit (vaak) volwaardig mee bij de berekening van het pensioen. Dat zal nu dus veranderen: wie langer dan een jaar werkloos is, zal terugvallen op een lager bedrag voor die periode. Op die manier wil de regering enkel belonen wie effectief aan de slag is en wie langer werkt.

Belangrijk is wel dat dit niet geldt voor periodes van zwangerschaps- en ouderschapsverlof. Ook langdurig zieken blijven buiten schot bij die pensioenberekening.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234