Vrijdag 20/09/2019

Waalse formatie

Hoe de post van Waals minister-president straks de federale gesprekken zal beïnvloeden

Jean-Marc Nollet (Ecolo), Elio Di Rupo (PS) en Willy Borsus (MR). Beeld Tim Dirven

Nu de Franstalige regeerakkoorden voorgesteld zijn door PS, MR en Ecolo, kijkt iedereen naar PS-voorzitter Elio Di Rupo. Hij is de gedoodverfde nieuwe minister-president, maar welke impact heeft dat op de federale regeringsvorming?

PS, Ecolo en MR vallen in elkaars armen. Nu komt de vraag op tafel hoe de ministersploeg eruit zal zien en wie ze gaat leiden. De ogen zijn gericht op één man: PS-voorzitter Elio Di Rupo. Iedereen verwacht dat hij Waals minister-president zal worden. 

De logica is niet ver te zoeken. Als Waals formateur leidde hij de onderhandelingen en kent hij het regeerakkoord door en door. Hij weet perfect waar de gevoeligheden van zijn coalitiepartners liggen. De sleutels van het Elysette, de ambtswoning van de ‘MP’ in Namen, liggen in zijn handen. Als hij het wil, neemt hij zo zijn intrek.

Maar koesterde hij niet lang de ambitie om opnieuw premier te worden? Alles wijst erop dat hij daar mentaal afscheid van heeft genomen. “Als hij tot een federale regering zou toetreden, was het enkel om eerste minister te worden”, zegt Jean Faniel, algemeen directeur bij het politieke onderzoeksinstituut CRISP. Als ex-premier is het niet evident om in een andere ploeg de tweede viool te gaan spelen. 

“Alleen, hij heeft aangevoeld dat die rol op het allerhoogste niveau niet meer voor hem is weggelegd”, analyseert Faniel. Mocht er een paars-gele regering komen, dan zou zijn gooi naar de Zestien meteen afgeblokt worden door de N-VA. De Vlaams-nationalisten hebben Di Rupo jarenlang vurig bekampt. Maar ook bij een alternatieve paars-groene coalitie zal hij allicht niet aanvaard worden als premier door Open Vld of CD&V. “Hij lokt in Vlaanderen te veel gecrispeerde reacties op”, zegt Faniel. 

Overdracht van de macht

Dan nog zou hij ervoor kunnen kiezen om de lakens te blijven uitdelen vanaf de voorzittersstoel, en niet vanuit het Elysette. Zit daar niet de echte macht? Die positie lijkt te zijn weggelegd voor Paul Magnette. De twee sloten al voor de verkiezingen een gentlemen’s agreement: Di Rupo zou de partij blijven leiden tot na de regeringsonderhandelingen, daarna kon Magnette de fakkel overnemen. Di Rupo versperde tot nu toe altijd de weg voor zijn dauphin, maar dat bleek niet houdbaar. Di Rupo, die afgelopen zomer 68 is geworden en al twintig jaar voorzitter is, krijgt ook intern steeds meer kritiek. Vijf jaar als minister-president, waar hij heer en meester is, dat kan tellen als afscheidsronde van een rijke politieke carrière.

Beeld Bas Bogaerts

De vraag is alleen wanneer die machtswissel tussen Magnette en Di Rupo zou plaatsvinden: voor of na de federale regeringsonderhandelingen? Di Rupo heeft altijd gezegd dat hij ook daar de touwtjes in handen wil houden. Zijn partij heeft bovendien een motie in die zin goedgekeurd. Maar kan hij die onderhandelingen combineren met het minister-presidentschap? 

Twee scenario’s deden de voorbije dagen de ronde: ofwel laat hij zich tijdelijk vervangen in het Elysette om federaal de forcing te voeren, ofwel trekt hij zich terug aan de Maas en komt Magnette onderhandelen. Di Rupo’s entourage sloot de eerste optie formeel uit, maar wijst erop dat de man uit Bergen wel tonnen ervaring heeft op het federale niveau. Komt hij in andere constellatie alsnog aan tafel?

Wie straks voor de PS federaal onderhandelt, is niet zonder belang. Want hoewel de N-VA Di Rupo altijd bekampte, zien de Vlaams-nationalisten hem als een man met wie zaken te doen valt. Magnette is veel meer een hardliner. Zijn socio-economische koers kleurt donkerrood en van communautaire avonturen wil hij helemaal niet weten. Di Rupo van zijn kant liet op de persconferentie waar het Waalse regeerakkoord werd voorgesteld, weten dat hij gesprekken met de N-VA niet uitsluit.

Toch is het nog geen uitgemaakte zaak wat Di Rupo uiteindelijk zal beslissen. Hij houdt zelf de kaarten stevig tegen de borst gedrukt. “Hij speelt graag de mystery man”, zegt Faniel. “Hij houdt er niet van dat andere zijn toekomst voorspellen. En het is ook altijd opletten: hij staat erom bekend dat hij op elk moment kan verrassen.”

PS-voorzitter Elio Di Rupo eind juni, in Namen. Beeld BELGA
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234