Vrijdag 20/09/2019

Politiek

Hoe de kilometerheffing de Brusselse regering meteen onder hoogspanning zet

De persvoorstelling van de Brusselse regering. Beeld Tim Dirven

De kilometerheffing zet de Brusselse regering al meteen onder hoogspanning. De groenen willen vooruit, maar de andere partijen staan op de rem. Bij de liberalen mag Brussels kopstuk Sven Gatz (Open Vld) het weer uitleggen.

Dinsdagavond liep er op de gsm van Brussels minister van Financiën Sven Gatz (Open Vld) een bericht binnen van zijn collega Elke Van den Brandt (Groen). Daarin liet ze weten dat ze een aantal persvragen had beantwoord over haar plannen voor een kilometerheffing. De kans was reëel dat daarover iets in de media zou verschijnen, klonk het.

Lees nu

Het standpunt van hoofdredacteur Bart Eeckhout: ‘Een gewestelijke stadstol kan wel degelijk een goed idee zijn’

Op dat moment wist Van den Brandt al dat het nieuws wellicht op de voorpagina’s van De Tijd en L’Echo zou staan. Eerder op de dag had ze details over de kilometerheffing gegeven in een interview dat zaterdag zou verschijnen. Maar toen de redacties hoorden dat nieuwssite Bruzz een gelijkaardig verhaal zou publiceren, besloten ze een deel toch al vroeger te lossen.

“We wisten meteen dat dit groot zou worden”, vertelt een van de Brusselse groenen, die dinsdagavond hun communicatieve bazooka in gereedheid brachten. “Als je aan de tarieven van mobiliteit raakt, krijg je altijd tegenstand. Maar voor ons voelt dat zeker niet aan als een probleem. Het begin van de legislatuur is net de ideale timing om lastige beslissingen door te duwen.”

Iets moeilijker ligt de situatie voor Sven Gatz, die in juli tegen de wil van zijn partijtop instemde met het Brusselse regeerakkoord en in zee ging met een overwegend linkse coalitie, zònder zusterpartij MR. Toen hadden veel Open Vld’ers al kritiek op het ‘te linkse’ regeerakkoord. Een akkoord dat Gatz bovendien doordrukte op een partijcongres zonder de tekst ervan uit te delen aan zijn partijgenoten.

Beeld Tim Dirven

Linkse en rechtse liberalen

Dat de groenen nu die tekst aangrijpen als breekijzer om een kilometerheffing door te duwen, is dan ook vervelend. Volgens Gatz bepaalt het regeerakkoord dat Brussel eerst overleg zal plegen met Vlaanderen en Wallonië over een slimme kilometerheffing. “Zolang de Vlaamse en de Waalse regering niet gevormd zijn en dat overleg niet heeft plaatsgevonden, is elke verklaring dus voorbarig.”

Maar verderop in het akkoord staat nog een tweede paragraaf, die als volgt luidt: “De huidige verkeersbelasting zal worden herzien (…). Deze nieuwe regeling zal van toepassing zijn op alle voertuigen die in Brussel aan het verkeer deelnemen en zal aangepast worden aan het gebruik om de verkeersopstoppingen, met name tijdens de spitsuren, te vermijden.”

Volgens Van den Brandt maakt de paragraaf duidelijk dat Brussel niet hoeft te wachten op Vlaanderen of Wallonië om een kilometerheffing door te voeren. “Wij veronderstellen dat de andere partijen het daar nog altijd mee eens zijn”, klink het op haar kabinet. Maar andere coalitiepartners noemen dat een voluntaristische interpretatie van de tekst.

Brussels Groen-kopstuk Elke Van den Brandt (m.) Beeld BELGA

De liberalen zien een kilometerheffing niet zitten, op welk niveau dan ook. “Ze staat in ieder geval niet in onze onderhandelingstekst”, zegt een Vlaams onderhandelaar. Volgens die onderhandelaar bewijst dit conflict hoe de vorming van de Brusselse regering “haast- en plakwerk is geweest”. De liberalen laten Gatz sudderen. De koppige Brusselaar moet zelf maar zien hoe hij dit kan bijsturen.

Afgelopen weekend zei Kortrijks burgemeester Vincent Van Quickenborne al dat Open Vld weer rechtser moet worden. Veel liberalen zijn ervan overtuigd dat Open Vld moet teruggrijpen naar de donkerblauwe recepten. Meewerken aan een kilometerheffing staat daar haaks op. Zeker nu de Vlaamse onderhandelingspartners CD&V en N-VA, de werkgevers en de autolobby het plan van Van den Brandt afschieten.

Opgejaagd

De Brusselse regeringspartij DéFI hoopt dat de kilometerheffing er nog deze legislatuur kan komen, maar wel in overleg met de andere gewesten. “We moeten de Vlaamse en Waalse onderhandelaars de tijd geven om eerst een regering te vormen”, zegt Brussels fractieleider Emmanuel De Bock. Volgens hem moeten alle gewesten hun verantwoordelijkheid nemen om de files aan te pakken.

Bij coalitiepartner PS zijn de stemmen sterk verdeeld. André Flahaut, minister in de Franse Gemeenschapsregering op, ventileert op Twitter zijn ongenoegen: “Stel je voor dat de Waals-Brabantse pendelaars en heel Wallonië de Brusselse kilometerheffing zonder meer zouden aanvaarden… dat is naïviteit of misprijzen.” 

De socialisten worden op links opgejaagd door de PVDA-PTB, die de kilometerheffing een “oneerlijke en inefficiënte belasting” noemt. Dat verklaart misschien waarom PS-staatssecretaris Nawal Ben Hamou en sp.a-staatssecretaris Pascal Smet zich gedeisd houden. Achter de schermen staan de socialisten wel op de rem. Een aanpassing van de verkeersfiscaliteit betekent daarom niet een kilometerheffing, klinkt het. Eerst moet er worden overlegd met de andere gewesten.

Minister-president Rudi Vervoort (PS) probeert intussen de brand in zijn regering te blussen. Brussel moet deze legislatuur sowieso werk maken van een ecofiscaliteit, vindt hij. “Het lijdt geen twijfel dat elk lid van de regering zich in deze dynamiek inschrijft.” Maar volgens de PS’er moeten alle regeringsleden eerst de tijd nemen om zich “in te werken in hun bevoegdheden” voordat ze daarover uitspraken doen. Een berisping van de kersverse groene minister.

Zo lijkt de kilometerheffing plots toch nog wat verder weg dan de groenen hadden gehoopt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234