Donderdag 17/10/2019

Portret Brigitte Macron

Hoe de invloed van Brigitte Macron op haar man elke dag groeit

Beeld RV

In Frankrijk groeit de invloed van Brigitte Macron op haar man met de dag. De ­première dame van Frankrijk is ‘Madame la Présidente’ geworden, al zijn de adviseurs van de president en lang niet alle Fransen daar opgezet mee.

Het kon een éénkolommertje geweest zijn. In het Zuid-Franse Valence en de Parijse voorstad Clichy-sous-Bois openen twee nieuwe scholen voor 25- tot 30-jarige werklozen zonder diploma. Toch was het vorige week voorpaginanieuws, want niemand minder dan Brigitte Macron richtte beide scholen op, met sponsorgeld van luxeketen LVMH. Ze is ook van plan om in dit Institut des vocations pour l’emploi een tot twee cursussen per maand te geven. Tot vier jaar geleden stond ze zelf nog dagelijks voor de klas, waar ze in 1994 als docente Frans, Latijn en theater de toen 17-­jarige Emmanuel Macron leerde kennen.

Intussen al 66 jaar, en 24 jaar ouder dan haar echtgenoot, gooit Brigitte – geboren als Brigitte Trogneux en moeder van drie volwassen kinderen uit een vorig huwelijk – steeds hogere ogen. Terwijl haar man de wind van voren kreeg voor zijn aanvankelijke besluiteloosheid tijdens het gele-hesjesprotest, raakte zij bij de publieke opinie een gevoelige snaar door al op 15 januari te pleiten voor verzoening.

Discreet

“Ik denk dat we met elkaar moeten praten, ons met elkaar verzoenen, want we hebben alles samen te doen, daar ben ik van overtuigd”, zei ze toen tijdens een bezoek aan de noordoostelijke gemeente Bar-le-Duc. “We hebben in Frankrijk een ongelooflijke cultuur en menselijkheid, die ons ook in staat stelt om genereus te zijn voor de andere.” Daar voegde ze aan toe: “Ik reis veel. En iedere keer als ik thuiskom, zeg ik: het geluk ligt daar waar ik ben.”

Sindsdien organiseerde ze vele ontmoetingen met gewone Fransen. Ze selecteert de burgers met wie ze praat vooral op basis van brieven die mensen uit het verenigingsleven haar sturen. “De Fransen zijn blij me te zien”, zei ze aan weekblad Le Point. “Dat krijg ik elke dag te horen, en stel ik ook proefondervindelijk vast.”

Toch is ze niet van plan om bewust zelf het voetlicht te zoeken, wel integendeel. “Ik hou er niet zo van om in de belangstelling te staan, maar ik breng wel veel tijd door met de mensen die me willen ontmoeten. Het is discreter, ik hou van zulke gesprekken.”

Brigitte en Emmanuel Macron. Haar invloed ergert het kliekje politieke adviseurs dat de president meebracht uit zijn beweging La République en marche! Beeld EPA

Toeval of niet: meteen na haar eerste publieke verklaring over de gele hesjes kondigde president Emmanuel Macron zijn Grand Débat National aan, een webforum waar de Fransen hun grieven konden uiten.

Brigitte stak sindsdien niet onder stoelen of banken dat ze ook haar ervaringen doorspeelt aan haar man in het Élysée. “Ik kan beter vatten wat er gebeurt en daarover praten met de president. Ik zeg hem wat ik ervan denk, maar dat is mijn mening. Het is ingewikkeld, want ik ben niet de verkozene. Dat is hij, maar als ik hem kan helpen, dan doe ik dat ook, door mensen te ontmoeten. Ik wil kunnen begrijpen wat wij niet begrijpen.”

Tegenstand van de ‘Mormonen’

Haar wij-vorm stoot critici tegen de borst, niet het minst het kliekje politieke adviseurs dat de president meebracht uit zijn beweging La République en marche! Deze dertigers, die campagne voerden voor politieke vernieuwing en transparantie, kunnen haar inmenging vanuit de slaapkamer moeilijk verkroppen. “’s Nachts dromen ze ervan om haar te doen verdwijnen”, omschreef Le Figaro onlangs nog de geruchtenmolen vol complotten uit de wandelgangen van het Élysée.

Toch krijgen deze ‘Mormonen’, zoals ze in Parijs genoemd worden, geen speld tussen de president en zijn vrouw. Integendeel. Recent stapten al enkelen van hen op, zoals speechschrijver en communicatiedirecteur Sylvain Fort en adviseurs Stéphane Séjourné en Ismaël Emelien, een medeoprichter van En marche!

Volgens het recente, ongeautoriseerde biografische boek met de veelzeggende titel Madame la Présidente van Ava Djamshidi en Nathalie Schuck van de krant Le Parisien is Brigitte na zeventien jaar relatie, waarvan elf jaar als gehuwden, het enige ‘anker, kompas en uitkijk’ van de president.

‘La vieille’

Wie hun voorgeschiedenis kent is niet verwonderd. Brigitte offerde alles voor hem op. In een nieuw boek, Il venait d’avoir dix-sept ans, deze week verschenen, legt journaliste Sylvie Bommel uit hoe haar eerste huwelijk met bankier André-Louis Auzière uit de provinciale petite bourgeoisie in Amiens op de klippen liep door saaiheid. “Tijdens diners sprak zij altijd. Auzière was zoals plat water naast haar, zij zéér bruisend.”

Met Macron vond ze daarentegen meteen de diepere band waar ze al haar hele leven naar op zoek was. Ze leerde hem kennen als de leerling die in 1994 bij haar een werkje indiende met citaten van maar liefst 32 auteurs, onder meer, op de eerste pagina, van Flaubert uit Madame Bovary – de lievelingsroman van Brigitte. Hun gedeelde liefde voor literatuur bracht hen samen. Het lokale schandaal over hun leeftijdsverschil veranderde daar niets aan.

Eigenlijk kozen de Fransen zonder te beseffen voor een duo als president want, zo schrijven Djamshidi en Schuck, samen blijven ze nog altijd een beetje ‘de naïeve minnaars’ van toen hij haar leerde kennen in Amiens, al zijn ze intussen ook ‘onverbiddelijke teamgenoten tot aan de vero­vering van de macht, en blijven ze roestvrij voor aanvallen’.

Als politieke tegenstanders van haar man haar denigrerend la vieille – het oudje – noemen, reageert Brigitte met een kwinkslag. Dan wijst ze op de grijze haren die haar man al krijgt. “Ik zie er een voordeel in, hij wordt sneller oud dan verwacht. Hij is me aan het inhalen.”

Souffleur

Voor de president hangen er wel risico’s vast aan haar groeiende invloed. Dat ze hem gaat domineren, bijvoorbeeld, zowel in het dagelijks beleid als in de pers – denk maar aan de foto’s van hun bezoek aan de uitgebrande Notre-Dame, waar haar ontroering en empathie oprechter leken dan die van de president. Volgens Djamshidi weegt ze nu al beslissend door want, zo vertelde de journaliste aan France 24, Brigitte is diegene die “als laatste de balans kan doen overslaan” als de president meerdere beleidsopties overweegt.

Djamshidi noemt Brigitte de “influisteraar” van haar man Emmanuel, en dat gaat al terug tot de dagen dat zij hem in het lyceum naast de bühne zijn theaterteksten souffleerde. Ze herinnert eraan dat de president tijdens publieke optredens van zijn campagne regelmatig de vraag te horen kreeg: ‘Waar is Brigitte?’, als hij haar niet aan zijn zij had.

“Zij is de vrouw die in het oor van de kunstenaar ademt”, betoogde onlangs ook politicus Philippe de Villiers, die dicht bij het duo staat.

Carla Bruni achterna

Een goed voorbeeld is de benoeming van Jean-Michel Blanquer, de huidige minister van Onderwijs. Als directeur van de zakenschool ESSEC was hij in Frankrijk alleen in zijn sector gekend, maar Brigitte vond hem intellectueel verrijkend. Zes maanden later zat hij in het kabinet.

En omgekeerd: o wee als je in het Élysée uit haar gratie valt. Toen minister van Milieu Nicolas Hulot met slaande deuren vertrok uit de regering, bepleitten Macrons ministers om voor de camera’s toch een afscheidsmoment in te lassen. Brigitte zei neen, en Hulot vertrok moederziel alleen. Djamshidi: “Er zijn weinig premières dames in Frankrijk die al zoveel macht hebben gehad.”

Al betekent invloed niet noodzakelijk dat je bij iedereen geliefd bent. Hoewel ze bij de Fransen wel populairder is dan haar man, scoort ze volgens recente opiniepeilingen nog niet zo goed als haar voorgangsters. In vergelijking met vroegere presidentsvrouwen moet Brigitte voorlopig het onderspit delven voor Danielle Mitterrand, Bernadette Chirac, actrice Julie Gayet – met wie Macrons voorganger François Hollande samenwoonde – en Nicolas Sarkozy’s glamoureuze vrouw Carla Bruni.

De reden: volgens 6 op 10 Fransen is ze ‘te blingbling’, een knipoog naar haar veronderstelde voorliefde voor luxe. Dat ze nu een vorkje prikt met gewone burgers is dus een zegen voor haar imago.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234