Dinsdag 27/07/2021

Voor u uitgelegdEconomie

Het grote fraudeplan: zo hoopt de regering 1 miljard binnen te rijven

Minister van Financiën Vincent Van Peteghem (CD&V). Beeld Wannes Nimmegeers
Minister van Financiën Vincent Van Peteghem (CD&V).Beeld Wannes Nimmegeers

200 miljoen euro dit jaar, 400 miljoen volgend jaar, 700 miljoen in 2023 en 1 miljard euro vanaf 2024. Zoveel wil de federale regering jaarlijks terugverdienen door meer in te zetten op fraudebestrijding. Onder impuls van minister van Financiën Vincent Van Peteghem (CD&V), ook bevoegd voor fraudebestrijding, heeft de regering nu een eerste plan klaar om dat geld te proberen binnenrijven.

Parket kan fraudejagers inschakelen

Een eerste, verregaand engagement is de barrières tussen de Bijzondere Belastinginspectie (BBI, deel van de FOD Financiën) en het gerecht deels weg te werken. “Nu is het zo dat een fraudedossier van de BBI vaak bij het parket terechtkomt, maar daar moet iemand anders zich weer van 0 in zo’n complex dossier inwerken”, aldus Van Peteghem. “Die strikte scheiding is een belemmering om grootschalige fraude efficiënt aan te pakken. Als het gaat om milieucriminaliteit, voedselveiligheid en economische misdrijven of sociale fraude wordt er al nauw samengewerkt tussen de administratie en bijvoorbeeld de politie. Die lijn willen we nu doortrekken naar de aanpak van ernstige fiscale fraude, zoals bij georganiseerde criminaliteit. We zullen het wettelijk kader aanpassen.

Wanbetalers tegenhouden via ANPR-camera’s

De bedoeling zou ook zijn om een beroep te doen op de politie en hun ANPR-camera’s om fiscale wanbetalers die het zeer bruin bakken tegen te houden op de autosnelweg. Vandaag kunnen de politie en douane al ANPR-camera’s, die nummerplaten herkennen, inzetten om bestuurders die nog een fikse verkeersboete hebben openstaan tot betalen te dwingen. Tot nu was dat beperkt tot penale boetes of schulden bij de douane of accijnzen. Van Peteghem wil dat uitbreiden naar fiscale en niet-fiscale schulden, die na herhaaldelijke aanmaningen nog steeds niet betaald werden.

Accijnzen op tabak en diesel

Een kleiner onderdeel van het plan – niet de vetpot wat misgelopen ontvangsten betreft – is de aanpak van ‘accijnsontwijking’. In het regeerakkoord staat dat de accijnzen op tabaksproducten tot 2024 elk jaar zullen worden verhoogd, waardoor het aantrekkelijker wordt om ze te ontwijken. Online sigaretten bestellen bij buitenlandse sites is vandaag verboden, maar de controle daarop verloopt niet optimaal, omdat de controlebevoegdheid verspreid zit. De douane (valt onder Financiën) kan eisen dat er accijnzen op worden betaald, maar kan niet verhinderen dat het product toch op de markt komt. Dat is dan weer de bevoegdheid van de FOD Volksgezondheid. Die twee zouden daarom vaker samen naar de overtreder gaan, om het handeltje meteen te stoppen.

Eenzelfde verhaal bij de accijnzen op diesel, die worden ontweken door stookolie – mazout – te ontkleuren en te verkopen als witte diesel. “We hebben gemerkt dat zo’n fraude vaak in onbemande tankstations plaatsvindt, omdat de douane alleen in een bemand tankstation een staal kan vragen. In een onbemand tankstation moet dat door de FOD Economie gebeuren. Die gaan daar nu voor samenwerken.”

Van Peteghem sluit niet dat uiteindelijk aan die bevoegdheid gesleuteld wordt, zodat de douane ook een staal kan nemen in onbemande stations.

Grote bouwwerven van bij de start opvolgen

Van Peteghem wil dat de fiscus aannemers die meewerken aan grootschalige infrastructuurprojecten van meer dan 500 miljoen euro, zoals de Oosterweelverbinding, op voorhand contacteert om hen te wijzen op de sociale en fiscale wetgeving. Dat had hij ook in zijn beleidsnota al aangestipt als prioriteit. “Vandaag zien we: hoe groter de bouwwerf, hoe meer kans op fiscale of sociale fraude. Dat is niet altijd omdat men te kwader trouw is, maar ook omdat het ingewikkeld is en men met buitenlandse onderaannemers werkt. Nu controleren we achteraf op fouten om misgelopen ontvangsten terug te vorderen, maar we willen het risico dat er iets misloopt verkleinen door hen vooraf te briefen.”

Witte kassa

Ook de witte kassa – die 10 jaar bestaat – moet gemoderniseerd worden, zo staat in het plan. “Vandaag zijn die nog analoog en kan de fiscus die enkel manueel consulteren – met een USB-stick, zeg maar”, aldus Van Peteghem. “Maar ook in andere landen wordt meer en meer geëvolueerd naar een onlinetool waarbij die verrichting dadelijk wordt doorgestuurd. Het doel is niet om op schoot bij de ondernemer te zitten, maar om te detecteren waar er grootschalige fraude zit. Zo kunnen we veel gerichter controles sturen naar die zaken.”

Slapende en spookbedrijven opsporen

Justitie, Economie en Financiën gaan ook de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO) – de databank met daarin alle bedrijven die in ons land bestaan, op papier – intensief screenen om spookbedrijven te detecteren. “Er zijn naar schatting 100 à 200.000 bedrijven die daar in staan, maar waar niks meer gebeurt”, stelt Van Peteghem. “Die willen we opsporen en opdoeken. Die slapende vennootschappen, waarvoor eigenlijk niemand nog als verantwoordelijke staat ingeschreven, kunnen namelijk snel overgenomen worden. Tijdens de coronacrisis hebben we bijvoorbeeld gezien dat zo’n vennootschap werd overgenomen en snel werd ingeschreven als horecazaak, om overheidssteun aan te vragen. Typisch worden die slapende vennootschappen gebruikt om aan te factureren, om zogezegd kosten te maken. Daarna zetten ze hun activiteit stop en kunnen wij dat geld niet terugvorderen. Onze bedoeling is om dat aan de bron aan te pakken, zodat er minder potentieel is om daar mee te sjoemelen. Het parket heeft de middelen om die vennootschappen te ontbinden, maar we gaan wetsontwerpen uitwerken waardoor dat eenvoudiger kan.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234