Vrijdag 20/09/2019

Pensioenen

Het afkopen van studiejaren moest de staat tientallen miljoenen opleveren, maar dat valt flink tegen

Ontslagnemend pensioenminister Daniel Bacquelaine (MR). Beeld Photo News

Ruim 21.000 Belgen hebben een aanvraag ingediend om hun studiejaren af te kopen voor een hoger pensioen. De staat haalt zo veel minder geld op dan verhoopt, al verwacht pensioenminister Daniel Bacquelaine (MR) nog een piek voor de deadline afloopt.

Wie zijn latere pensioen wil opkrikken, heeft nog tot 1 december 2020 de tijd om zijn jaren aan de hogeschool of de universiteit te laten meetellen voor de berekening van zijn pensioen. Je ‘koopt’ een studiejaar af voor 1.530 euro, wat een jaarlijkse surplus oplevert van 273 euro bruto of meer op je pensioen. Voor wie lang leeft, is dat een erg interessante investering.

Een stormloop blijft voorlopig echter uit, blijkt uit cijfers die De Morgen opvroeg bij het kabinet van pensioenminister Daniel Bacquelaine. Op 1 juli hadden 21.387 Belgen een aanvraag ingediend sinds de invoering eind 2017. Daarvan hebben 5.751 mensen hun geld al gestort. 

De staat haalde zo bijna 18 miljoen euro op, een getal dat ver onder de verwachtingen blijft. Een studie van het Planbureau had het over een opbrengst van ruim 80 miljoen euro voor 2018 alleen al. 

Let wel, wie zich aanmeldt heeft nog zes maanden de tijd om de betaling in orde te brengen. Bovendien liep de invoering van de maatregel zes maanden vertraging op door een belangenconflict.

Bacquelaine maakt zich weinig zorgen. “Dit is geen budgettair verhaal”, zegt zijn woordvoerder Koen Peumans. De minister verwacht nog een piek in de aanvragen wanneer de regeling afloopt, eind 2020.

Het gunstige systeem kwam er als overgangsregeling om de verschillende pensioenstelsels beter op elkaar af te stellen. Tot voor 2017 kregen ambtenaren hun studiejaren gratis toegekend, werknemers konden ze enkel de eerste tien jaar afkopen. Zelfstandigen konden dat nog tot net voor hun pensioen, maar keken aan tegen erg hoge tarieven. Na 1 december 2020 komt er een nieuw systeem voor alle stelsels. Het afkopen van studiejaren zal nog steeds mogelijk zijn, maar de kostprijs zal zo hoog liggen dat het de facto zal uitdoven.

55-plussers

Wat opvalt is dat ruim 70 procent van de aanvragers ouder is dan 55, slechts 3 procent is jonger dan 40. Geheel onlogisch is dat niet. De overgangsregeling is vooral interessant voor wie met zijn neus voor zijn pensioen staat. Zij kunnen bijna direct berekenen wat hun investering zal opleveren.

Wie vroeger in zijn carrière zit, moet rekening houden met heel wat onzekere factoren. Hoeveel gezonde jaren heeft hij nog na zijn pensioen? Hoe gaat ons pensioensysteem er tegen dan uitzien? En zijn andere investeringen of beleggingen niet interessanter? “Ik zou wel gek zijn een 21-jarige aan te raden in te stappen in dit systeem”, zei pensioenspecialiste Ria Janvier (UAntwerpen) daarover eerder in deze krant. 

Voorts zijn er iets meer mensen uit de openbare sector (11.703) dan uit de privé (9.684) die de aanvraag indienden. Ambtenaren zijn beter bekend met het systeem en kunnen voorlopig nog genieten van een extra korting. Tot 1 december betalen zij zo’n 1.300 euro per studiejaar. 

Politieke discussie

Toen Bacquelaine de maatregel eind 2016 aankondigde, ontstond een hevige politieke discussie. In eerste instantie zou de maatregel wel geld opleveren, maar betekende dit geen financiële tijdbom op lange termijn? De overheid zou nadien nog jarenlang hogere pensioenen moeten uitbetalen. N-VA en Open Vld gingen op de rem staan. De regering besliste uiteindelijk om bij te sturen en de voorwaarden van het oorspronkelijke voorstel strenger te maken: werknemers en zelfstandigen kunnen bijvoorbeeld enkel de studiejaren na hun twintigste verjaardag afkopen. Uit deze cijfers blijkt dat de vrees voor een ontsporende pensioenfactuur op dit ogenblik onterecht is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234