Zaterdag 19/10/2019

Analyse Verkiezingen

Heeft het veto van cdH de centrumrechtse coalitie definitief begraven?

Hij denkt er nog niet aan om N-VA aan de macht te helpen, zegt cdH-voorzitter Maxime Prévot. Zo sluit hij meteen uit dat zijn partij zal meewerken aan een uitgebreide versie van de Zweedse coalitie. Het is ook het zoveelste veto dat deze campagne al uitgesproken is. Wat zijn die allemaal waard?

“Op geen enkele manier zal het cdH deel uitmaken van een tweede Zweedse coalitie. Op geen enkele manier zal onze partij bijdragen aan het vormen van een regering met de N-VA. We willen de Franstalige krachten bundelen met de andere Vlaamse krachten, zodat de N-VA op de bank moet gaan zitten.”

In een interview met de Franstalige zakenkrant L’Echo laat cdH-voorzitter Maxime Prévot geen marge voor interpretatie: zijn partij stapt niet in een regering waar N-VA ook deel van uitmaakt. Dat is een belangwekkende mededeling, omdat centrumrechts wel rekent op de Franstalige humanisten. MR heeft immers weinig zin in een tweede avontuur als enige partij beneden de taalgrens in de federale regering. Bovendien zal de zusterpartij van CD&V wellicht ook mathematisch nodig zijn om de Zweedse regering van een tweede termijn te kunnen verzekeren. 

Hoewel Prévot in hetzelfde interview de deur niet dicht doet voor MR, nam N-VA-voorzitter Bart De Wever de voorzet dankbaar aan. CdH is tenminste duidelijk, zegt hij op Twitter. “Ofwel worden de Vlamingen de volgende 5 jaar geregeerd door een Franstalig rood-groen front aangevuld met de christendemocraten, ofwel maken de Vlamingen de N-VA sterk genoeg om dat te blokkeren.”

Ook De Wever is immers niet vies van een veto of twee. Al heel de campagne door herhaalt hij dat hij “nog in geen duizend jaar” met PS en Ecolo in een regering zal stappen. Die afkeer is overigens wederzijds. De Franstalige ecologisten en socialisten lieten al bij herhaling met evenveel woorden optekenen dat het of zij, of de N-VA zal zijn. 

Exclusievenfestival

Het zijn de felst uitgesproken exclusieven, maar niet de enige. Open Vld en CD&V stappen niet in een regering met partijen die de klok terug willen draaien op sociaal-economisch vlak, poneerden Gwendolyn Rutten en Wouter Beke al. Lees: ook zij passen voor een federale regering met groen en rood en bovenal de Franstalige varianten. Sp.a vindt besturen met N-VA quasi onmogelijk, maar hoedt zich voor al te grote veto’s. 

Net zoals Groen, overigens, dat er vooralsnog geen enkele op tafel legde. Voor de groenen is enkel de band met Ecolo ondoorbreekbaar: voorzitter Meyrem Almaci zei ook al expliciet dat, mochten de groenen zondagavond aan zet zijn, haar eerste telefoontje er eentje naar sp.a wordt

Ook MR sloot nog niks uit, de partij van premier Charles Michel zette alleen twee oude allianties in de verf. Net zoals vijf jaar geleden gaf Michel afgelopen weekend samen met CD&V-voorzitter Beke een interview aan De Standaard, waarin ze hun beider partijen naar voor schuiven als de motor van de volgende federale regering. 

Bereid u voor op de verkiezingen

🎧 Podcast: Wetstraat-kenners Gui Polspoel en Yves Desmet fileren de politieke partijen met telkens een centrale gast. Luister nu.

❓Uw vragen aan de partijvoorzitters: in deze reeks voelt u de partijvoorzitters aan de tand. Van Bart De Wever tot John Crombez: dit waren uw vragen én hun antwoorden.

🗳Stemtest: deze stemtest kijkt naar wat partijen doen, niet naar wat ze beloven

🖋 Partij-analyses: De Morgen analyseert de programma’s en ambities van de partijen. Wat staat er op het spel?

🎤Op campagne met...: Van Joke Schauvliege die aan een comeback timmert, tot Elio Di Rupo die opnieuw premier wil worden: campagne voeren doe je op straat. De Morgen ging mee op pad.

🗣 Lijsttrekkers in debat: uit elke kieskring twee invloedrijke lijsttrekkers in duel. 

🇪🇺 Denkers over Europa: voor de Europese verkiezingen laten we eens niet uitsluitend politici aan het woord, maar ook denkers. Hoe zien zij de Unie evolueren?

Dinsdag pikte eveneens Open Vld haar karretje aan. Michel en Gwendolyn Rutten bakten samen frietjes in een kraam op het Brusselse Muntplein en stelden ineens hun liberale menu voor België voor. De as MR-Open Vld is uiteraard voor de hand liggend. Maar vorige week wierp Rutten, gebrand als ze is op het eerst vrouwelijke premierschap van het land, zich plots op als kandidaat-eerste minister en dus tegenkandidaat van Michel. Sindsdien zit er achter de façade een serieuze haar in het ossenwit.

Niet dat de blauwen elkaar opzettelijk stokken in de wielen zullen steken, maar het is wel duidelijk dat ieder in de eerste plaats voor zichzelf rijdt.

Lastige puzzel

Slotsom, wanneer je al die exclusieven en allianties bij elkaar optelt? Juist: een betrekkelijk ingewikkelde puzzel. Vlaams zullen de stukjes vermoedelijk nog redelijk snel in elkaar kunnen passen. Zeker wanneer N-VA en CD&V samen een meerderheid van de zetels in het Vlaamse halfrond kunnen veroveren. Een derde partner zal zich, indien nodig, ook snel genoeg aanbieden. Op voorwaarde toch dat er niet gewacht wordt op een federale doorbraak.

Want daar ligt het kalf gebonden in een driedubbele knoop. De meest logische optie, een simpele voortzetting van centrumrechts met MR, Open Vld, N-VA en CD&V, wordt naar verwachting erg moeilijk. Peilingen wijzen, voor wat ze waard zijn, op zetelverlies voor alle regeringspartijen. Een depannage van cdH zou voor de hand gelegen hebben, maar daar past Prévot nu dus voor. Een andere partij in de plaats aan boord hijsen, is allesbehalve evident.

Een klassieke tripartite doet het evenmin goed bij de politieke bookmakers. Open Vld en CD&V willen immers niet weten van de socialistische socio-economische plannen. Groen dan maar? Even erg, vinden de liberalen en christendemocraten. Het laat zich raden dat geen van de twee partijen zich snel zullen laten verleiden tot een verbond met groen én rood. 

Voor wie nu panikeert over een remake van de 541 dagen zonder regering uit 2010-2011: zo’n vaart hoeft het helemaal niet te lopen. In Antwerpen liet De Wever zijn diepgewortelde sossenhaat vorig jaar varen om een verlengd verblijf op het Schoon Verdiep veilig te kunnen stellen. En vergeet vooral de demarche van Charles Michel niet, enkele dagen voor de stembusgang van 2014. Nadat hij eerder een coalitie met N-VA al carrément had uitgesloten, wreef hij de partij toen zelfs een racistisch geurtje aan. 

U weet hoe dat afgelopen is. Als puntje bij paaltje komt, zijn al die hevige woorden niets meer waard.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234