Dinsdag 23/07/2019

Interview

Hans Bonte: "De schaamte om onze erfenis doet me pijn. Sos is godverdomme een eretitel"

Hans Bonte. Beeld Wouter Van Vooren

Hans Bonte mag dan wel afscheid nemen van de nationale politiek, hij gaat niet in stilte zitten kniezen onder het viaduct van Vilvoorde. "De kiezer kickt niet op cumulmaagden."

De duobaan burgemeester/parlementair verbiedt sp.a tegenwoordig, en de Vilvoordenaar is daar het bekendste slachtoffer van. "Mijn vertrek uit het parlement maakt me emotioneel, maar het burgemeesterschap is mijn grote liefde."

Heeft u zich dan verzoend met de decumul?

"De kiezer kickt niet op cumulmaagden. Mochten alle partijen een decumul invoeren, dan zou dat een zeer goede zaak zijn. Nu zijn wij de naïevelingen die in ons eigen vlees snijden. Cumulards en anciens zoals Peter Vanvelthoven, Renaat Landuyt en ik, staan politiek sterker dan de jongeren. Het zijn precies deze sterkhouders die nieuwelingen kunnen lanceren en opleiden."

Kennen jongeren de stiel niet meer?

"Wat compleet teloorgaat, is de essentie van de volksvertegenwoordiging. Nieuwe parlementsleden zien het als een job. We leven in een cultuur waarin politici enkel hun hachje willen redden. Het enige wat hen drijft, is de drang om in de media te komen. Waar zijn de parlementsleden die vertolken wat leeft in de samenleving? Door die decumul verlies je belangrijke voelsprieten. Een socialistische partij moet daar net van leren en leven."

Uw voorzitter is vertrokken uit het parlement omdat hij meer voeling zocht met de mensen.

"En toch huppelen we van het ene opiniepeilinkje naar het andere, van het ene marktonderzoek naar het andere. Nog voor we ons een mening vormen, vragen we ons af: 'Zal dat de kiezer wel aanstaan? Wat denkt Groen? Hoe zal N-VA het afbranden?' De perceptie wint het voortdurend van de inhoud. Laat me Dehaene citeren, een van mijn politieke vaders: 'Ik voel me niet meer thuis in deze tijden.'"

U voelt zich niet meer thuis in uw partij?

"Dat valt mee. In de Wetstraat voel ik de vervreemding veel sterker. N-VA is de geoliede marketingmachine bij uitstek, en zij sleurt de hele regering mee. De ellende is dat die machine nog aanslaat ook, wat zich vertaalt in de idiotie dat parlementsleden een fiche aflezen in het parlement.

Heeft sp.a dan geen partijfiches?

"Dat weet ik niet, ik ben genetisch voorgeprogrammeerd om niet altijd te gehoorzamen. De partij heeft geprobeerd me in allerlei communicatietrainingen te duwen, maar daar bedank ik feestelijk voor. Het is ook de reden waarom ik niet op sociale media zit. Deels om me te beschermen tegen mijn eigen impulsiviteit, deels omdat dit leidt tot geestelijke vervuiling."

Lijdt uw partij aan die vervuiling?

"We hebben vooral een pijnlijk tekort aan zelfvertrouwen. Door de peilingen, door interne discussies. Er is een veel te groot verlangen om in de belangstelling te staan, en toch slagen we daar niet in. Wie zich te veel laat leiden door marketing, raakt de pedalen kwijt."

Welke interne discussies bedoelt u?

"De maandenlange strijd tussen John (Crombez, TP) en Bruno (Tobback, TP) heeft ons echt geen goed gedaan. En daarbij komen de discussies over de cumul of de problemen in bepaalde afdelingen zoals Gent, Aalst of Antwerpen.

"Nog belangrijker is dat we niet meer mogen wegduiken wanneer de regering roept: 'Dat komt door de sossen'. (met nadruk) Dánkzij de sossen hebben wij een stevige sociale zekerheid en gezondheidszorg. Ons monument wordt nu ondergraven, en wij reageren daar veel te lauw op. Die schaamte om onze erfenis doet mij pijn. Sos, dat is godverdomme een eretitel."

Hans Bonte. Beeld Wouter Van Vooren

Welk aandeel heeft uw voorzitter daarin?

"We moeten veel meer inzetten op de inhoud. Het is toch revolterend dat veel vijftigers niet weten hoe lang ze nog moeten werken? Op elke straathoek moeten wij verkondigen dat de regering een janboel van de pensioenen maakt. Ook onze gezondheidszorg wordt systematisch duurder gemaakt."

Is dat wezenlijker dan politieke ethiek?

"Een politicus moet zijn geloofwaardigheid bewijzen. Die moet daar niet oeverloos over palaveren en regeltjes uitkienen."

Waarvoor staat sp.a volgens u?

"Wij hebben geen alternatief verhaal. Karin Temmerman en anderen hebben uiteraard wel gewerkt rond de pensioenen, maar ik mis de verontwaardiging. Wij raken de mensen niet meer."

Slaagt Groen daar beter in?

"Eigenlijk wel. Wij doen niet meer aan ideologie. Wij zijn bang om te zeggen dat een sterke overheid belastingen mag vragen om goede voorzieningen uit te bouwen. Waar is ons historisch bewustzijn? Mijn partij laat zich te vaak overheersen door een rechts discours dat verarming en racisme stimuleert."

Waarom zwijgt uw partij dan over identiteit en waarden?

"John heeft gezegd dat we te naïef zijn geweest over migratie, maar daarna werd het weer stil. Het is een schande dat we het laxisme, bijvoorbeeld in de Brusselse rechtbanken, niet durven aanklagen. Als socialistische partij is dat onze absolute plicht. We mogen niet langer onze identiteit verloochenen uit electorale berekening."

Na het geslaagde congres en het lek over de F-16's leek er een heropstanding van uw partij even in de maak. Maar toen kwam er weer een nieuwe onthulling over Tom Meeuws.

"Miserie met de Antwerpse afdeling is een weerkerend fenomeen. De onmacht die ik destijds zag bij Louis (Tobback, TP) om die afdeling in het gareel te krijgen, zie ik vandaag weer bij John. Die Antwerpenaren zitten volledig in een tunnel. Die trekken zich geen zak aan van de schadelijke effecten op de rest van de partij. Ze hebben geen oog, geen voeling en zeker geen respect voor de andere socialisten."

Mogen journalisten schrijven over de persoonlijke relatie van twee politici?

"Het is niet aan mij om de relatie van Meeuws en Liesbeth Homans te becommentariëren. Wat me wel verbaast, is dat iemand die zich socialist noemt toch een langdurige relatie heeft met een politica die zijn tegenpool is. Zo soepel ben ik zelf niet in de liefde. (lacht luid)"

Mocht Meeuws in Vilvoorde kandidaat zijn geweest, had hij dan na alle heisa nog op de definitieve lijst mogen staan?

"Het is ondenkbaar dat iemand als Tom Meeuws bij ons bovenaan de lijst staat. Wij rekruteren mensen - zoals ons nummer twee Fatima Lamarti - die elke dag bewijzen dat ze socialist zijn. Als je afdeling goed werkt, moet je niet terugvallen op mensen zoals Meeuws."

En een onafhankelijke als lijsttrekker, zou dat kunnen?

"Ik heb veel bewondering voor onze Antwerpse lijsttrekker Jinnih Beels, maar van al die neutraliteit, ook in andere steden, krijg ik het zuur. Vanwaar toch die schroom om de sp.a-vlag te hijsen?"

U heeft zelf geen 'zuivere' sp.a-lijst. Wel een kartel met Groen.

"Dat is de logica zelve. We moeten op alle niveaus de absurditeit van twee linkse partijen achter ons laten. Want nu worden we uit elkaar gespeeld en verliezen we politieke macht."

Nog even over Gent. Was het juist om lijsttrekker Tom Balthazar te offeren na Publipart?

"Ik heb nog geprobeerd om hem op andere gedachten te brengen. Helaas heeft hij mijn raad niet opgevolgd."

Hans Bonte. Beeld Wouter Van Vooren

Zowel in Antwerpen als in Gent raakten socialistische kopstukken in de problemen door hun nauwe contacten met vastgoedpromotoren. Kan dat u overkomen?

"Ik zit zeer vaak samen met vastgoedpromotoren. Hoe kun je in godsnaam je stad vernieuwen zonder dat je praat met de ondernemers? Wat ik niet doe, is ermee gaan eten in chique boîtes."

Durft u zeggen, zoals Renaat Landuyt in Brugge: 'Eén stem minder en ik stop ermee'?

"Als ik geen burgemeester word, zeg ik de politiek vaarwel. Vilvoorde moet vooral een centrumstad worden, zodat we 10 miljoen euro meer krijgen van de regering. Dat is puur een kwestie van rechtvaardigheid. Anders worden we opgeslokt door de Brusselse chaos."

Met Sammy Mahdi bij CD&V heeft u wel een tegenstander met een geknipt profiel voor uw stad.

"Hij is nieuw in Vilvoorde, hij moet nog veel ervaring opdoen. Maar doet u nu zelf niet aan fout profilen? Echt iedereen kijkt eenzijdig naar superdiversiteit. Wij hebben 120 nationaliteiten, en toch gaat het nog altijd over 'de moslims'. Alsof een moslim uit Turkije hetzelfde is als een moslim uit Marokko. Trouwens, de grootste spanningen zijn er bij ons tussen de Marokkanen die hier al lang wonen en de Marokkaanse nieuwkomers.

In de Vlaamse Gemeentemonitor staat Vilvoorde in de top vijf qua gebrek aan fierheid, onveiligheidsgevoel en mijdgedrag.

"Wij hebben een dramatische score, ja. We hadden het veel beter kunnen doen. Vooral dat gebrek aan fierheid snijdt door mijn hart, omdat ik dat overal bepleit."

In Vilvoorde zeggen ze dat u de stad een slecht imago bezorgt. Omdat u focust op de Syriëstrijders.

"Die kritiek ken ik zeer goed. Niet ik, maar Europa heeft Vilvoorde voor het eerst aangewezen als broedplaats van Syriëstrijders. Daarna heb ik beslist om de problemen te benoemen. In mijn partij en in het parlement zeiden mijn collega's: 'Waar the fuck begint die nu over? Maar vandaag wordt Vilvoorde - van het Witte Huis tot Seoel - wel beschouwd als de stad die het probleem het snelst kon bedwingen. Het succes van het Vilvoords model is dat wij de moslimgemeenschap bij alles betrekken. Dat wij elkaar vertrouwen."

Verklaart dat de bijnaam Hassan Bonte?

"Sinds 2000 - toen het Vlaams Belang de grootste partij werd in Vilvoorde - geeft Filip De Man mij die bijnaam. Er kon toen geen bal door een raam vliegen, of hij verspreidde pamfletjes waarin die bijnaam stond. Nu draag ik hem als een geuzennaam. Het is een erezaak voor mij om iedereen gelijk te behandelen."

U zou de boetes van foutparkeerders aan de moskee kwijtschelden.

"Alsof een burgemeester nog een pv van de politie kan tegenhouden. Hoe dichter de verkiezingen, hoe beter de roddels. Ik ben ook al met drie negerinnen en twee Marokkaanse vrouwen getrouwd geweest."

Ruim een op de drie Vilvoordenaren meent dat de verschillende culturen niet goed samenleven. Waar is dan de verbinding?

"We zijn de snelst groeiende stad van Vlaanderen, en dat maakt het erg moeilijk. De Antwerpenaren zullen het niet graag horen, maar ik bestier het politiek laboratorium van Vlaanderen. Waar we voor moeten opletten, is dat we onze troeven niet kwijtspelen: ons onderwijs, onze open ruimte, onze diensten. Elk jaar komen er 750 mensen bij, van wie 450 minderjarigen. Dat is een volledige school. Helaas duurt het met deze Vlaamse regering bijna tien jaar voor je een nieuwe school kunt bouwen."

Heeft Vilvoorde een 'Peterbos'?

"Niet meer. Twintig jaar geleden waren er probleemjongeren die we niet onder controle kregen. De centrale figuren van die groep hebben, samen met enkele jongeren uit Molenbeek en Antwerpen, Sharia4Belgium opgericht."

Hoeveel terugkeerders zijn er nu in Vilvoorde?

"Van de achtentwintig Syriëstrijders zijn er acht terug. Daarvan zitten er zes in de gevangenis. Een is vrij, een andere is na zijn vrijlating overleden. In Syrië zijn er nog eens zeker tien gesneuveld. De grootste uitdaging zijn de mensen in de gevangenis. De hele wereld is ervan overtuigd dat een geïsoleerde vleugel voor terugkeerders de allerslechtste remedie is tegen radicalisering. En wat doen wij?"

Hans Bonte. Beeld Wouter Van Vooren

Daar krijgen ze toch een specifieke begeleiding?

"Twee begeleiders zijn er. Voor heel Vlaanderen. In de gewone gevangenissen neemt de radicalisering intussen toe. Door de middeleeuwse levensomstandigheden heb je daar een perfecte voedingsbodem."

Zijn er in Vilvoorde al kleuters teruggekeerd uit het kalifaat?

"Vierentwintig Vilvoordse kindjes zijn daar geboren. Twee van hen zijn terug. De grootmoeders zouden de gekste capriolen uithalen om hun kleinkinderen uit de kampen te halen, omdat ze weten dat die kleintjes daar creperen."

Wat moet de regering doen?

"Koen Geens heeft beloofd dat alle kinderen onder de tien jaar mogen terugkomen. Maar ze actief terughalen? Ho maar. Ik vind dat pure tsjeverij. Hij mist gewoon het lef om ze te helpen. België moet nochtans al zijn inwoners bescherming bieden. Als we hen bijstaan, zorgen we ook voor onze eigen veiligheid, want anders dreigen die families te radicaliseren. Zij klagen dat België hen weer laat stikken. Eerst heeft de politie hun kinderen laten vertrekken naar Syrië, nu laat ze hun kleinkinderen aan hun lot over."

U spuit graag kritiek, maar heeft u de groeiende radicalisering in uw stad niet schromelijk onderschat?

"Absoluut. Daar past een mea culpa, ook voor veel anderen. Wij hebben bepaalde probleemjongeren laten ontglippen. Justitie springt trouwens nog altijd veel te laks om met jeugdcriminaliteit. Het massale druggebruik wordt veel te makkelijk getolereerd. Als een kind van zestien jaar 5.000 euro per maand verdient met drugshandel, dan moet je daar snoeihard tegen optreden."

Heeft uw partij cannabis niet gelegaliseerd?

"Dat is de grootste stommiteit die we ooit hebben begaan. Een compleet fout signaal."

Steunt uw partij u genoeg in uw strijd tegen IS?

"Soms is het eenzaam in de politiek. Als je op een gruwelijk concrete wijze wordt bedreigd met de dood, kruipt dat onder je vel. Nu is dat gelukkig voorbij."

Kreeg u toen politiebescherming?

"Er stond politie voor mijn deur, maar ik ben niet zo'n imbeciel die gaat skiën met twee bodyguards naast zich. Hoe mijn gezin zich daaraan moest aanpassen, daar zat ik wel enorm mee. Gelukkig ging mijn kroost er veel meer ontspannen mee om dan ik. Mijn zoon is zelfs eens na een fuif met zijn zatte botten tegen een agent aangelopen op onze oprit. (lacht)"

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden