Dinsdag 23/04/2019

Nieuwjaarsrecepties

Groen en sp.a gaan elk hun eigen weg aan het linkse front

Voorzitter John Crombez op de nieuwjaarsdrink van sp.a in Bredene. Beeld Bob Van Mol

De voormalige bondgenoten Groen en sp.a sturen van elkaar weg, zo bleek op hun nieuwjaarsrecepties. Is de keuze werkelijk één tussen een groen-blauwe en een geel-rode as in de volgende regering? Of is het doel vooral de linkse electorale vijver uit te breiden?

Op de tonen van ‘Feeling Good’ van Nina Simone beklom sp.a-voorzitter John Crombez het spreekgestoelte. Ruim 2.000 militanten stonden zondagmiddag klaar op de nieuwjaarsreceptie in het Staf Versluyscentrum in Bredene.

De sp.a probeert van haar underdogpositie – de peilingen duiken onder 10 procent – een troef te maken. “Als ze ons, socialisten, uitdagen, dan worden wij nog moediger, nog weerbaarder, nog strijdbaarder”, spoorde Crombez zijn achterban aan.

Zekerheid is het kernwoord van de komende campagne, met de focus op koopkracht, pensioenen en zorg. Maar vooral: de handen van de socialisten jeuken om opnieuw mee te besturen. Net zoals ze in Antwerpen doen, samen met N-VA en Open Vld.

Crombez kwam er expliciet op terug. “Wij nemen altijd onze verantwoordelijkheid. Dan zeggen we, hoe moeilijk dat ook is: fuck de zijlijn.” Een duidelijke sneer naar Groen en het gelijknamige boek van fractieleider Kristof Calvo uit 2015.

En hij had nog een aanval klaar voor zijn voormalige bondgenoot op links. “Het klimaat redden zal niet lukken met een groen-blauwe as, omdat wij weten dat elke factuur telt.” 

Het hoge woord is eruit: de groen-blauw as. Het was Groen-voorzitter Meyrem Almaci die in een kerstinterview met Newsmonkey had gezegd dat liberalen en groenen de motor van de komende nieuwe regering kunnen vormen. 

Sindsdien gonst het van de speculaties over een mogelijke coalitievorming na 26 mei. Als alternatief wordt de geel-rode as naar voren geschoven: de samenwerking tussen N-VA en socialisten.

Wat is daarvan aan? Wie de vraag bij sp.a stelt, krijgt een betrokken gezicht als eerste reactie. In tweede instantie komen er twijfels, veel twijfels. “De kern van wat wij willen, is het omgekeerde van wat nu gebeurt in de regeringen”, zei Crombez na zijn toespraak. 

Zeker federaal lijkt de opdracht onmogelijk. Als sp.a in de regering stapt, dan ook de PS. En dat wil N-VA enkel om het confederalisme in te voeren.

Vlaams dan? De deur gaat niet dicht. De socialisten herinneren zich allemaal hoe snel de vorige Vlaamse regering beklonken was met N-VA. “In exact elf dagen stond die in 2009 in de steigers”, weet Caroline Gennez nog. Zij sloot het akkoord destijds met Bart De Wever. “Maar op alle vlakken is de N-VA een heel andere partij geworden”, oordeelt ze. 

Groen-voorzitter Meyrem Alamci op de nieuwjaarsreceptie in Vorst. Beeld BELGA

Op de groene nieuwjaarsreceptie zaterdagavond in Vorst was er maar één as die benadrukt moest worden: die tussen Groen en Ecolo. Voor het eerst bliezen beide partijen samen verzamelen. 

De groenen blinken van het zelfvertrouwen. Gestuwd door een goed resultaat bij de gemeenteraadsverkiezingen en de aandacht voor hùn thema, het klimaat. En de socialisten? Daar houden ze eigenlijk weinig rekening mee.

Over een mogelijke samenwerking met de liberalen werd met geen woord gerept. Te overduidelijk flirten is strategisch niet verstandig. Bovendien: op sociaal en fiscaal vlak rijden de groenen een heel andere koers dan Open Vld.

Een Vlaamse coalitie met drie partijen, mét Groen en zonder N-VA? Dat zit er best in, luidt de analyse van enkele toppers. De tegenstellingen zijn op dat niveau minder groot. Daar gaat het niet over vermogensbelasting, strengere regels voor werkloosheid of migratie.

Federaal kan de samenwerking met Ecolo roet in het eten gooien. Heel wat Open Vld-toppers achten de Franstalige groenen veel te links. En ook de relaties tussen Ecolo en MR zijn niet altijd even goed. “Het is ingewikkeld”, zegt Ecolo-voorzitter Jean-Marc Nollet. 

Voor sp.a en Groen komt dat gepraat over assen in se niet slecht uit. In plaats van elkaar kiezers af te snoepen op links, kijken ze elk naar een andere vijver om hun potentieel te vergroten. “De socialisten zijn niet onze vijanden”, benadrukte Groen-kopman Kristof Calvo.

De groenen mikken op de veeleer hoogopgeleide, milieubewuste stedeling die zich kan herkennen in het vooruitgangsoptimisme dat zowel groen als blauw uitstralen. De socialisten profileren zich met een roder verhaal op de sociale zekerheid, maar komen ook met iets strengere plannen op het vlak van migratie en veiligheid. Zo hopen ze de oude arbeidersachterban terug te lokken van bij de N-VA. 

Juist met die partij sloten de socialisten in Antwerpen al een verbond. Maar die geel-rode as is uit noodzaak geboren. Had de Zweedse coalitie een iets comfortabeler meerderheid, dan was ze allicht voortgezet. Ook federaal kan die optie nog altijd worden gelicht. Daar is links zich van bewust.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.