Dinsdag 12/11/2019

Politiek

"God staat niet boven de wet": N-VA vraagt expliciete toevoeging aan grondwet

Archiefbeeld.

Moeten we de scheiding tussen kerk en staat verstevigen na de terreur? Voor N-VA volstaat één verduidelijking in de grondwet: religie kan nooit boven de wet staan. Het voorstel om burgers hun zegje te laten doen over onze waarden, wordt weggezet als 'gevaarlijk'.

Na de aanslagen door moslimterroristen in Parijs en Brussel is religie weer overal aanwezig in het maatschappelijk debat. Sinds januari buigt het parlement zich over de vraag of de scheiding tussen kerk en staat, samen met een aantal andere waarden, expliciet in de grondwet moet. Nu wordt er wel naar verwezen, maar volgens velen is dat niet genoeg.

Voor N-VA volstaat één enkele aanvulling aan de grondwet. De zin "Niemand kan zich op grond van religieuze of levensbeschouwelijke motieven onttrekken aan de geldende rechtsregels of de rechten en vrijheden van anderen beperken" moet toegevoegd worden.

"We willen ons concentreren op de kern van de zaak. En dat is nu: welke rol heeft religie in onze maatschappij?", zeggen Hendrik Vuye en Veerle Wouters, de twee grondwetsspecialisten van N-VA.

Hun partij vindt al langer dat we alleen harmonieus kunnen samenleven als iedereen onze spelregels kent en aanvaardt. Vuye: "Je ziet dat er vandaag in de islam een probleem bestaat. Een aantal gelovigen vindt dat religieuze voorschriften boven de wet gaan. Denk maar aan de boerka's. Dat kan niet en daar moeten we heel duidelijk over zijn."

N-VA-grondwetspecialisten Hendrik Vuye en Veerle Wouters. Beeld RV

Burgertop

N-VA lanceert haar voorstel vandaag in het parlement. Tot nu toe krijgt een plan van PS-voorzitter Elio Di Rupo daar het meeste steun. Hij wil een top organiseren met 66 burgers en 33 politici. Zij moeten nadenken over en schrijven aan een inleiding voor de grondwet. Een extra tekst waarin alle waarden van onze democratie vervat zitten.

Open Vld en MR hebben zich al voorzichtig positief uitgelaten over de burgertop. De twee partijen willen de burgers betrekken. Maar N-VA wil hier niet van weten. "Waarover gaan die burgers discussiëren? Onze waarden liggen al vast en er wordt ook al naar verwezen in de grondwet: mensenrechten, de gelijkheid tussen mannen en vrouwen, de persvrijheid. Noem maar op", reageert Wouters. "Als die inleiding niet meer dan een kopie wordt van wat later volgt, is ze zinloos. En als er toch nieuwigheden in zitten, wordt het snel gevaarlijk."

N-VA vreest een woordenbrij waarin termen zoals 'neutraliteit', 'laïciteit' en 'lekenstaat' door elkaar worden gehaald. Het gevolg is dat je niet voor meer duidelijkheid zorgt, maar dat je net de deur openzet voor iedereen om de grondwet naar believen te interpreteren.

Symboliek

Patricia Popelier, professor grondwettelijk recht aan de UAntwerpen, kan de argumenten van N-VA volgen wanneer het over de inleiding gaat. "Een burgertop heeft misschien een pedagogisch effect. Burgers raken wat meer betrokken bij de beslissing. Maar het is echt opletten voor een 'hippe' inleiding die de rest van de grondwet ondergraaft."

Al vindt Popelier het tegenvoorstel niet veel beter. Ze ziet niet meteen de meerwaarde van die ene zin. "Het lijkt me pure symboliek. Nu al kan niemand zich aan de wet onttrekken op basis van religie. Hetzelfde geldt voor geslacht, afkomst of nationaliteit. Dat geldt al."

Tweederdemeerderheid

Het is afwachten wat de andere partijen ervan vinden. CD&V-voorzitter Wouter Beke blijft voorzichtig. "We zullen het voorstel bekijken. Vandaag is het natuurlijk al zo dat niemand zich boven de wet kan stellen. De voorgestelde aanpassing lijkt dus eerder symbolisch."

Open Vld is er voorstander van om de scheiding tussen kerk en staat scherper te stellen. "Dat staat ook zo in onze bestaande voorstellen", laat fractieleider Patrick Dewael weten bij monde van zijn woordvoerder.

Maar de partij wil de inleiding daarom niet in de prullenmand gooien. "Die blijft ook interessant. Omdat ze breder gaat en al onze grondwaarden erin aan bod komen. En omdat ze een leesbaar geheel vormt, wat de grondwet zelf niet is."

Sowieso wordt het nog een stevig lobbywerk om eender welke aanpassing aan de grondwet door het parlement te krijgen. Daarvoor is namelijk een tweederdemeerderheid nodig. Minstens een deel van de oppositie moet dus meestemmen met de meerderheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234