Zaterdag 24/07/2021

AchtergrondFrankrijk

‘Gezondheidsdictatuur’: ruim miljoen Fransen plannen prikafspraak na verzwaring coronamaatregelen Macron

null Beeld AFP
Beeld AFP

Een nieuw dagrecord voor de vaccinatiecampagne in Frankrijk; na de speech waarin president Macron strengere coronaregels aankondigde, maakten ruim een miljoen Fransen een vaccinatie-afspraak. Tegenstanders spreken echter van ‘een gezondheidsdictatuur’. Vijf vragen over de nieuwe coronamaatregelen van Macron.

Wat houden de nieuwe regels precies in?

Om een nieuwe opleving van het virus het hoofd te bieden heeft Frankrijk volgens president Macron een ‘troefkaart’ nodig: vaccinatie. Daarom wordt inenting tegen het coronavirus verplicht voor al het personeel in zorginstellingen. Zij hebben tot 15 september om zich te laten vaccineren, daarna volgen controles en sancties. Wie op die datum niet is gevaccineerd, kan niet werken en wordt niet betaald, verduidelijkte minister van gezondheid Olivier Véran maandagavond de nieuwe maatregelen.

Daarnaast breidt Frankrijk het gebruik van de pass sanitaire (gezondheidspas) verder uit. Vanaf 21 juli is de pas – een vaccinatiebewijs, recente negatieve testuitslag of bewijs van herstel van corona – verplicht op alle culturele plekken waar meer dan vijftig mensen samenkomen, zoals in musea, bioscopen en in festivals. Vanaf augustus geldt die plicht ook in cafés, restaurants, winkelcentra, ziekenhuizen en op lange-afstandsreizen per vliegtuig, trein of auto. De maatregel treft zowel bezoekers als het aanwezige personeel.

Macron liet er maandagavond geen gras over groeien: door de gezondheidspas op zoveel mogelijk plaatsen verplicht te maken, hoopt hij de vaccinatiebereidheid op te krikken.

Hoe is er in Frankrijk op de maatregelen gereageerd?

Kort na de toespraak van president Macron schoot het aantal vaccinatieafspraken omhoog. In een dag tijd maakten ruim een miljoen Fransen een afspraak en bij vaccinatiecentra in verschillende steden stonden mensen ook zonder afspraak al vanaf ‘s ochtends vroeg in de rij in de hoop op een prik. Macron had de Fransen maandag immers opgeroepen zich zo snel mogelijk te laten vaccineren, ‘met of zonder afspraak’.

De maatregelen kunnen volgens het Franse persbureau AFP op steun rekenen van een groot aantal politieke partijen, met uitzondering van Rassemblement National – de partij van Marine Le Pen – en het linkse La France Insoumise (Opstandig Frankrijk). Le Pen sprak van ondankbaarheid tegenover het zorgpersoneel, dat eerst ‘met applaus tot nationale held werd gemaakt’, maar nog altijd onder slechte arbeidsomstandigheden werkt en nu bovendien als ‘schuldige’ wordt behandeld.

Na de aankondigingen van Macron werd op sociale media veelvuldig gesproken van een gezondheidsdictatuur en een ‘pass de la honte’ (pas van schande). Toch steunt driekwart van de Fransen de vaccinatieverplichting voor de zorg volgens een opiniepeiling in opdracht van de Franse krant Le Figaro. Ongeveer tweederde van de ondervraagden is het eens met uitbreiding van de gezondheidspas.

Wat vindt personeel in de gezondheidszorg zelf van de maatregelen?

De afgelopen weken is in aanloop naar de beslissingen veelvuldig gediscussieerd over de vaccinatieplicht, onder meer in reactie op de snelle verspreiding van de Delta-variant. Onlangs bleek dat een virusuitbraak in een zorginstelling in de regio Les Landes te herleiden was tot personeel dat niet was ingeënt.

Gezondheidsminister Véran kondigde kort daarop aan de weg naar verplichte inenting vrij te maken als in september de vaccinatiegraad onder het zorgpersoneel onder de 80 procent zou zijn. Dat voornemen kwam in een stroomversnelling nadat prominente artsen in de Franse krant Journal du Dimanche een snellere invoer van de maatregelen bepleitten. ‘Het is de ethische plicht van zorgverleners om de kwetsbaren waarvoor zij zorgen te beschermen’, schreven ze in een open brief aan de regering die door 96 artsen werd ondertekend.

null Beeld AFP
Beeld AFP

De afgelopen weken hebben steeds meer zorgprofessionals en beroepsverenigingen in de zorg zich achter het idee voor dergelijke wetgeving geschaard.

Toch is de inentingsplicht zeker niet onomstreden. Verschillende beroepsorganisaties voor verplegend personeel zeiden vooral geschokt te zijn door de manier waarop de overheid hen als ‘zondebokken’ aanwees. Vaccinatiebereidheid vergroot je met begeleiding, niet met dwang, verklaarde de verplegersfederatie FNAAS. In de Franse krant Le Monde zei een verpleegster uit een verzorgingstehuis zelf ‘opgelucht’ te zijn over de maatregel, maar de komende tijd ‘oorlog op het werk’ te verwachten, met collega's die zich tegen de verplichting zullen keren.

Mag de Franse overheid personeel verplichten tot vaccinatie?

Hoewel de wet iedereen toestaat om een behandeling al dan niet te weigeren, zijn daarop uitzonderingen mogelijk, zo legde advocaat Bénédicte Rollin uit tegenover France Inter. Vaccinaties kunnen zo'n uitzondering zijn. Zo geldt in Frankrijk voor personeel in ziekenhuizen en bejaardentehuizen al een vaccinatieplicht voor een aantal andere ziektes; difterie, tetanus, polio en hepatitis B. Weigering is volgens Rollin in dat geval alleen mogelijk als iemand een contra-indicatie heeft.

Wat betekent dit voor Belgen die in Frankrijk op vakantie gaan?

De verplichte gezondheidspas geldt voor iedereen vanaf twaalf jaar – en dus ook voor toeristen. Wie bij vertrek naar Frankrijk nog niet volledig is gevaccineerd, zal dus een test nodig hebben en zich bij langer verblijf opnieuw moeten laten testen voor bijvoorbeeld restaurantbezoek. En ja, dat geldt ook voor het terras, liet regeringswoordvoerder Gabriel Attal al weten.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234