Maandag 18/11/2019

Volksgezondheid

Gezocht: 1,4 miljard euro extra voor geneesmiddelen

Minister van Gezondheid Maggie De Block. Haar opvolger mag op zoek naar 1,4 miljard euro extra, want de kosten voor geneesmiddelen stijgen alsmaar sneller. Beeld Photo News

De volgende minister van Volksgezondheid mag al op zoek naar 1,4 miljard euro. Zoveel hebben we in 2024 extra nodig om de factuur van onze geneesmiddelen te kunnen betalen. Geen uitgavenpost in de sociale zekerheid die de komende jaren zo explosief stijgt. Wie zal dat betalen?

Tabel nummer 95 in het meest recente rapport van het Monitoringcomité toont projecties van de uitgaven in onze gezondheidszorg de komende vier jaar. Wat de kosten voor geneesmiddelen betreft, vaart ons land recht op een ijsberg af. Tegen 2024 voorspelt het Monitoringcomité dat we 1,4 miljard euro extra nodig hebben – bovenop de inflatie.

De kosten stijgen de komende jaren met liefst 30 procent en klokken in 2024 af op in totaal 6,6 miljard euro. De factuur zal in 2024 twee keer sneller gegroeid zijn dan die van de ziekenhuizen, drie keer sneller dan die van de lonen van artsen en liefst zes keer sneller dan die van de lonen voor verpleegkundigen. Het toont aan dat er voor de geneesmiddelen meer aan de hand is dan enkel de vergrijzing van onze maatschappij. We zullen ons niet blauw betalen omdat we veel meer geneesmiddelen dan vroeger nodig hebben, wel omdat ze steeds duurder worden.

Dure therapieën

De farmaceutische industrie maakt zich klaar om de komende jaren een heleboel nieuwe en vooral dure therapieën op de wereld los te laten. Er wordt gegoocheld met bedragen van boven het miljoen euro voor bepaalde kankerbehandelingen en met duizelingwekkende kosten voor ‘wonderbehandelingen’ van zeldzame ziektes (herinner u het geneesmiddel van 1,6 miljoen euro voor baby Pia). Of al die behandelingen achteraf het prijskaartje waard geweest zullen zijn, weten we mogelijk pas lang nadat we ze al betaald hebben. Het legt een grote druk op overheden wereldwijd. Niet in het minst in België, waar de begroting bloedrood kleurt, moet de opvolger van Maggie De Block (Open Vld) harde keuzes maken. Waar halen we die 1,4 miljard?

Vorige week kreeg de Christelijke Mutualiteit families van Alzheimer-patiënten over zich heen toen het aankondigde dat het vanaf volgend jaar een bepaald geneesmiddel niet meer zal terugbetalen omdat er onduidelijkheid is of het werkt. De farmaceutische industrie is een van de meest winstgevende sectoren ter wereld. Willen zij een inspanning doen?

Toekomst voor Toekomstpact?

Bij de start van de vorige legislatuur onderhandelde de farmasector al een zogenaamd ‘Toekomstpact’ met minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open Vld). Daarin werden afspraken gemaakt over de toegelaten stijgingen van het budget voor geneesmiddelen en werden besparingen opgelegd. Ondanks dat pact ontspoorde het budget met ettelijke honderden miljoenen. Toch raadt De Block haar opvolger aan hetzelfde te doen. “Het wordt cruciaal dat een volgende regering een nieuw Toekomstpact afsluit.” Volgens haar heeft het pact onze gezondheidszorg op jaarbasis 1,1 miljard euro besparingen opgeleverd. Weliswaar vooral in de markt van geneesmiddelen waarvan het patent al vervallen is.

Het Rekenhof toonde enkele weken terug nochtans aan dat het Toekomstpact niet alle verwachtingen heeft ingelost. Zo is de helft van de beloofde extra besparingen niet doorgegaan. Er werd 183 miljoen euro aan extra besparingen in de farmasector vooropgesteld, maar daar is slechts 92 miljoen euro effectief van gehaald.

Uitzondering wordt regel

Komt daar nog bij dat de industrie met het kabinet De Block de voorbije legislatuur erg ver is kunnen gaan in het sluiten van geheime prijsdeals voor haar nieuwste en vaak duurste producten. Het systeem dat door de socialistische minister van Volksgezondheid Laurette Onkelinx in het leven werd geroepen als uitzonderingsmaatregel, is onder De Block bijna standaard geworden. Vandaag wordt al een derde van de totale factuur voor geneesmiddelen betaalt via geheime deals. In 2016 was dat 18 procent. Bovendien blijken de kortingen die onze overheid in die deals afdwingt bij de farma-industrie niet op te wegen tegen de extra uitgaven. Het Rekenhof ziet een gat van 400 miljoen tussen de kortingen en de extra uitgaven.

Dat oppositiepartijen PVDA en Sp.a al jaren roepen dat de geheime farmadeals een deel van het probleem zijn, vindt ze onjuist. “In tegenstelling tot wat sommige politici beweren bestaat er geen wonderoplossing om de uitgaven van geneesmiddelen onder controle te houden.” (JBG)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234