Maandag 03/08/2020

Analyse

Gevoel zat weer goed bij sp.a en dan ging de voorzitter op koppensnellersjacht

Sp.a-voorzitter John Crombez.Beeld BELGA

Wat als een voorzitter zijn partij langzaam doet opkrabbelen, om daarna zelf opnieuw keihard op zijn gezicht te gaan? John Crombez leeft plots weer in twijfel. Deze 'mailgate' zal hij niet snel van zich afschudden.

Door wellicht valse F-16-mails te gebruiken in zijn strijd tegen minister Steven Vandeput (N-VA) heeft Crombez zichzelf en zijn partij in de voet geschoten. Dat beseft hijzelf, dat weet zijn directe entourage en dat weten zijn collega’s. Oppositiewerk staat of valt met je eigen geloofwaardigheid. Niemand wil publiekelijk geridiculiseerd worden als een bende roeptoeters. 

Wat deze 'mailgate' extra pijnlijk maakt voor Crombez, is dat hij de afgelopen maanden net een goed parcours reed.

Na het uiteenspatten van de Antwerpse progressieve lijst Samen werden de ruggen gerecht op het sp.a-hoofdkwartier aan de Grasmarkt. Met een aantal pionnetjes werd geschoven. Crombez focuste meer op de onderwerpen waarmee de partij echt een verschil kan maken tegenover centrumrechts, zoals de zorg. Een inhoudelijk gestoffeerd congres diende als hoogtepunt van de prille heropleving.

De socialisten voelden zich eindelijk weer goed na een jarenlange martelgang in de oppositie. Deze interne renaissance lijkt nu in de kiem gesmoord.

Te wild

Tegelijk werd duidelijk dat Crombez de laatste maanden wel genoeg krediet opbouwde om een flater te begaan en toch nog relatief makkelijk te blijven zitten. Oudgediende Bert Anciaux liet maandagochtend, voor het sp.a-partijbureau, het understatement van het jaar optekenen met de uitspraak: "John is een beetje onvoorzichtig geweest." Kamerlid Karin Temmerman probeerde de focus te verleggen. Zij vond vooral het vervalsen van mails "onaanvaardbaar".

Weg van de camera’s valt wel meer tandengeknars te horen over de misstap van Crombez, maar voorlopig stelt niemand zijn positie echt in vraag.

Partijgenoten willen vooral dat Crombez zijn prioriteiten weer op orde zet. Een wilde koppensnellersjacht op Vandeput hoort daar niet bij. In die zin is het opvallend dat net Crombez zich hiertoe liet verleiden. De voormalige kabinetschef presenteerde zich altijd als een dossiervreter. Als voorzitter heeft hij zijn luitenanten vaak op het hart gedrukt dat de sp.a van zijn lange bestuurservaring moet gebruikmaken om het inhoudelijke zwaargewicht van de oppositie te vormen.

Verkiezingskoorts

Er zijn nog twee redenen waarom de stelling-Crombez vooralsnog ongeschonden blijft. En die zijn minstens even belangrijk als zijn degelijk parcours.

Eén: de lokale verkiezingen staan voor de deur. Bij sp.a beseft iedereen dat nu beginnen te twijfelen aan het voorzitterschap een existentiële crisis zou uitlokken in rode rangen. Straks, in oktober, staat de partij al voor een loodzware opgave om zijn stedelijke machtsbasissen in Gent, Leuven, Brugge en Oostende te verdedigen. Terug aan de macht komen in Antwerpen zou een huzarenstukje zijn. Niet veel later, in mei 2019 volgen dan al de Europese, federale en Vlaamse verkiezingen. Als een kleiner leger een veldslag wil winnen moet het uiterst gedisciplineerd strijden, als een Griekse falanx.

Twee: er is momenteel ook geen enkele uitdager voor Crombez. Er staat niemand op die denkt dat het met zijn manier van aanpakken veel beter zou gaan met de partij. Deze ploeg verdient minstens een à twee stembusgangen om zichzelf te bewijzen, klinkt het unisono binnen sp.a.

Open rekeningen

Op langere termijn dreigen de F-16-mails Crombez wel te achtervolgen. Want wat als de verkiezingen straks niet lopen zoals verhoopt? Dan kun je er gif op innemen dat deze 'mailgate' zal worden opgerakeld – terecht of onterecht. Dan zal de druk op Crombez wel stijgen.

Er zijn bovendien wel een aantal socialisten met een openstaande rekening met Crombez. Om sp.a weer fris bloed te geven in de parlementen, heeft hij onder meer een cumulverbod ingesteld. Lang niet alle anciens die nu moeten kiezen tussen hun lokaal en nationaal mandaat zijn hiermee gediend. Burgemeesters Renaat Landuyt (Brugge) en Hans Bonte (Vilvoorde) zijn er twee van. Een aantal lokale afdelingen vrezen dat het cumulverbod een electorale handicap wordt.

Wat hoe dan ook vast staat: de politiek is vaak een technisch en ingewikkeld kluwen, waar de burger moeilijk wijs uit raakt. Maar wanneer het om valse mails gaat, dan weet die burger wel meteen wie gelijk heeft en wie niet. In de woorden van politicoloog Nicolas Bouteca (UGent): "Nee, we gaan dit niet snel vergeten." 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234