Woensdag 16/10/2019

FAQ Gent Wonen

Gent groeit, maar dat veroorzaakt woonproblemen

In de wijk Meulestede komen straks 51 woningen, tot frustratie van de bewoners die hun enige stukjes groen zien verdwijnen. Beeld BAS BOGAERTS

Gent heeft geen woonprobleem, het heeft er meerdere. Want hoe hou je gezinnen met kinderen in de stad en bied je een betaalbare woning aan mensen die het financieel niet breed hebben? En dan nog liefst zonder al te veel groen en open ruimte te verliezen.

“Kijk, hier moet die building komen.” Véronique Bousse wijst naar het plein vol bomen aan de Sint-Antoniuskerk in Meulestede, een dichtbevolkt wijkje geprangd tussen de Voorhaven en het Grootdok. Hier kreeg een private bouwonderneming een vergunning van de stad om er 51 woningen te bouwen. Een woonblok van vier verdiepingen hoog. De woningen krijgen er zicht op het water, de huidige buurtbewoners zijn dan weer hun idyllisch uitzicht kwijt.

De bewonersgroep Muide Meulestede Vandaag ziet het dan ook liever niet gebeuren. “Het is ons enige stukje open ruimte en groen, in een buurt die al veel overlast heeft van de haven”, zegt Bousse. “We begrijpen dat er woningen bij moeten komen in Gent. Maar moet het dan per se hier? Dit kan onze buurt niet aan.”

Het verhaal van Meulestede illustreert mooi de huidige woonproblemen in Gent. De stad barstte de voorbije decennia bijna letterlijk uit haar voegen, weet de Gentse stadsbouwmeester Peter Vanden Abeele. “Na decennia van stadsvlucht, waarbij mensen wegvluchtten naar verkavelingen rond de stad, kwam er rond de eeuwwisseling een keerpunt. In het jaar 2000 had Gent 225.000 inwoners. Nu bijna 260.000. En de verwachting is dat er tegen 2030 zo’n 290.000 zullen zijn. Er zal dus in dertig jaar een kleine stad, genre Oostende, toegevoegd zijn aan Gent.”

Al die nieuwe Gentenaars hebben een dak boven hun hoofd nodig. Er moeten dus dringend nieuwe woningen bijkomen. Door de schaarste rijzen de huidige woningprijzen ondertussen de pan uit. Volgens cijfers van de stad Gent kostte een appartement in 2006 gemiddeld 148.000 euro. Tien jaar later was dat al 249.000 euro. De gemiddelde prijs van een huis steeg in diezelfde periode van 150.000 euro naar 259.000 euro. De huurprijzen volgden mee. Van 500 à 550 euro naar 650 à 800 euro.

Grootste wooncrisis ooit

De twee samen, krapte en dure prijzen, zorgen voor de grootste wooncrisis ooit in Gent. Er moeten de komende jaren zo’n 10.000 woningen bijkomen, en liefst nog betaalbare. En dus willen alle politieke partijen in Gent investeren in wonen. Al doen ze dat elk met hun eigen accenten.

Aan linkerzijde wordt vooral gedacht aan de huurder. Het kartel sp.a-Groen wil 90 miljoen investeren in de budget- en sociale huurmarkt. De PVDA wil een stedelijke wooncoöperatie die 9.000 betaalbare huurwoningen bouwt, waarvan één derde sociale woningen.

De N-VA wil daarentegen meer inzetten op ‘gewone woningen’ en meent net als Open Vld dat door woningen bij te bouwen de wet van vraag en aanbod speelt en de de prijzen automatisch naar omlaag zullen gaan.

Maar dat laatste is helemaal niet gezegd, vindt Sien Winters, onderzoeksleider wonen bij het Hoger Instituut voor de Arbeid van de KU Leuven. “Dat is toch een misvatting. We zien uit onderzoek dat als je je aanbod aan gewone woningen vergroot, je vooral nieuwe mensen aantrekt naar de stad. Je krijgt dan extra mensen, waardoor de vraag weer vergroot en de prijzen zelfs de neiging hebben om te stijgen. Zo bekom je dat de lagere segmenten er verder uitgefilterd worden.”

Inzetten op huurwoningen, of het nu private, sociale of budgetwoningen zijn, is een goede zaak. Want in Gent wordt nu al meer gehuurd dan in de rest van Vlaanderen. Een trend die enkel nog zal toenemen. “Eén op de twee Gentenaars huurt een woning”, stelt Vanden Abeele. ‘Dat is meer dan het Vlaamse gemiddelde, waar het één op de drie is. Van de huurders woont de helft in een huurwoning in slechte staat. Dat zijn de naakte feiten. Daar is dus nog heel wat werk aan de winkel.”

Stadsvlucht?

En dan is er nog dat ander woonprobleem waar Gent mee worstelt. Er mag dan al geen stadsvlucht meer zijn sinds 2000, toch vlucht nog altijd een aantal groepen weg uit de stad.

In 2016 bevroeg het Gentse stadsbestuur de verhuizers, zowel de stadverlaters als de instromers. De instromers blijken vooral jongvolwassenen zonder kinderen, vaak ook hooggeschoold. Wat niet onlogisch is voor een studentenstad. De uitstromers bevinden zich dan weer vooral in een iets latere levensfase. Dertigers en veertigers, meestal met kinderen.

Gent heeft dus veel aantrek voor starters, terwijl het iets meer gesettelden lijkt af te stoten. Vaak wordt gezegd dat die gezinnen met kinderen weggaan omdat ze geen betaalbare woning vinden in Gent.

Daar heeft Sien Winters haar twijfels bij. “Het is vaak niet de woningprijs die hen naar de rand duwt, maar het type woning. Het zit nog altijd diepgeworteld in onze cultuur: wie kinderen heeft, heeft graag een ruimer huis, met liefst een eigen tuin. Het soort woningen dat je in de stad nauwelijks vindt.”

Inzetten op type woningen

Klopt, meent ook de stadsbouwmeester. “Ze kunnen een huis in Gent wél betalen, maar merken dat ze voor datzelfde geld in de rand meer krijgen. Dat is belangrijk om weten. Want om die groepen in de stad te houden moet je niet zozeer inzetten op betaalbaarheid, maar wel op andere types woningen aanbieden. En vooral op het benadrukken van de troeven die het wonen in een stad heeft. Zoals de nabijheid van veel zaken.”

Aangezien er meerdere woonproblemen zijn, is er dus ook geen kant-en-klare oplossing. Bovendien zorgt de situatie nu vooral voor conflicten. Conflicten met bewoners over bouwprojecten, zoals in Meulestede. Maar ook steeds meer conflicten tussen bewoners onderling, die niet akkoord zijn met elkaars bouwplannen, merkt de stadsbouwmeester. “Het zal voor het volgende bestuur een grote uitdaging zijn: hoe gaan we die groei in goede banen leiden waardoor het geen verhaal van verliezen wordt? Als u het mij vraagt: door een goed evenwicht te vinden tussen stad bijbouwen en stad vrijhouden. Als we enkel bijbouwen dan gaat dat ten koste van de leefbaarheid, zal er weinig groen en open ruimte over blijven en krijg je bijvoorbeeld nog meer het hitte-eiland effect. Uit onderzoek blijkt nu al dat het op warme zomerdagen 5 tot 8 graden warmer is in de stad dan net daarbuiten. We moeten dus alert zijn.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234