Dinsdag 21/05/2019

Verkiezingen 18

"Geen coalitie met N-VA": hoe zwaar weegt het woord van Groen-kopman Van Besien na 14 oktober?

Bart De Wever (N-VA) en Wouter Van Besien (Groen). Beeld Jan Aelberts

Een coalitie van N-VA en Groen? Antwerps kopman Wouter Van Besien (Groen) valt nog liever dood, maar in de districten zien ze er geen graten in. "Straks praten we met àlle partijen behalve Vlaams Belang."

Op het Antwerpse hoofdkwartier van Groen zul je niemand openlijk horen pleiten voor een samenwerking met N-VA. Antwerps boegbeeld Wouter Van Besien (Groen) is formeel: een stem op Groen is géén stem voor De Wever. "Wij gaan geen coalitiegesprekken aan met N-VA."

Volg het verkiezingsnieuws hier live op de voet

Maar drie jaar geleden stonden de groenen voor een gelijkaardig dilemma in het district Deurne, toen N-VA'er Bruno Denys de partij verliet. De coalitie van N-VA, CD&V en Open Vld verloor haar meerderheid, waarna de groenen door N-VA werden gevraagd om het bestuur te depanneren.

Uiteindelijk stemde Groen daarmee in, tot frustratie van de socialisten. In vier van de negen districten zitten N-VA en Groen nu samen in de cockpit: Deurne, Antwerpen, Hoboken en Merksem.

Of ze in Deurne spijt hebben van die samenwerking? Districtsschepen Karen Maes (Groen) zegt van niet. "Deurne was onbestuurbaar, dus er moest iéts gebeuren. Wij hebben het onderste uit de kan gehaald." Met de komst van Groen werd het bestuursakkoord aangepast en kwam de klemtoon op fietsers, inspraak en sociaal beleid. "We hebben drie jaar goed samengewerkt."

Ook in het district Antwerpen hoor je weinig klachten over de Vlaams-nationalisten. In 2012 overtuigde partijvoorzitter Meyrem Almaci haar partijgenoten in zee te gaan met toenmalig Antwerps N-VA-boegbeeld Zuhal Demir, die nu in Genk opkomt. De persoonlijke vriendschap tussen Almaci en Demir bleek het nodige smeersel voor een bestuur onder leiding van Demir.

Woensdagavond op het kopstukkendebat van regiozender ATV benadrukte De Wever hoe vlot die samenwerking met Groen verloopt. "90 procent van de oude stad is zone 30. Auto's worden naar dure ondergrondse parkings geleid. Het fietsvolume is verdubbeld. Dáár zit niet de grote tegenstelling met Groen. Die zat rond Oosterweel, maar daarover is het compromis bereikt."

Zo ver gaat districtsschepen van Antwerpen Tom Van den Borne (Groen) niet. Er waren zeker inhoudelijke tegenstellingen, zoals over het stadsvernieuwingsproject op de Slachthuissite. "Maar ondanks die inhoudelijke verschillen hebben we zes jaar goed samengewerkt", zegt hij. "Tuinstraten, woonerven, bomen: die punten uit het bestuursakkoord zijn loyaal uitgevoerd."

Of een nieuwe coalitie met N-VA in het district mogelijk is? "Wij praten straks met álle partijen behalve Vlaams Belang", klinkt het diplomatisch. Ook in de andere geelgroene districten gaat het er vriendelijker aan toe dan de gepolariseerde kiescampagne doet vermoeden.

Op het niveau van de stad wijzen peilingen intussen op een dilemma. De mogelijkheid bestaat dat zowel een centrumrechtse als een centrumlinkse coalitie niet aan een meerderheid geraakt. In dat geval dreigt Antwerpen maanden onbestuurbaar te worden, op zijn minst tot aan de nationale en Vlaamse verkiezingen in 2019.

Groenen paaien

Vraag is: wat als het niet anders kan? Wat als een blok van N-VA en Groen de enige werkbare coalitie blijkt? Gaat Van Besien dan overstag of niet?

Bij De Wever lijkt het idee alvast te rijpen. Een jaar geleden noemde hij Van Besien nog een burgemeester die "de politie in plaats van criminelen aanpakt". Nu laat hij geen kans onbenut om de groenen te paaien. Onder andere in Mechelen bewijzen ze dat het kan (daar aangevuld met Open Vld).

Antwerps kopman Wouter Van Besien (Groen) erkent dat het niet al kommer en kwel is. "Wij hebben geen cordon sanitaire rond N-VA", zegt hij. "In sommige districten lukt het om goed samen te werken. Maar dat komt omdat het om andere bevoegdheden gaat. Een district buigt zich bijvoorbeeld niet over een knip of de rijrichting in een straat."

Op stadsniveau stellen die scherpe keuzes zich wel, zegt hij. "Het is om inhoudelijke redenen dat een samenwerking op stadsniveau uitgesloten is. Duurzame mobiliteit, betaalbaar wonen, antidiscriminatie: dat zijn voor ons de sleutels om de stad te veranderen. Het is overduidelijk dat we dat met N-VA niet kunnen realiseren."

Ook als het zover komt, en een geelgroene samenwerking de enige oplossing is, doet Van Besien het dus niet. "Sommige mensen vinden het belangrijk om te weten wat er met hun stem zal gebeuren", zegt hij. "Ik kan hen geruststellen: wij gaan N-VA niet depanneren. Hun stem is veilig bij ons."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.