Zaterdag 03/12/2022

NieuwsPolitiek

Gasprijs in EU moet omlaag, ondanks meningsverschillen

Premier Alexander De Croo in Praag. Beeld AP
Premier Alexander De Croo in Praag.Beeld AP

De gasprijs in Europa moet ­omlaag. Die gezamenlijke ­boodschap gaven 27 Europese regeringsleiders vrijdag aan de gasproducenten. Over hoe die prijsverlaging het best bereikt kan worden, bleven zij verdeeld.

Marc Peeperkorn

De Europese Commissie moet binnen twee weken aangeven – zonder taboes – hoe de gasprijs ingedamd kan worden. Belangrijk daarin is een voorstel om vanaf komend voorjaar gezamenlijk gas te gaan inkopen. Dat voorkomt dat de EU-landen tegen elkaar opbieden en de gasprijs opdrijven, ­zoals afgelopen maanden gebeurde. Volgens de Commissie kan de gezamenlijke inkoop alleen slagen als de lidstaten verplicht worden mee te doen. Nogal wat leiders zijn daar niet van overtuigd.

EU-president Charles Michel zei na afloop van het overleg in Praag dat de leiders “een wens voor een Europese aanpak” toonden. Dat neemt niet weg dat de meningsverschillen groot zijn. EU-diplomaten voorzien “een heel zware EU-top” als de leiders elkaar over twee weken opnieuw in Brussel ontmoeten. “Er valt nog heel veel werk te verzetten voor een compromis in zicht is”, concludeerde een EU-ambtenaar.

Hardste noot

Naast gezamenlijke gasinkoop zal de Commissie voorstellen het afgesproken doel voor gasbesparing (15 procent minder verbruik deze winter) te verhogen. Verder moet ook het elektriciteitsverbruik omlaag.

De hardste noot die de Commissie moet kraken, is het verzoek van een vijftiental EU-landen, waaronder België, om de gasprijs aan een limiet te binden. De Commissie presenteerde eerder een nota waarin ze zegt dat zo’n prijsplafond behoorlijk riskant is. Het kan tot energietekorten leiden, omdat aanbieders hun gas elders in de wereld verkopen. Nederland en Duitsland zijn daarom tegen zo’n algemeen prijsplafond. “Het gas moet wel naar Europa blijven komen en niet naar China gaan”, zei Nederlands premier Mark Rutte na afloop.

Commissievoorzitter Ursula von der Leyen suggereerde een beperkte prijslimiet: een die alleen de pieken in de gasprijs dempt, maar verder niet ingrijpt in de gasmarkt. Of alleen een limiet op de prijs voor gas dat wordt gebruikt voor de opwekking van elektriciteit.

Vlnr. de Tsjechische premier en gastheer Petr Fiala, Raadsvoorzitter Charles Michel en Commissievoorzitter Ursula von der Leyen na afloop van de Europese top in Praag. Beeld AFP
Vlnr. de Tsjechische premier en gastheer Petr Fiala, Raadsvoorzitter Charles Michel en Commissievoorzitter Ursula von der Leyen na afloop van de Europese top in Praag.Beeld AFP

Ongekend scherp

Dergelijke voorstellen zullen de voorstanders van een algemene prijslimiet voor gas – Italië voorop – niet tevreden stellen. De Italiaanse premier Mario Draghi was ongekend scherp naar de Commissie. Hij verweet Von der Leyen kostbare maanden verspild te hebben door te dralen over een prijsplafond. “U bent zeven maanden te laat”, beet hij Von der Leyen toe.

Daardoor zijn volgens de Italiaan de lidstaten nu gedwongen miljarden euro’s extra uit te geven om hun burgers te compenseren voor de hoge energieprijzen. Betrokken diplomaten verklaren de uithaal van Draghi uit het feit dat hij vertrekt als premier. “Hij heeft niets meer te verliezen”, aldus een diplomaat.

Egoïsme

De Poolse premier Mateusz Morawiecki haalde hard uit naar het Duitse nationale plan om met 200 miljard euro de komende twee jaar Duitse burgers en bedrijven te helpen met hun energierekeningen. Dit “Duitse egoïsme” maakt volgens Morawiecki de interne markt van Europa kapot.

Bondskanselier Olaf Scholz stelde dat lidstaten als Frankrijk, Italië en Nederland soortgelijke plannen hebben. Von der Leyen benadrukte dat de interne markt niet mag versplinteren in de energiecrisis. Ze kondigde een voorstel aan dat extra geld moet vrijmaken voor investeringen in hernieuwbare energie, de isolering van huizen en warmtepompen. Om hoeveel geld het zal gaan, zei ze niet. Rutte en Scholz menen dat er nog geld ­genoeg is: het Europese Herstelfonds (750 miljard euro) is nog maar net operationeel en andere EU-budgetten zijn nog ongebruikt.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234